30 năm phòng, chống HIV/AIDS: Hà Nội đạt được nhiều thành tựu

02/12/2020

(Chinhphu.vn) - Ngày 2/12/2020, Sở Y tế Hà Nội phối hợp với UBND huyện Ba Vì tổ chức mít tinh hưởng ứng Tháng hành động Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS và Ngày thế giới phòng, chống AIDS thành phố Hà Nội năm 2020.

 

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Hoàng Đức Hạnh phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Thiện Tâm.

Phát biểu tại lễ mít tinh, ông Hoàng Đức Hạnh, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội - cơ quan thường trực về phòng chống HIV/AIDS của Ban Chỉ đạo 138 thành phố Hà Nội cho biết, từ ca nhiễm HIV đầu tiên được phát hiện vào năm 1991, đến nay Hà Nội đã có 30 năm chính thức ứng phó với dịch HIV/AIDS. Trong 30 năm qua, Hà Nội đã tập trung nhiều nguồn lực cho công tác phòng, chống HIV/AIDS và đã đạt được các thành tựu. Đồng thời đã có một hệ thống tổ chức phòng, chống HIV/AIDS chặt chẽ từ thành phố đến quận, huyện, xã, phường.

Việc cung cấp các dịch vụ về phòng, chống HIV/AIDS liên tục được cập nhật, đổi mới, áp dụng các sáng kiến và khuyến cáo mới nhất của các tổ chức quốc tế giúp mở rộng về độ bao phủ và tăng cường về chất lượng các dịch vụ; tổ chức giám sát ca bệnh thường xuyên và giám sát trọng điểm hằng năm; chương trình cấp phát bao cao su và bơm kim tiêm tập trung vào các đối tượng nguy cơ cao đã bao phủ 30/30 quận, huyện, thị xã.

Bên cạnh đó, hơn 80% người nghiện chích ma túy, gái mại dâm, nam quan hệ tình dục đồng giới, vợ/chồng, bạn tình người nhiễm HIV/AIDS đã được tiếp cận với chương trình. Chương trình điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone được triển khai lần đầu năm 2009 với một cơ sở điều trị tại Nam Từ Liêm, đến năm 2020 đã có 18 cơ sở trên toàn Thành phố, điều trị cho 4.992 bệnh nhân. Điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP) - là một đột phá mới trong công tác dự phòng lây nhiễm HIV, được triển khai từ năm 2018, đến nay đã có 2,026 người đang điều trị.

Công tác xét nghiệm HIV ngày càng được cải tiến về kỹ thuật và mở rộng quy mô, hiện có 73 phòng xét nghiệm sàng lọc, 11 cơ sở xét nghiệm khẳng định HIV. Từ hình thức xét nghiệm tự nguyện truyền thống (khách hàng tự đến phòng tư vấn xét nghiệm) đã mở rộng các hình thức tiếp cận, xét nghiệm khác như xét nghiệm tại cộng đồng và tự xét nghiệm.

Ngoài ra, còn triển khai các biện pháp tiếp cận online đối với các đối tượng nguy cơ cao qua các trang mạng xã hội. Những năm gần đây, Hà Nội mỗi năm xét nghiệm cho khoảng trên 350 nghìn lượt khách hàng.

Chương trình điều trị ARV được triển khai từ năm 2004 tại Bệnh viện Đống Đa, đến nay đã có 23 cơ sở điều trị ARV, gồm: 04 phòng khám ngoại trú thuộc các bệnh viện thuộc Trung ương, 19 cơ sở điều trị do Sở Y tế quản lý, điều trị cho 14.583 bệnh nhân.

Đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn thành phố Hà Nội chính là sự nỗ lực của đội ngũ những người làm công tác phòng chống HIV/AIDS các cấp từ thành phố đến các quận/huyện/thị xã, xã phường, thị trấn. Bên cạnh đó là sự quan tâm tạo điều kiện của Ban Chỉ đạo 138 các địa phương trong việc xây dựng kế hoạch và chỉ đạo triển khai chương trình phòng chống HIV/AIDS. Đồng thời có sự phối hợp chặt chẽ và sự tham gia của các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội, các nhóm cộng đồng và đặc biệt là cá nhân cũng như gia đình những người trực tiếp bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.

