An sinh xã hội - nền móng bền vững của Thủ đô

Đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" trong hành trình phát triển Thủ đô

Trong dòng chảy hơn một nghìn năm văn hiến, Hà Nội luôn gìn giữ một nguyên tắc ứng xử đầy nhân nghĩa: phát triển không tách rời trách nhiệm với lịch sử và con người. Năm 2025, chính sách ưu đãi người có công tiếp tục được triển khai với quy mô lớn, thể hiện rõ chiều sâu đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".

Từ ngày 1/7/2025, mức hỗ trợ đặc thù dành cho người có công được áp dụng ở mức 1,5 triệu đồng/người/tháng, với tổng kinh phí chi trả trên 100 tỷ đồng mỗi tháng. Trong năm, Thành phố tiếp nhận và giải quyết trên 12 nghìn hồ sơ hưởng chế độ ưu đãi; gần 19 nghìn lượt người có công được điều dưỡng tập trung.

Tổng kinh phí ưu đãi người có công năm 2025 đạt 4.057 tỷ đồng. Trong đó, trợ cấp hằng tháng 2.647 tỷ đồng; trợ cấp một lần 225 tỷ đồng; quà và chế độ lễ, Tết 1.063 tỷ đồng; điều dưỡng người có công 122 tỷ đồng. Phía sau những con số ấy là hàng trăm nghìn gia đình được bảo đảm đời sống ổn định hơn, được chăm sóc chu đáo hơn.

Phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" tiếp tục lan tỏa bằng những hành động cụ thể. Dịp 30/4, TP. Hà Nội đã trao 252,9 nghìn suất quà với kinh phí 249 tỷ đồng. Dịp 27/7, 317,2 nghìn suất quà được gửi tới người có công với kinh phí 241,3 tỷ đồng. Nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, 115,8 nghìn suất quà được trao với kinh phí 182 tỷ đồng.

Quỹ "Đền ơn, đáp nghĩa" vận động được trên 26 tỷ đồng. 43 công trình ghi công liệt sĩ được tu sửa, nâng cấp với kinh phí gần 102,7 tỷ đồng. 222 căn nhà của người có công được hỗ trợ sửa chữa, nâng cấp với kinh phí trên 11 tỷ đồng. 927 sổ tiết kiệm "Tình nghĩa" được trao, với tổng kinh phí trên 3 tỷ đồng.

Trong nhịp sống đô thị sôi động, những việc làm ấy nhắc nhớ rằng Hà Nội luôn dành vị trí trang trọng cho những hy sinh lặng thầm, coi tri ân là nền tảng đạo lý của phát triển.

Nâng chuẩn trợ giúp xã hội, mở rộng vòng tay nhân ái

An sinh xã hội của Thủ đô không dừng lại ở chính sách ưu đãi người có công, mà còn được mở rộng tới những nhóm yếu thế trong cộng đồng.

Năm 2025, đã có 282,7 nghìn người được hưởng chính sách trợ giúp xã hội hằng tháng tại cộng đồng. 3,1 nghìn người được chăm sóc, nuôi dưỡng tại các cơ sở trợ giúp xã hội công lập. Tổng kinh phí chi trả trợ giúp xã hội đạt 2.406 tỷ đồng.

Mức trợ cấp xã hội được điều chỉnh theo lộ trình. Đến ngày 30/6/2025, mức trợ cấp là 500 nghìn đồng/người/tháng. Từ ngày 1/7/2025, mức trợ cấp nâng lên 650 nghìn đồng/người/tháng. Trong năm, kinh phí hỗ trợ đột xuất đạt 1,2 tỷ đồng, kịp thời chia sẻ khó khăn với các trường hợp phát sinh.

Giữa bối cảnh chi phí sinh hoạt và dịch vụ y tế gia tăng, việc nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội thể hiện sự nhạy bén trong điều hành và định hướng phát triển bao trùm. Chính sách không dừng ở việc bảo đảm mức sống tối thiểu, mà hướng tới sự ổn định lâu dài, giúp người yếu thế giữ vững niềm tin vào hệ thống an sinh.

Năm 2025 đánh dấu bước tiến quan trọng khi Hà Nội hoàn thành sớm mục tiêu không còn hộ nghèo theo chuẩn của TP. Số hộ cận nghèo giảm 2.519 hộ, tiếp tục tiến tới mục tiêu không còn hộ cận nghèo.

