Triển lãm về nghi thức đón Tết trong hoàng cung

27/01/2021

(Chinhphu.vn) – Triển lãm tài liệu lưu trữ “Cung đình đón Tết” sẽ được tổ chức vào ngày 28/1 tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám để công chúng hiểu hơn về phong vị Tết xưa nơi cung đình.

Vua Khải Định đến thỉnh an hoàng mẫu tại cung An Định. Ảnh tư liệu

Triển lãm nhằm giới thiệu về nghi thức đón Tết trong cung đình triều Nguyễn xưa do Trung tâm Lưu trữ quốc gia I (Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước) tổ chức.

Tết cung đình - Những nghi lễ tưởng như đã lùi xa vào quá khứ sẽ lại được tái hiện sinh động qua hơn 80 văn bản tài liệu Châu bản, lần đầu tiên được công bố. Ghi chép lại một cách chân thực các hoạt động đón Tết trang trọng trong hoàng cung - nơi từng được coi là tột cùng bí ẩn và cuộc sống nơi đây vẫn còn là điều ít được biết tới.

Tết Nguyên đán là ngày tết cổ truyền lớn ở nước ta với nhiều phong tục truyền thống mang ý nghĩa sâu sắc. Dưới triều Nguyễn, Tết Nguyên đán được coi là một trong những lễ tiết lớn nhất trong năm và cung đình đón Tết với nhiều nghi lễ long trọng.

Việc chuẩn bị đón Tết trong hoàng cung được bắt đầu sớm, ngay từ mùng 1 tháng Chạp, bằng lễ ban lịch năm mới (Lễ Ban sóc), sau đó là nghi lễ thỉnh các vị tiên đế về “ăn Tết” với triều đình (Lễ Hợp hưởng), nghi thức biểu thị việc tạm ngưng công việc triều chính (Lễ Phong ấn); nghi lễ Tuế trừ, Trừ tịch, Lễ Thượng tiêu với ý nghĩa tống tiễn hết điều xấu của năm cũ để đón điều tốt đẹp của năm mới.

Ngày đầu năm mới, nhà vua đích thân đến cung hoàng mẫu làm lễ chúc mừng. Làm lễ xong, vua ngự ở điện Thái Hòa, bách quan dâng biểu mừng. Sau lễ mừng tết, nhà vua ban yến, thưởng tết cho các hoàng thân, bá quan văn võ cũng như ban ân chiếu rộng khắp cho chúng dân.

Các nhạc công trong trang phục ngày lễ. Ảnh tư liệu.

Các nghi lễ đón Tết ở cung đình diễn ra long trọng, tưởng như khác xa với Tết cổ truyền trong dân gian – nhưng thấp thoáng đâu đó, trong từng nghi tiết, trong tâm thức vẫn đề cao chữ Hiếu và trong sự tạm ngưng công việc để thưởng thức tiết xuân ấm áp…

Nhìn chung, việc chuẩn bị đón Tết trong hoàng cung diễn ra với nhiều nghi lễ thiêng liêng, đặc biệt, mang ý nghĩa tống tiễn hết điều xấu của năm cũ để đón điều tốt đẹp của năm mới đến.

Ban Tổ chức mong muốn qua Triển lãm, công chúng sẽ thấy có những điểm gần gũi với Tết dân gian, hòa trong nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc.

Minh Anh