Vi phạm an toàn thực phẩm: Chặn từ giết mổ nhỏ lẻ

Các lò giết mổ lợn nhỏ lẻ chưa được kiểm sát vẫn chiếm đa số trên địa bàn TP Hà Nội. Ảnh: An Khuê

Lò mổ công nghiệp khó trụ vững

Theo thống kê của Sở NN&PTNT Hà Nội, nhu cầu tiêu thụ thịt gia súc, gia cầm của Hà Nội năm 2015 khoảng 314.002 tấn (872,2 tấn/ngày), trong đó thịt trâu bò là 36.011 tấn, thịt lợn là 205.970 tấn, thịt gia cầm là 72.021 tấn. Như vậy, thịt lợn vẫn là nguồn thực phẩm cung cấp chủ yếu trong bữa ăn hàng ngày của người dân Thủ đô. Theo ước tính, hơn 55% lượng thịt lợn đang được giết mổ tạ hơn 2.400 điểm giết mổ nhỏ lẻ trên địa bàn Hà Nội.

Các điểm, hộ giết mổ nhỏ lẻ chủ yếu nằm rải rác trong khu dân cư, hoạt động đa dạng dưới nhiều hình thức khác nhau như giết mổ tại nhà, tại hộ chăn nuôi. Một số cơ sở không có địa điểm cố định, hoạt động theo mùa vụ. Ông Nguyễn Huy Đăng, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nội cho biết: “Các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ thường không đáp ứng về điều kiện vệ sinh thú y, ATTP, đặc biệt nguồn nước thải trực tiếp ra môi trường gây ô nhiễm và ảnh hưởng đến đời sống của các hộ xung quanh. Cùng với việc ô nhiễm môi trường, hiện nay công tác quản lý cũng gặp quá nhiều khó khăn với các cơ sở này”.

Trong khi đó, hiện nay TP Hà Nội hiện đang có nhiều loại hình giết mổ gia súc, gia cầm như công nghiệp, bán công nghiệp, tập trung, nhỏ lẻ. Trong đó có 6 cơ sở giết mổ công nghiệp, 17 cơ sở giết mổ bán công nghiệp và 4 cơ sở giết mổ tập trung thủ công. Các cơ sở giết mổ công nghiệp và bán công nghiệp hiện nay đang hoạt động cầm chừng hoặc đã ngừng giết mổ do đầu ra không ổn định, không có sự liên kết giữa chăn nuôi giết mổ và chế biến. Bên cạnh đó giá thành, chi phí giết mổ cao nên chưa thu hút được các hộ chăn nuôi vào giết mổ.

Khó khăn trong quản lý các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ không những làm các cơ sở giết mổ đủ điều kiện bị rơi vào cảnh hoạt động cầm chừng, mà nguy hiểm hơn những cơ sở này còn có thể phá hủy ngành chăn nuôi theo tiêu chuẩn hiện nay. “Chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGap dù cho thịt lợn sạch, đảm bảo chất lượng nhưng nếu giết mổ ở những nơi không đảm bảo vệ sinh thì nguy cơ nhiễm vi sinh vẫn rất cao. Công sức của nhiều hộ chăn nuôi đi theo con đường chăn nuôi lợn sạch có thể bị đổ sông, đổ biển”, Ông Đăng nhấn mạnh.

Giảm 30% cơ sở giết mổ nhỏ lẻ vào năm 2020

Tuy việc quản lý các CSGM nhỏ lẻ khó khăn như vậy, nhưng từ yêu câu của thực tiễn, UBND TP đặt mục tiêu giai đoạn 2016 – 2020, số cơ sở giết mổ nhỏ lẻ giảm xuống còn dưới 30% so với hiện nay.

Để đạt được mục tiêu này cần, lãnh đaọ TP quán triệt trên toàn địa bàn phải có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành về cơ chế, chính sách thu hút đầu tư xây dựng các cơ sở giết mổ đảm bảo vệ sinh thú y, ATTP. Đồng thời khuyến khích các cơ sở giết mổ công nghiệp, bán công nghiệp hoạt động có hiệu quả.

Thực tế những năm qua, nhờ có Quyết định số 16/2012/QĐ-UBND ngày 6/7/2012 của TP đã giúp cho một số cơ sở giết mổ công nghiệp và bán công nghiệp hoạt động rất có hiệu quả. Đơn cử như cơ sở giết mổ Vạn Phúc (huyện Thanh Trì) từ công suất giết mổ 1.500 con lợn/ngày đã nâng lên 1.700 con/ngày, lúc cao điểm lên tới 2.000 - 2.200 con/ngày. Hay như cơ sở giết mổ gia cầm Lan Vinh (huyện Gia lâm) nâng sản lượng giết mổ từ 700 - 3.000 con/ngày; cơ sở giết mổ gia cầm Luyện Hà (Gia Lâm) sản lượng giết mổ từ 300 con lên tới 900 con/ngày. Các cơ sở này phát triển đã giúp cho các địa phương giảm tối đa giết mổ nhỏ lẻ.

TP Hà Nội đang đặc biệt lưu tâm trong quản lý giết mổ gia súc là cần tập trung thực hiện tốt quy hoạch quỹ đất phục vụ hoạt động giết mổ phù hợp với đặc điểm của từng địa phương. Hiện TP đã có quyết định về quy hoạch giết mổ cho các địa phương tuy nhiên việc thực hiện còn gặp nhiều khó khăn. Các địa phương cần tập trung chỉ đạo để quyết định có tính khả thi cũng là một giải pháp hữu hiệu để giảm các cơ sở, điểm nhỏ lẻ. Cùng với đó, nhân rộng các mô hình tập trung giết mổ gia súc, gia cầm đang hoạt động có hiệu quả. Sự hình thành các cơ sở giết mổ tập trung sẽ quy tụ các điểm giết mổ ở gần nhau trong một huyện hoặc một cụm xã vào một cơ sở để giảm bớt số lượng cơ sở phải kiểm soát giết mổ ở các địa phương.

Là ngành “đứng mũi chịu sào” vè vấn đề an toàn giết mổ gia súc, hiện Sở NN&PTNT Hà Nội đang tập trung tăng cường công tác thanh, kiểm tra hoạt động giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật, sản phẩm động vật, phát hiện và xử lý những cơ sở vi phạm quy định. Công khai các trường hợp vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng. Một trong những biện pháp quan trọng nữa là đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức đối với người chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật, sản phẩm động vật đảm bảo vệ sinh thú y, ATTP. Đồng thời truyên truyền nhằm thay đổi tập quán cho người tiêu dùng sử dụng những sản phẩm đã qua kiểm tra, giám sát...

An Khuê