Vành đai 4-Vùng Thủ đô: Mở rộng không gian phát triển Hà Nội, thúc đẩy phát triển liên vùng

25/09/2021

(Chinhphu.vn) - Tuyến đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô có mục tiêu khi hoàn thành không chỉ góp phần giảm ùn tắc giao thông, mở rộng không gian phát triển cho Hà Nội, kéo giãn mật độ dân cư tại khu vực nội đô, mà còn tăng khả năng kết nối, tạo động lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Ký kết Thỏa thuận hợp tác giữa Bộ Giao thông vận tải và TP. Hà Nội cùng các tỉnh, thành phố về triển khai tuyến đường vành đai 4 - vùng Thủ đô tháng 5/2021. Ảnh: Gia Huy

Tuyến vành đai giao thông kết nối liên vùng, thúc đẩy phát triển Vùng Thủ đô

Đường Vành đai 4 là đường vành đai ngoài của đô thị trung tâm Thủ đô Hà Nội giải quyết giao thông liên vùng cho đô thị trung tâm, đô thị vệ tinh, cảng hàng không Quốc tế cửa ngõ và trung tâm các tỉnh phía Bắc vùng Thủ đô, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt định hướng tại Quyết định số 1287/QĐ-TTg ngày 29/7/2011; được xác định trong Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội và Quy hoạch giao thông vận tải Thủ đô được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2011.

Tại thông báo số 92/TB-VPCP ngày 03/05/2021 của Văn phòng Chính phủ về Kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp Thường trực Chính phủ về Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo căn cứ tính hiệu quả để tập trung khẩn trương, nghiên cứu, đề xuất triển khai ngay các tuyến đường bộ cao tốc khác có nhu cầu cấp thiết được các địa phương, cử tri và đại biểu Quốc hội đề nghị trong thời gian vừa qua, trong đó có tuyến đường vành đai 4, vành đai 5 vùng Thủ đô Hà nội.

Sau một thời gian nghiên cứu đề xuất dự án, ngày 20/9/2021, Bí thư Thành uỷ Hà Nội Đinh Tiến Dũng đã ký ban hành Nghị quyết số 07-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội về chủ trương triển khai dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô.

Nêu chủ trương về dự án này tại tại kỳ họp thứ 2 HĐND TP. Hà Nội khoá XVI vừa diễn ra (ngày 22/9), Bí thư Thành uỷ Hà Nội Đinh Tiến Dũng cho biết, chủ trương triển khai Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô là những nội dung lớn, là cơ sở, tiền đề quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, phát triển đô thị cũng như đời sống nhân dân trên địa bàn Thủ đô.

Việc sớm đầu tư Tuyến đường Vành đai 4-Vùng thủ đô được xác định là một trong các nhiệm vụ trọng tâm cần ưu tiên tập trung lãnh đạo, chỉ đạo trong Chương trình hành động của Đảng bộ TP. Hà Nội thực hiện Nghị quyết Đại hội 13 của Đảng gắn với thực hiện Nghị quyết Đại hội 17 của Đảng bộ Thành phố.

Tuyến đường khi hoàn thành không chỉ góp phần giảm ùn tắc giao thông, mở rộng không gian phát triển cho Thành phố, kéo giãn mật độ dân cư tại khu vực nội đô, phát triển kinh tế đô thị và nông thôn, từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế khu vực hai bên tuyến đường mà còn tăng cường khả năng kết nối, tạo động lực, tác động lan tỏa liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Theo đồ án quy hoạch liên quan đã được Thủ tướng chính phủ phê duyệt (Quy hoạch xây dụng vùng Thủ đô; quy hoạch chung xây dựng Thủ đô; Quy hoạch giao thông vận tải thủ đô) tuyến đường vành đai 4 có vai trò hết sức quan trọng, là tuyến vành đai giao thông đối ngoại có tính chất kết nối liên vùng thuộc Vùng thủ đô và được khép kín theo tiêu chuẩn đường cao tốc để kết nối các cao tốc, quốc lộ hướng tâm tạo hệ thống phát triển hiệu quả.

Trong quá trình nghiên cứu đề xuất dự án, vào tháng 5/2021, Thành uỷ Hà Nội đã tổ chức hội nghị làm việc với Bộ Giao thông Vận tải và các tỉnh liên quan để trao đổi, thống nhất về chủ trương và phương án triển khai. Thỏa thuận hợp tác giữa Bộ Giao thông vận tải với TP. Hà Nội và các các tỉnh, thành phố liên quan cũng được ký kết để hoàn thành tuyến đường vành đai 4 - vùng Thủ đô trong giai đoạn tới.

Tại hội nghị này, Bí thư Thành uỷ Hà Nội Đinh Tiến Dũng cho biết, chủ trương, quy hoạch và đầu tư tuyến đường Vành đai 4 - vùng Thủ đô trong giai đoạn hiện nay là cần thiết, không chỉ khắc phục tình trạng quá tải về giao thông, giúp mở rộng không gian, nguồn lực phát triển, khả năng liên kết, giao thương hàng hóa với các tỉnh lân cận trong Vùng Thủ đô cũng như Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ mà còn giúp Thủ đô Hà Nội và các tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh... từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông theo quy hoạch; tạo điều kiện để Hà Nội và các địa phương đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội cả khu vực đô thị và nông thôn, thu hút đầu tư phát triển mạnh mẽ.