Dồn tổng lực để chấm dứt dịch AIDS

Tuy nhiên, hiện nay công tác phòng chống HIV/AIDS ở cả nước nói chung và Thủ đô Hà Nội nói riêng đang bước vào một giai đoạn mới với nhiều khó khăn, thách thức. Tính đến hết tháng 10/2020, Hà Nội đã phát hiện tổng số 29,931 người nhiễm HIV, chiếm 9,6% số người nhiễm HIV của cả nước, là địa phương có số người nhiễm lớn thứ 2, sau thành phố Hồ Chí Minh. 100% số quận/huyện/thị xã đã phát hiện người nhiễm HIV. Điều đáng lo ngại là, ước tính vẫn còn khoảng 4.000 người nhiễm HIV chưa biết được tình trạng nhiễm của mình; khoảng 3.000 người được chẩn đoán nhiễm HIV nhưng chưa tham gia điều trị bằng thuốc kháng virus (ARV); trong khi đó sự kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV chưa được xóa bỏ - đây chính là rào cản chính khiến cho người nhiễm HIV/AIDS sợ lộ danh tính và e ngại khi tiếp cận đến các dịch vụ phòng chống HIV/AIDS.

Để thực hiện mục tiêu chấm dứt dịch bệnh HIV/AIDS vào năm 2030, ngày 6/11/2020 UBND Thành phố đã ban hành kế hoạch về việc “Thực hiện chiến lược quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 trên địa bàn thành phố Hà Nội”, trong đó có 18 chỉ tiêu, 11 nhóm giải pháp nhằm dồn tổng lực để chấm dứt dịch AIDS.

Phó Giám đốc Sở Y tế Hoàng Đức Hạnh đề nghị các Ban Chỉ đạo quận, huyện, thị xã xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện các mục tiêu để chấm dứt dịch HIV/AIDS vào năm 2030 phù hợp với tình hình của địa phương với các giải pháp, hoạt động cụ thể để thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu. Chỉ đạo cơ quan văn hóa và truyền thông trên địa bàn, đổi mới tư duy truyền thông phòng, chống HIV/AIDS, không truyền thông hù dọa, tổ chức truyền thông quảng bá về các hoạt động tiếp cận người có hành vi nguy cơ cao, lợi ích của xét nghiệm phát hiện người nhiễm HIV, lợi ích của điều trị ARV sớm, điều trị methadone và điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (Prep).

Huy động người nhiễm HIV và người thuộc nhóm có hành vi nguy cơ cao tham gia vào các hoạt động truyền thông phòng chống HIV/AIDS; chỉ đạo, giao nhiệm vụ cụ thể cho các phòng, ban, ngành, đoàn thể, các xã, phường, thị trấn chủ động xây dựng kế hoạch và phối hợp với các đơn vị y tế trên địa bàn thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ được giao, thúc đẩy các hoạt động tiếp cận, xét nghiệm phát hiện người nhiễm HIV, động viên người nhiễm HIV tham gia điều trị ARV. Bảo đảm 100% người nhiễm HIV sinh sống trên địa bàn có thẻ BHYT và tham gia điều trị ARV bằng thẻ BHYT; nâng cao kiến thức về giảm kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV tại gia đình, cộng đồng, nơi học tập, nơi làm việc. Triển khai các giải pháp đồng bộ để giảm kỳ thị, phân biệt đối xử liên quan đến HIV tại các cơ sở y tế.

Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2020 có chủ đề “30 năm ứng phó và cơ hội chấm dứt đại dịch AIDS tại Việt Nam”, là dịp tăng cường các hoạt động truyền thông phong phú, đa dạng khác, với mong muốn sẽ thu hút sự quan tâm của đông đảo các tầng lớp nhân dân đối với các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS. Qua đó, lan tỏa thông điệp của Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2020, đặc biệt là tăng cường các hoạt động dự phòng, xét nghiệm phát hiện HIV, điều trị ARV và bảo hiểm у tế cho người nhiễm HIV; giảm kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV và ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.

Thiện Tâm