Dịch bệnh tay chân miệng vào mùa: Chuyên gia cảnh báo nguy cơ biến chứng nặng ở trẻ

Trong bối cảnh nhiều bệnh truyền nhiễm đang lưu hành theo mùa, việc chủ động phòng bệnh, theo dõi sát biểu hiện bất thường và tiêm chủng đúng khuyến cáo được xem là những yếu tố then chốt để bảo vệ trẻ.

Hiện tại, số trẻ đến khám và điều trị tay chân miệng tại khoa Nhi, Bệnh viện đa khoa Gia Lâm vẫn duy trì ở mức thấp. ThS.BS Lương Thanh Tiến cho biết bệnh thường có tính mùa vụ và có thể gia tăng khi giao mùa, đặc biệt trong môi trường tập thể như nhà trẻ, mẫu giáo. Vì vậy, dù tình hình chưa phức tạp, bệnh viện vẫn duy trì giám sát chặt chẽ, phân luồng khám hợp lý và tăng cường truyền thông để phụ huynh nhận biết sớm dấu hiệu bệnh.

Theo bác sĩ Tiến, khoa Nhi vừa tiếp nhận trường hợp trẻ 3 tuổi mắc tay chân miệng nhưng diễn tiến nặng nhanh chóng với biến chứng viêm cơ tim. Trẻ ban đầu chỉ sốt nhẹ, nổi ban thông thường, nhưng sau 1–2 ngày xuất hiện mệt nhiều, quấy khóc kéo dài và tim đập nhanh. Khám lâm sàng và xét nghiệm xác định trẻ bị viêm cơ tim – biến chứng hiếm gặp nhưng có thể đe dọa tính mạng nếu không can thiệp kịp thời. Nhờ phát hiện sớm, trẻ đã được điều trị tích cực và xuất viện an toàn.

Từ trường hợp trên, bác sĩ nhấn mạnh, phụ huynh cần theo dõi sát trẻ trong 3–5 ngày đầu của bệnh để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như: Sốt cao liên tục và khó hạ, quấy khóc nhiều, kích thích, nôn nhiều, giật mình, run tay chân, thở nhanh, da tái, tim đập nhanh. Khi có bất kỳ dấu hiệu nào, phải đưa trẻ đi khám ngay, tránh tự điều trị tại nhà.

Trong bối cảnh số ca chưa nhiều, bác sĩ Tiến khuyến cáo phụ huynh giữ tâm lý bình tĩnh nhưng tuyệt đối không lơ là. Bệnh lây chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp, nên các biện pháp như rửa tay bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi – bề mặt tiếp xúc, giữ nhà cửa thông thoáng, cách ly trẻ mắc bệnh theo hướng dẫn y tế vẫn là chìa khóa kiểm soát dịch.

Về việc Bộ Y tế lần đầu cấp phép vaccine phòng tay chân miệng do virus EV71, bác sĩ Lương Thanh Tiến đánh giá đây là bước tiến quan trọng giúp giảm nguy cơ diễn tiến nặng. EV71 là chủng virus có thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm cơ tim, suy hô hấp… Tuy nhiên, bác sĩ lưu ý vaccine chỉ phòng được chủng EV71, không bao phủ toàn bộ các virus gây tay chân miệng. Vì vậy, trẻ đã tiêm vẫn có thể mắc bệnh nhưng mức độ nặng sẽ giảm đáng kể. Phụ huynh cần cho trẻ tiêm chủng đúng chỉ định và không tự ý tiêm khi chưa có tư vấn chuyên môn.

Từ thực tế điều trị, bác sĩ Tiến gửi đến phụ huynh 3 khuyến cáo quan trọng như: Không chủ quan với bệnh truyền nhiễm ở trẻ, dù triệu chứng ban đầu nhẹ; theo dõi sát các dấu hiệu bất thường trong những ngày đầu trẻ mắc bệnh; chủ động phòng bệnh bằng vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và tiêm chủng.

Ngoài tay chân miệng, nhiều bệnh truyền nhiễm khác như: Cúm, viêm đường hô hấp, sốt virus… đang lưu hành theo mùa. Việc nâng cao ý thức phòng bệnh và chăm sóc trẻ chủ động sẽ giúp bảo vệ trẻ tốt hơn trong thời điểm giao mùa dễ bùng phát dịch.

Thiện Tâm