Để sản phẩm nội thất Việt vươn ra thị trường quốc tế

Ngành nội thất hiện nằm trong nhóm xuất khẩu mũi nhọn của Việt Nam, với giá trị xuất khẩu thuộc nhóm hàng đầu thế giới. Tại nhiều thị trường phát triển như Mỹ, Nhật Bản và châu Âu, nhu cầu đang chuyển hướng sang thiết kế bền vững, vật liệu thân thiện với môi trường và công thái học. Đây cũng là những xu hướng mà nhiều doanh nghiệp Việt đang nỗ lực bắt kịp.

Tại Hà Nội, hoạt động thiết kế và sản xuất nội thất gắn với sự phát triển của thị trường xây dựng, nhà ở, văn phòng và các công trình dịch vụ. Cùng với yêu cầu về công năng, chất lượng và tính thẩm mỹ, sản phẩm nội thất ngày càng phải đáp ứng những đòi hỏi đa dạng về phong cách thiết kế, vật liệu và khả năng thích ứng với từng không gian. 

Điều này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp trong việc kết hợp năng lực sản xuất với nghiên cứu thiết kế, đồng thời tìm hướng khai thác các giá trị văn hóa để phát triển sản phẩm.

Theo đại diện nhiều doanh nghiệp nội thất Việt, để vươn ra thị trường quốc tế, doanh nghiệp không chỉ cần gia tăng sản lượng mà còn phải chuyển từ sản xuất theo đơn hàng sang chủ động sáng tạo sản phẩm và xây dựng thương hiệu.

Một trong những hướng tiếp cận là khai thác chất liệu văn hóa Việt Nam trong thiết kế nội thất. Lấy cảm hứng từ những hình ảnh quen thuộc của nền văn minh lúa nước như bông lúa, cánh diều và ký ức làng quê, bộ sưu tập Đòng Đòng của LandFurniture (Thương hiệu này vừa được công nhận là Thương hiệu Quốc gia Việt Nam năm 2026) là ví dụ về cách chuyển hóa chất liệu văn hóa thành hình khối, đường nét của sản phẩm, thay vì chỉ sử dụng như yếu tố trang trí.

Từ một ý tưởng chung, việc phát triển nhiều sản phẩm đòi hỏi sự nhất quán về ngôn ngữ tạo hình, đồng thời phải tính đến đặc điểm và công năng của từng món đồ. Việc đưa cảm hứng văn hóa vào cấu trúc, đường nét và chi tiết sản phẩm cần được thực hiện có chọn lọc, bảo đảm sự hài hòa giữa ý tưởng thiết kế và khả năng sử dụng.

Anh Vũ Ngọc Dũng, Trưởng Bộ phận Nghiên cứu, Trung tâm R&D, Landco Corporation chia sẻ, khi phát triển một sản phẩm nội thất, điều đầu tiên là phải hiểu rõ ý tưởng hướng đến điều gì và những yếu tố nào tạo nên đặc trưng của sản phẩm. Từ bản vẽ đến sản phẩm thực tế, doanh nghiệp phải giải quyết các vấn đề về cấu tạo, vật liệu, phương pháp gia công và cách hoàn thiện, đồng thời giữ được tinh thần thiết kế ban đầu.

Theo anh Dũng, máy móc có thể tạo ra độ chính xác cao, nhưng kinh nghiệm của người thợ vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý các chi tiết và bảo đảm yêu cầu hoàn thiện. Người thợ không chỉ trực tiếp thực hiện các công đoạn chế tác mà còn vận dụng kinh nghiệm thực tế để xử lý những chi tiết đòi hỏi kỹ thuật, điều chỉnh cách làm phù hợp với vật liệu và phương án sản xuất.

Một sản phẩm được phát triển tốt, theo anh Dũng, không chỉ đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ mà còn phải có cấu tạo hợp lý, phương án gia công khả thi và phù hợp với mục đích sử dụng. Vì vậy, sự kết hợp giữa công nghệ, kiến thức kỹ thuật và kinh nghiệm của người thợ là một phần quan trọng trong quá trình đưa thiết kế vào sản xuất thực tế.

Từ không gian trưng bày đến khả năng ứng dụng

Các sản phẩm của LandFurniture từng xuất hiện tại Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2024, Hội thảo "Kiến trúc Việt Nam - 50 năm thống nhất đất nước" tại Thành ủy Hà Nội năm 2025, hội thảo "Truyền thống từ góc nhìn Kiến trúc đương đại" trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2024 và Đại hội Đại biểu toàn quốc Hội Kiến trúc sư Việt Nam lần thứ XI.

Sự hiện diện của sản phẩm nội thất tại các không gian này gợi mở mối quan hệ giữa đồ nội thất với kiến trúc. Sản phẩm không chỉ phục vụ nhu cầu sử dụng mà còn góp phần hình thành đặc trưng thẩm mỹ và trải nghiệm của không gian.

Tuy nhiên, việc giới thiệu sản phẩm tại các triển lãm, hội thảo mới là một khía cạnh trong quá trình phát triển thiết kế. Để một ý tưởng đi xa hơn phạm vi trưng bày, sản phẩm cần đáp ứng những yêu cầu cơ bản về công năng, độ bền, chất lượng hoàn thiện và khả năng sản xuất. Đối với những thiết kế lấy cảm hứng từ văn hóa Việt, yêu cầu đặt ra là chuyển tải được các giá trị truyền thống bằng ngôn ngữ đương đại, đồng thời bảo đảm sự phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Từ kiến trúc đến nội thất, việc khai thác chất liệu truyền thống vì vậy không chỉ đòi hỏi ý tưởng sáng tạo mà còn cần được cụ thể hóa thành những sản phẩm có tính ứng dụng. Đây là vấn đề cần được quan tâm khi phát triển các sản phẩm nội thất mang dấu ấn Việt Nam, hướng tới những không gian sử dụng đa dạng trong nước và quốc tế.

Với doanh nghiệp sản xuất nội thất, phát triển nhiều dòng sản phẩm cũng đồng nghĩa với việc đáp ứng những yêu cầu khác nhau về kỹ thuật. Nội thất cổ điển cần chú trọng chi tiết và tỷ lệ; sản phẩm sáng tạo đòi hỏi sự thống nhất giữa ý tưởng và hình thức; trong khi thiết kế hiện đại cần cân đối giữa công năng, vật liệu và khả năng thích ứng với không gian.

Sự đa dạng về phong cách thiết kế không nhất thiết dẫn đến những lựa chọn rời rạc. Điều quan trọng là mỗi sản phẩm được phát triển trên cơ sở cân nhắc giữa thẩm mỹ, công năng và khả năng hoàn thiện, qua đó đáp ứng nhu cầu sử dụng khác nhau của người tiêu dùng.

Đối với ngành nội thất Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung, việc mở rộng sự hiện diện tại các không gian thiết kế trong nước và quốc tế không chỉ phụ thuộc vào năng lực sản xuất mà còn gắn với khả năng nghiên cứu, phát triển ý tưởng và nâng cao chất lượng sản phẩm. Sự kết hợp giữa bản sắc văn hóa, tư duy thiết kế và yêu cầu sử dụng thực tế là một trong những vấn đề cần được quan tâm để sản phẩm nội thất Việt nâng cao giá trị sử dụng và sức cạnh tranh trên thị trường.

Diệu Anh