Đại biểu Quốc hội hiến kế tạo động lực tăng trưởng 2 con số, bảo đảm nguồn lực phát triển Thủ đô

Chiều 18/10, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, dự kiến kế hoạch năm 2027 và các nội dung liên quan.

Tại Tổ Hà Nội, dưới sự điều hành của Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng, các đại biểu tập trung phân tích những khó khăn trong thực tiễn, đồng thời kiến nghị giải pháp nâng cao chất lượng tăng trưởng, sử dụng hiệu quả nguồn lực và hoàn thiện cơ chế điều hành.

Tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị Chính phủ tập trung giải quyết những bất cập phát sinh trong quá trình triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm, nhất là công tác giải phóng mặt bằng.

Theo đại biểu, những vướng mắc trong xác định giá đất bồi thường, nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích sử dụng đất vườn, ao và chênh lệch giữa giá đất thu hồi với giá đất tái định cư đang ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án.

Để khắc phục, đại biểu kiến nghị nghiên cứu cơ chế hỗ trợ đối với nhà ở hình thành ổn định trên đất vườn, ao; xem xét mức thu tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích và ưu tiên tái định cư tại chỗ hoặc đổi đất, bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân.

Đối với giáo dục và y tế học đường sau sáp nhập, đại biểu đề nghị điều chỉnh tiêu chí trường chuẩn quốc gia phù hợp với mô hình trường liên cấp, nhiều điểm trường; bổ sung nhân viên y tế, hoàn thiện tiêu chuẩn dinh dưỡng học đường và chính sách hỗ trợ bán trú.

Liên quan đến tổ chức bộ máy, đại biểu kiến nghị có quy định chuyển tiếp phù hợp đối với cán bộ dôi dư, bảo đảm quyền lợi chính đáng của những trường hợp đã hoàn thành thủ tục sáp nhập và có nguyện vọng nghỉ công tác trước khi quy định mới có hiệu lực.

Đồng thời, cần xác định rõ đầu mối giải quyết các vấn đề về tổ chức, biên chế, tiền lương và ngạch bậc đối với công chức khối HĐND.

Đại biểu cũng đề nghị đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền xử lý tài sản công, rút gọn thủ tục thanh lý, đấu giá hoặc chuyển đổi công năng trụ sở, nhà đất dôi dư sau sắp xếp, tránh lãng phí trong khi nhiều cơ sở giáo dục, y tế và thiết chế văn hóa còn thiếu không gian sử dụng.

Cùng quan tâm đến hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Chương đánh giá việc hoàn thiện tổ chức bộ máy hành chính nhà nước năm 2026 đã đạt những kết quả tích cực. Tuy nhiên, chất lượng hoạt động giữa các địa phương chưa đồng đều, nhất là ở cấp cơ sở. Việc phân cấp, phân quyền tại một số lĩnh vực chưa gắn đầy đủ với nguồn lực, dữ liệu, công cụ, năng lực cán bộ và cơ chế kiểm soát.

Tại Hà Nội và các đô thị lớn, khối lượng hồ sơ hành chính lớn trong khi nguồn lực và năng lực chuyên môn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu, dẫn đến khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính.

Đại biểu đề nghị Chính phủ sơ kết, đánh giá toàn diện kết quả phân cấp, phân quyền theo từng lĩnh vực; làm rõ những nhiệm vụ chưa phù hợp, đồng thời tăng cường nguồn lực và nâng cao năng lực thực thi của chính quyền cơ sở.

Đa dạng hóa nguồn vốn, nâng cao hiệu quả đầu tư

Đồng tình với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2027, đại biểu Tô Huy Vũ cho rằng kết quả tăng trưởng 9 tháng năm 2026 tạo cơ sở quan trọng để đặt ra mục tiêu phát triển cao hơn. Tuy nhiên, những bất ổn của kinh tế quốc tế cùng áp lực về giá năng lượng, lạm phát, lãi suất và tỷ giá đòi hỏi các giải pháp huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Theo đại biểu, tăng trưởng 2 con số không thể chỉ dựa vào mở rộng tín dụng và tăng quy mô đầu tư mà cần đa dạng hóa nguồn vốn, giảm chi phí vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng.

Trong đó, cần xây dựng lộ trình tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước, nâng cao năng lực cung ứng tín dụng và vai trò dẫn dắt thị trường. Đồng thời, tăng cường giám sát tín dụng tại các tổ chức tín dụng yếu kém, kiểm soát rủi ro thanh khoản và hạn chế áp lực lên lãi suất.

Về chính sách tài khóa, đại biểu kiến nghị khai thác dư địa nợ công thông qua phát hành trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương; cải thiện thủ tục tiếp cận vốn ODA, vốn vay ưu đãi và đa dạng hóa kênh huy động vốn quốc tế.

