Cảnh báo tình trạng suy thận đang có xu hướng trẻ hoá

Tuy còn rất trẻ nhưng anh Phạm Văn Hiếu (20 tuổi xã Mỹ Đức) đã mắc suy thận giai đoạn cuối. Suốt 6 năm qua, cuộc sống của bệnh nhân luôn gắn với những buổi chạy thận tại Bệnh viện đa khoa Mỹ Đức. Nguyên nhân mắc bệnh là do trước đây bệnh nhân hay uống nước ngọt, ăn uống thất thường… đã dẫn đến bị suy thận, phải chạy thận 3 lần/tuần, mỗi lần mất rất nhiều thời gian, không thể đi làm được.

Tương tự, bệnh nhân Kiều Hồng Quảng, (sinh năm 1990, quê Ninh Bình), hiện cũng đang chạy thận tại Bệnh viện đa khoa Mỹ Đức. Từ một người đang ở tuổi lao động, Quảng phải đối mặt với một cuộc sống hoàn toàn khác. Suốt 5 năm qua, chạy thận định kỳ trở thành một phần không thể thiếu và cuộc sống hoàn toàn phụ thuộc vào gia đình.

Theo thống kê của Bộ Y tế, Việt Nam hiện có trên 10 triệu người mắc bệnh thận mạn, trong đó khoảng 26 nghìn bệnh nhân đã bước vào giai đoạn cuối, cần lọc máu định kỳ hoặc ghép thận để duy trì sự sống.

Bác sĩ Nguyễn Đức Thắng, Phó Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu, phụ trách Đơn nguyên Thận nhân tạo, Bệnh viện đa khoa Mỹ Đức cho biết, nguyên nhân khiến tình trạng bệnh suy thận hoặc mắc bệnh lý về thận tiết niệu có xu hướng gia tăng ở người trẻ có thể kể đến như: Chế độ ăn uống không điều độ, nhiều đạm; lười vận động dẫn đến rối loạn chuyển hoá lipid, axit uric...

Thực tế, nhiều bạn trẻ hiện nay vẫn duy trì lối sống tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến suy thận như: Ăn mặn, uống nước ngọt thường xuyên, lạm dụng thuốc giảm đau, dùng thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc, thức khuya, ít vận động… Tất cả những thói quen này âm thầm bào mòn chức năng thận, từng ngày một đẩy người trẻ đến gần căn bệnh mạn tính nguy hiểm. Ngoài ra, nhiều người cũng chủ quan với các bệnh lý nền (như tăng huyết áp, đái tháo đường, không thăm khám và điều trị kiểm soát thường xuyên, khiến nguy cơ tổn thương thận tăng lên theo thời gian).

Theo bác sĩ Nguyễn Đức Thắng, bệnh thận thường tiến triển âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, việc nhận biết dấu hiệu sớm và chủ động thăm khám là vô cùng quan trọng. Người bệnh cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, chán ăn, phù, tiểu đêm nhiều lần, nước tiểu có bọt, đục, hoặc lẫn máu; tăng huyết áp; đau âm ỉ hoặc dữ dội một bên hoặc hai bên... Thực tế nguy hiểm là nhiều bệnh nhân suy thận mạn không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Các dấu hiệu thường không đặc hiệu, dễ nhầm với bệnh khác. Khi triệu chứng rõ ràng thì bệnh thường đã tiến triển nặng. Cách duy nhất để phát hiện bệnh sớm là kiểm tra định kỳ chức năng thận, xét nghiệm nước tiểu, siêu âm định kỳ.

Để chủ động bảo vệ sức khỏe, bác sĩ Nguyễn Đức Thắng khuyến cáo người dân cần chủ động kiểm tra chức năng thận để phát hiện sớm và làm chậm quá trình suy giảm chức năng thận. Người dân nên khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt những người có nguy cơ cao như người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng acid uric máu; người cao tuổi, thừa cân, béo phì; người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như phù, thay đổi màu sắc hoặc lượng nước tiểu, tiểu đêm nhiều, mệt mỏi kéo dài.

Với người khỏe mạnh, nên duy trì khám sức khỏe tổng quát định kỳ ít nhất mỗi năm một lần. Với những người đã mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng acid uric máu hoặc các bệnh lý có nguy cơ gây tổn thương thận, cần được bác sĩ đánh giá và tầm soát chức năng thận định kỳ, tần suất tùy thuộc tình trạng bệnh và nguy cơ của từng người. Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, acid uric và các yếu tố nguy cơ chuyển hóa là một trong những giải pháp quan trọng để bảo vệ chức năng thận, hạn chế bệnh tiến triển.

Đặc biệt, người trẻ không nên chủ quan với sức khỏe chỉ vì tuổi còn ít. Cần duy trì chế độ ăn uống hợp lý, hạn chế muối, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống có nhiều đường; không hút thuốc, hạn chế rượu bia, tăng cường vận động, ngủ đủ và duy trì cân nặng hợp lý. Việc uống nước cần phù hợp với nhu cầu của cơ thể và tình trạng sức khỏe; không nên tự ép uống quá nhiều nước, nhất là ở những người đã mắc bệnh thận hoặc bệnh lý tim mạch. Không nên thường xuyên nhịn tiểu và cần xây dựng thói quen sinh hoạt điều độ.

Không được tự ý sử dụng thuốc, nhất là các thuốc có nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng thận khi dùng không đúng chỉ định hoặc kéo dài. Người dân cũng không nên tự mua và sử dụng các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thuốc Đông y hoặc thuốc không rõ nguồn gốc với tâm lý "thuốc tự nhiên thì an toàn". Một số sản phẩm có thể chứa thành phần gây độc cho thận hoặc tương tác với thuốc đang sử dụng.

Thiện Tâm