Gần 10 tỷ đồng được dành cho hỗ trợ nhà Đại đoàn kết, hỗ trợ sinh kế và nhà ở cho người nghèo. Quỹ "Cứu trợ" trích 140 tỷ đồng hỗ trợ thiên tai, hỏa hoạn. Quỹ "Vì người nghèo" hỗ trợ xây mới 1.034 căn nhà và sửa chữa 476 căn nhà.

Những mái nhà được dựng lên, những căn nhà được sửa chữa là minh chứng cụ thể cho một triết lý giảm nghèo dựa trên sinh kế và điều kiện sống bền vững. Hà Nội lựa chọn cách tiếp cận dài hạn, gắn hỗ trợ tài chính với cải thiện môi trường sống và khả năng tự chủ của người dân.

Bao phủ bảo hiểm, củng cố nền tảng an sinh toàn dân

Cùng với trợ giúp xã hội, việc mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế là trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh.

Đến cuối năm 2025, số người tham gia bảo hiểm y tế đạt 8.456 nghìn người, tăng 3,5% so với năm 2024. Bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt 2.388 nghìn người, tăng 10,12%. Bảo hiểm thất nghiệp đạt 2.320 nghìn người, tăng 10,44%. Bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt 137 nghìn người, tăng 26,83%.

Tổng chi bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp đạt 88 nghìn tỷ đồng, tăng 9,33% so với năm trước.

Những con số ấy cho thấy xu hướng ngày càng rõ nét: người dân chủ động tham gia bảo hiểm để bảo vệ tương lai của chính mình. Khi diện bao phủ được mở rộng, nền tảng an sinh của Thủ đô càng trở nên vững chắc.

Đặc biệt, việc triển khai Luật Thủ đô 2024 tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho các chính sách an sinh đặc thù. Điều 27 của Luật xác lập định hướng xây dựng hệ thống chính sách xã hội, an sinh xã hội, phúc lợi xã hội bảo đảm đa dạng, toàn diện, hiện đại, bền vững và bao phủ toàn dân.

Luật giao HĐND TP. Hà Nội quy định mức hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện và bảo hiểm y tế ở mức cao hơn hoặc mở rộng đối tượng so với quy định chung. Theo đó, hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện đối với người thuộc hộ nghèo; tối thiểu 60% đối với người thuộc hộ cận nghèo; tối thiểu 20% đối với các đối tượng khác. Thành phố hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế đối với người khuyết tật, người thuộc hộ cận nghèo, người cao tuổi từ 70 tuổi trở lên và các nhóm khác theo quy định.

Tại xã Dân Hòa, bà Phạm Thị Tiến, 71 tuổi, chia sẻ: "Tuổi già hay ốm đau, có thẻ BHYT là đỡ lo một nửa. Nhưng thú thật, mỗi lần đến hạn đóng cũng phải tính toán kỹ". Ở xã Ứng Hòa, anh Trần Văn Hiếu, lao động tự do, bày tỏ: "Ai cũng hiểu đóng BHXH là để sau này có lương hưu, nhưng thu nhập lúc có, lúc không; tháng có việc thì còn xoay xở được".

Trao đổi về triển khai chính sách, ông Cao Tiến Dũng - Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội cơ sở Thanh Oai cho biết: "UBND các xã được giao rà soát, lập danh sách đúng đối tượng, phối hợp với cơ quan BHXH hướng dẫn người dân hoàn thiện thủ tục. Ngành BHXH cũng sẵn sàng hỗ trợ, giải đáp kịp thời những vướng mắc phát sinh".

Những lời chia sẻ ấy phản chiếu bức tranh sinh động của an sinh xã hội nơi cơ sở, nơi chính sách đi vào đời sống và trở thành chỗ dựa cụ thể cho từng gia đình.

Bức tranh an sinh xã hội năm 2025 của Hà Nội được dệt nên từ nhiều lớp chính sách, từ tri ân người có công đến trợ giúp cộng đồng, từ giảm nghèo bền vững đến mở rộng bảo hiểm toàn dân. Hàng nghìn tỷ đồng ngân sách được bố trí cho con người là sự khẳng định rõ ràng về thứ tự ưu tiên trong chiến lược phát triển.

Xuân Bính Ngọ 2026 mở ra một chặng đường mới. Trong nhịp điệu hối hả của đô thị đang lớn mạnh, Hà Nội vẫn gìn giữ một nguyên tắc cốt lõi: tăng trưởng kinh tế phải đi cùng tiến bộ và công bằng xã hội. Và ở trung tâm của mọi quyết sách, con người luôn là giá trị bền vững nhất.

Minh Anh