Cùng với đó, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường cổ phiếu, thúc đẩy cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và hợp tác công - tư nhằm thu hút nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, đại biểu đề nghị nghiên cứu giãn, phân kỳ nghĩa vụ tài chính về đất đai phù hợp với tiến độ dự án, nhất là nhà ở xã hội và dự án sản xuất, kinh doanh hiệu quả; đẩy nhanh thanh toán khối lượng công trình hoàn thành và giải quyết hoàn thuế đúng thời hạn.

Bảo đảm nguồn lực ngân sách cho các dự án trọng điểm của Hà Nội

Phân tích tình hình ngân sách, đại biểu Huỳnh Quyết Thắng cho biết, thu ngân sách nhà nước năm 2026 ước đạt 3.055,7 nghìn tỷ đồng, vượt 20,8% dự toán, dù đã thực hiện miễn, giảm, gia hạn thuế khoảng 360 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, số thu vượt dự toán chủ yếu đến từ tiền sử dụng đất, dầu thô và cổ tức, trong khi một số khoản thu khác còn thấp.

Đại biểu đề nghị rà soát các giả định xây dựng dự toán, tính toán kịch bản thị trường bất động sản không thuận lợi và phương án điều chỉnh chi tương ứng nếu nguồn thu từ đất không đạt kế hoạch.

Đối với phương án phân chia nguồn thu giữa ngân sách trung ương và địa phương, đại biểu ủng hộ mục tiêu nâng tỷ trọng thu ngân sách trung ương lên trên 53%, song đề nghị làm rõ cơ sở xác định tỉ lệ điều tiết đối với từng nhóm địa phương, tránh ảnh hưởng đến động lực tăng thu.

Theo dự thảo Nghị quyết, tỉ lệ ngân sách Hà Nội được hưởng từ thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân dự kiến giảm từ 32% giai đoạn 2023-2026 xuống 25%; thuế tiêu thụ đặc biệt là 10% và thuế bảo vệ môi trường là 20%. Trong khi đó, Hà Nội phải triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, đặc biệt là đường sắt đô thị và đường Vành đai 4.

Dự toán năm 2027 cho thấy bội chi của Hà Nội khoảng 127,3 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 84% tổng bội chi ngân sách địa phương cả nước; ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho thành phố khoảng 47,1 nghìn tỷ đồng.

Từ thực tế này, đại biểu kiến nghị đánh giá đầy đủ tác động của phương án phân chia nguồn thu mới đối với cân đối ngân sách Hà Nội, bảo đảm thống nhất với cơ chế tài chính đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026.

Đồng thời, cần cân đối nguồn hỗ trợ có mục tiêu tương xứng với nhu cầu đầu tư đường sắt đô thị, Vành đai 4 và tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng khi sửa đổi Luật Đất đai.

Làm rõ tác động của 4 sắc thuế, giữ đà tăng trưởng Thủ đô

Phát biểu kết luận thảo luận Tổ Hà Nội, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, sử dụng hiệu quả nguồn lực và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo đồng chí Trần Đức Thắng, mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, chỉ số giá tiêu dùng bình quân khoảng 4,5% trong năm 2027 đòi hỏi xây dựng các kịch bản điều hành cụ thể, có thể kiểm chứng theo từng quý, ngành và địa phương.

Tăng trưởng phải dựa nhiều hơn vào sản xuất, dịch vụ giá trị gia tăng cao, công nghệ và năng suất lao động; đồng thời phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa, tiền tệ, bảo đảm nguồn cung các mặt hàng thiết yếu.

Đối với thị trường bất động sản, cần tháo gỡ vướng mắc pháp lý, lành mạnh hóa thị trường, giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế. Chính sách tín dụng cần được điều hành theo hướng giảm lãi suất, gắn với các chính sách hỗ trợ phù hợp.

Đáng chú ý, Bí thư Thành ủy Hà Nội đề nghị làm rõ tác động của phương án phân chia nguồn thu từ 4 sắc thuế gồm thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân, tiêu thụ đặc biệt và bảo vệ môi trường.

Chính phủ và Bộ Tài chính cần công khai phương án tính toán theo nhóm địa phương, lượng hóa mức tăng, giảm thu của Hà Nội và các địa phương chịu tác động theo từng sắc thuế, từng năm.

Việc đánh giá phải làm rõ ảnh hưởng đến chi thường xuyên, đầu tư phát triển, khả năng trả nợ và tiến độ triển khai các dự án trọng điểm.

Đối với Hà Nội, yêu cầu này đặc biệt quan trọng khi thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân 11%/năm trong nhiệm kỳ, đòi hỏi nguồn lực ngân sách tương xứng với nhiệm vụ phát triển.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh: "Tinh thần là thành phố chấp hành nghiêm túc kết luận của Quốc hội, của Trung ương nhưng phải tìm ra giải pháp để duy trì và giữ được đà tăng trưởng cho thành phố".

Thùy Chi