Vành đai 4-Vùng Thủ đô còn có mục tiêu tạo điều kiện, tiền đề để các thành phố và các tỉnh phát triển đô thị, công nghiệp, thương mại, dịch vụ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, kinh tế đô thị và nông thon khu vực hai bên tuyến đường nói riêng và Vùng Thủ đô, tạo không gian phát triển quỹ đất, tạo nguồn lực đầu tư phát triển.

Hướng tuyến đường Vành đai 4 đi qua các tỉnh và TP. Hà Nội

Vành đai 4 tổng chiều dài hơn 111 km, đi qua 3 địa phương: Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh

Thoả thuận được ký kết giữa TP. Hà Nội, Bộ Giao thông vận tải và một số địa phương liên quan đã xã định quan điểm chung là cần thiết phải tổ chức triển khai đầu tư khép kín toàn tuyến đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô tại thời điểm hiện nay; Triển khai đầu tư hỗn hợp đầu tư công và phương thức PPP, loại hợp đồng BOT; Thành phố Hà Nội (trung tâm Vùng Thủ đô) chủ trì, phối hợp cùng các địa phương có tuyến đi qua tổ chức nghiên cứu, triển khai đầu tư toàn tuyến.

UBND Thành phố Hà Nội, UBND tỉnh Bắc Ninh và UBND tỉnh Hưng Yên đã cùng thoả thuận phối hợp với Bộ Giao thông vận tải trong việc rà soát quy mô, quy hoạch chi tiết hướng tuyến, mặt cắt ngang từng đoạn tuyến thuộc địa bàn (bao gồm cả phương án cao tốc trên cao) để đảm bảo khớp nối đồng bộ trên toàn tuyến và phù hợp với các định hướng quy hoạch liên quan tại địa phương.

Đối với UBND tỉnh Vĩnh Phúc và UBND tỉnh Bắc Giang: Phối hợp với Bộ Giao thông vận tải và UBND các tỉnh, thành phố (Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên) trong việc rà soát các quy hoạch liên quan, đặc biệt là mạng lưới đường giao thông có tính kết nối với tuyến đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô để đảm bảo khớp nối đồng bộ về quy hoạch, đầu tư nhằm phát huy tối đa hiệu quả đầu tư mạng lưới kết cấu hạ tầng khung của Vùng Thủ đô.

Đến nay, tuyến đường Vành đai 4-Vùng Thủ đô có dự kiến tổng chiều dài 111,2 km (gồm 102,2 km đường Vành đai 4 và 9 km tuyến nối theo hướng cao tốc Nội Bài - Hạ Long). Điểm đầu nằm trên đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai (địa phận xã Thanh Xuân, huyện Sóc Sơn, Hà Nội), điểm cuối nằm trên đường cao tốc Nội Bài - Hạ Long (địa phận huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh).

Dự án qua địa phận 3 tỉnh, thành phố, cụ thể: Qua địa phận Hà Nội dài 58,2 km, đi quan 7 quận, huyện: Sóc Sơn, Mê Linh, Đan Phượng, Hoài Đức, Thanh Oai, Thường Tín và Hà Đông; tỉnh Hưng Yên dự kiến tuyến dài 19,8 km, đi qua 4 huyện: Văn Giang, Khoái Châu, Yên Mỹ, Văn Lâm; tỉnh Bắc Ninh dự kiến dài 24,2 km và tuyến nối 9 km đi qua 3 huyện: Thuận Thành, Quế Võ, Gia Bình và thành phố Bắc Ninh.

Dự án có dự kiến tổng mức đầu tư 94.127 tỷ đồng, cơ cấu nguồn vốn: Ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương, vốn của nhà đầu tư và các nguồn vốn huy động hợp pháp khác. Thời gian thực hiện dự kiến giai đoạn 2021-2028.

Vào ngày 08/9/2021, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã ký Quyết định 1462/QĐ-TTg thành lập Hội đồng thẩm định nhà nước thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án tuyến đường Vành đai 4-Vùng Thủ đô Hà Nội. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư làm Chủ tịch Hội đồng. UBND TP. Hà Nội có trách nhiệm cung cấp đầy đủ hồ sơ liên quan đến quá trình thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án bảo đảm đúng tiến độ.

Hà Nội với vai trò là trung tâm, hạt nhân của Vùng Thủ đô sẽ chủ trì, phối hợp cùng các địa phương có tuyến đi qua tổ chức nghiên cứu, triển khai đầu tư toàn tuyến; trong đó các địa phương có tuyến đi qua chịu trách nhiệm bố trí vốn ngân sách, tổ chức thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư trên địa bàn theo thực tiễn của từng địa phương. Thực hiện các quy trình, thủ tục đầu tư dự án theo đúng các quy định của pháp luật về đầu tư công, đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP), xây dựng, đất đai, bảo vệ môi trường và các quy định pháp luật khác có liên quan. Trong đó, lưu ý việc lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án thành phần theo hình thức PPP phải có đầy đủ năng lực, kinh nghiệm để triển khai dự án bảo đảm chất lượng và đúng tiến độ theo quy định.

Gia Huy