Phát huy tiềm năng xuất khẩu hàng thủ công làng nghề

21/08/2019

(Chinhphu.vn) - Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của các làng nghề Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng có rất nhiều tiềm năng để xuất khẩu, song làm sao để khách hàng biết tới lợi thế này, làm sao để gia tăng giá trị sản phẩm xuất khẩu là điều quan trọng.

Hàng Thủ công mỹ nghệ làng nghệ có nhiều tiềm năng xuất khẩu. Ảnh: Thùy Linh

Hà Nội là địa phương dẫn đầu cả nước về nhóm hàng thủ công mỹ nghệ. Năm 2018, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đạt 192 triệu USD, thu hút gần 1 triệu lao động với mức thu nhập trung bình khoảng 55 triệu đồng/người/năm.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành thủ công mỹ nghệ của Hà Nội chưa phát triển hết tiềm năng, thế mạnh của mình. Tình trạng sao chép, dập khuôn mẫu mã sản phẩm của doanh nghiệp khác vẫn xảy ra ở các làng nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống.

Ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của các làng nghề Việt Nam có rất nhiều tiềm năng để xuất khẩu, song làm sao để khách hàng biết tới lợi thế này, làm sao để gia tăng giá trị sản phẩm xuất khẩu là điều quan trọng.

Nguyên nhân của thực tế trên bởi hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp vẫn yếu về năng lực tài chính, dễ bị tác động bởi biến động của nền kinh tế, kém về mẫu mã sản phẩm, tư duy của doanh nghiệp làng nghề còn bó hẹp; sản xuất hàng loạt theo đơn hàng mẫu; không mạnh dạn bỏ tiền đầu tư vào lĩnh vực thiết kế...

Bên cạnh đó, đại đa số doanh nghiệp có quy mô sản xuất nhỏ lẻ, tiêu thụ sản phẩm chủ yếu phải qua trung gian thương mại và bán cho khách hàng quen. Chính vì quy mô hạn chế nên khó đáp ứng được những đơn đặt hàng lớn của nước ngoài, chưa tạo dựng được sự tin cậy đối với bạn hàng trong những hợp đồng lớn...

Cùng quan điểm trên, ông Vương Đình Thanh, Phó Giám đốc Trung tâm khuyến công và tư vấn phát triển công nghiệp, Sở Công Thương Hà Nội cũng thẳng thắn cho rằng, doanh nghiệp hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam cơ bản là doanh nghiệp nhỏ, thậm chí siêu nhỏ, thậm chí phần lớn là các cơ sở sản xuất làng nghề nên khả năng đầu tư cho phát triển sản xuất, đặc biệt xuất khẩu còn nhiều hạn chế...

Để khắc phục những nhược điểm này, ông Thanh cho biết, Sở Công thương Hà Nội đã tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối giao thương thông qua các kỳ hội chợ trong nước.  Điển hình, Hanoi Gift Show được tổ chức thường niên hằng năm, trong đó hỗ trợ 100% chi phí tham gia hội chợ cho các doanh nghiệp, mời các nhà mua nước ngoài đến tham quan, đàm phán.

Mặt khác, từ năm 2018, Sở tổ chức hoạt động kết nối kinh doanh, kết nối nhu cầu nhập khẩu của các doanh nghiệp nước ngoài với doanh nghiệp trong nước trước khi hội chợ diễn ra, sau đó để hai bên trao đổi, đàm phán trực tiếp. Khi ra đến hội chợ hai bên chỉ xem xét mẫu mã nhằm rút ngắn thời gian đàm phán ký kết hợp đồng.

Hằng năm, Sở Công Thương phối hợp với các trường Đại học Ngoại thương, Đại học ngoại ngữ, Đại học Hà Nội... bố trí 30 sinh viên xuất sắc tiếng Anh, tiếng Nhật hỗ trợ phiên dịch cho các cơ sở sản xuất không có khả năng ngoại ngữ trong giao dịch, đàm phán với các đối tác nước ngoài.

Sở Công Thương cũng bố trí đưa các nhà nhập khẩu nước ngoài đến tham quan làng nghề, trong đó có những làng nghề nổi tiếng nhằm quảng bá sản phẩm, xúc tiến xuất khẩu. Phối hợp với Hội đồng Anh cử chuyên gia tư vấn thiết kế đến hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất.

Bà Hà Thị Vinh, Giám đốc Công ty gốm sứ mỹ nghệ xuất khẩu Quang Vinh, Chủ tịch Hiệp hội thủ công mỹ nghệ làng nghề TP. Hà Nội cho biết, việc xúc tiến thương mại tại chỗ, mời các nhà nhập khẩu đến rất quan trọng với các doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ Việt Nam trong bối cảnh hiện nay. Một mặt giúp doanh nghiệp tiết giảm được chi phí, mặt khác giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với khách hàng, dẫn khách hàng tham quan nhà máy, qua đó họ đánh giá năng lực sản xuất, biết được điểm mạnh của sản phẩm Việt Nam.

Thông qua đó, doanh nghiệp rút ra được điểm yếu của mình và sẽ có những ý tưởng thiết kế sáng tạo mới, hoàn thiện hơn cho chiến lược phát triển sản phẩm, mẫu mã, hợp lý hoá trong sản xuất, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu...

Thùy Linh