Chủ động nguồn điện, tạo nền tảng phát triển bền vững Thủ đô

Hạ tầng điện phải đi trước yêu cầu phát triển

Mới đây, tại buổi làm việc với Bộ Công Thương về tình hình bảo đảm cung cấp điện và phát triển hạ tầng điện trên địa bàn Thành phố trong quý IV/2026, kế hoạch năm 2027; tình hình triển khai các dự án điện theo Quy hoạch điện VIII và nhu cầu mới theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu mới về bảo đảm năng lượng khi không gian phát triển mở rộng, các dự án đô thị, công nghiệp, trung tâm dữ liệu và những phụ tải lớn xuất hiện ngày càng nhiều.

Trong khi đó, nhiều đường dây, trạm biến áp hiện đã mang tải cao, còn hàng loạt dự án điện đang trong quá trình đầu tư. Vì vậy, bài toán đặt ra không chỉ là tháo gỡ những "điểm nghẽn" trước mắt, mà phải đưa hạ tầng điện đi trước một bước, đồng bộ với quy hoạch đô thị và chiến lược tăng trưởng của Thủ đô.

Theo báo cáo, giai đoạn 2025-2030, TP. Hà Nội có 68 công trình điện cần triển khai, gồm 6 dự án nguồn, 4 trạm 500kV, 7 đường dây 500kV, 17 trạm 220kV và 34 đường dây 220kV.

Đến thời điểm này, 8 công trình đã hoàn thành, 9 công trình đã khởi công, 40 công trình đang thực hiện đầu tư, 6 công trình đang nghiên cứu và 5 công trình chưa triển khai.

Tuy nhiên, tại buổi làm việc, khi được đặt vấn đề nếu hoàn thành toàn bộ các trạm 500kV và 220kV trong kế hoạch giai đoạn 2026-2030 thì có đáp ứng được nhu cầu hay không, đại diện ngành điện cho rằng vẫn chưa đủ. Nguyên nhân là các dự án đầu tư mới, các khu vực phát triển mới và những phụ tải lớn đang liên tục xuất hiện.

Nhu cầu điện mới không chỉ đến từ sự gia tăng dân số hay tiêu dùng dân cư. Các khu đô thị mới, hai bên sông Hồng, các dự án sản xuất quy mô lớn, trung tâm dữ liệu và những lĩnh vực sử dụng nhiều điện như các dự án công nghiệp công nghệ cao không thể vận hành nếu nguồn điện không đủ công suất, không bảo đảm độ ổn định cao.

Các khu đô thị mới cũng không thể phát triển đúng quy hoạch nếu hạ tầng năng lượng được tính toán sau khi các công trình đã hình thành.

Theo báo cáo quy hoạch, nhu cầu phụ tải điện của Hà Nội được dự báo ở mức khoảng 43.053 MW vào năm 2045 và 49.422 MW vào năm 2065; tổng công suất trạm biến áp được tính toán tương ứng khoảng 51.664 MVA và 59.306 MVA.

Trong khi đó, Quy hoạch Thủ đô đến năm 2045 đặt ra yêu cầu hình thành 67 trạm 220kV với tổng công suất 52.650 MVA, cùng 11 trạm 500kV với tổng công suất 58.500 MVA. So với hiện trạng 15 trạm 220kV, tổng công suất 8.750 MVA, khoảng cách về quy mô hạ tầng là rất lớn.

Những con số trên cho thấy đầu tư điện không thể chỉ giải quyết theo từng dự án riêng lẻ. Hà Nội cần một cách tiếp cận tổng thể, trong đó dự báo phụ tải, quy hoạch đất, giao thông và hạ tầng năng lượng phải được tính toán đồng thời.

Cần xác định rõ điểm nghẽn, trách nhiệm và tiến độ

Thực tế triển khai các dự án điện trên địa bàn TP. Hà Nội cho thấy, thách thức lớn không chỉ nằm ở nguồn vốn hay năng lực đầu tư. Nhiều dự án còn vướng về vị trí trạm, hướng tuyến, đất đai, giải phóng mặt bằng, quy hoạch và sự phối hợp giữa các địa phương.

Đặc thù của Hà Nội khiến bài toán này phức tạp hơn nhiều địa bàn khác. Quỹ đất hạn chế, mật độ dân cư cao, yêu cầu bảo vệ cảnh quan và không gian đô thị ngày càng lớn. Một hướng tuyến điện khi đi qua khu vực đô thị có thể liên quan đồng thời đến nhiều quy hoạch khác nhau.

Đơn cử, một số dự án đường dây 500kV, 220kV phải điều chỉnh hướng tuyến do yêu cầu phát triển địa phương. Một số tuyến vượt sông Hồng phải nghiên cứu chuyển từ phương án đường dây trên không sang cáp ngầm để phù hợp với quy hoạch khu vực. Khi phương án kỹ thuật thay đổi, hồ sơ đầu tư, quy hoạch chi tiết và thỏa thuận tuyến cũng phải thực hiện lại.

Đây là lý do lãnh đạo Thành phố yêu cầu đối với từng dự án phải xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, nội dung vướng mắc, giải pháp xử lý và thời hạn hoàn thành, thay vì báo cáo chung chung về tình trạng "đang tháo gỡ".

Một công trình truyền tải chỉ có thể hoàn thành khi hàng loạt thủ tục của Thành phố, địa phương và các cơ quan Trung ương được giải quyết đồng bộ.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh, bảo đảm điện không chỉ là đáp ứng nhu cầu sản xuất, sinh hoạt, mà còn gắn với an ninh, trật tự xã hội và vị thế của Thủ đô. Vì vậy, Thành phố phải chủ động hơn trong chiến lược năng lượng, từ bảo đảm đủ điện, điện ổn định đến phát triển nguồn điện sạch, nhất là tại các khu đô thị và khu vực phát triển mới.

Điện phải được tính toán ngay từ khi quy hoạch không gian phát triển, được đầu tư đồng bộ với giao thông và các hạ tầng kỹ thuật, đồng thời bảo đảm ngày càng ổn định, sạch và có khả năng dự phòng.

Hà Nội xác định bảo đảm hạ tầng điện phải được thực hiện đồng bộ với quy hoạch và kế hoạch phát triển Thủ đô, nhất là trong quá trình điều chỉnh, sắp xếp không gian phát triển và triển khai các dự án lớn.

Ông Nguyễn Xuân Lưu đề nghị các cơ quan của Hà Nội phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và các đơn vị liên quan rà soát, cập nhật quy hoạch điện, xác định trước nhu cầu phụ tải tại các khu vực phát triển mới, các dự án trọng điểm và những địa bàn có yêu cầu cao về hạ tầng.

Bích Phương