Đổi mới toàn diện công tác đối ngoại, mở rộng nguồn lực cho khoa học công nghệ và công nghiệp văn hóa

Phát biểu tại Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 diễn ra chiều 2/8 tại Hà Nội, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Đỗ Anh Tuấn nhấn mạnh, trong 4 thập niên đổi mới và hội nhập quốc tế, Hà Nội đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và đối ngoại của cả nước.

Đến nay, Hà Nội đã thiết lập quan hệ hợp tác chính thức với 58 địa phương, đối tác quốc tế, tập trung vào các địa bàn chiến lược và truyền thống như Lào, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Nga... tạo nền tảng cho nhiều chương trình hợp tác thiết thực. Thành phố hiện thu hút đầu tư từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ; riêng năm 2025, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 4,29 tỷ USD, thuộc nhóm địa phương dẫn đầu cả nước. Lũy kế từ đầu năm đến nay, Hà Nội thu hút 3.387,71 triệu USD vốn FDI, đạt khoảng 75,3% mục tiêu cả năm là 4,5 tỷ USD.

Không chỉ là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư quốc tế, Hà Nội còn tích cực tham gia các tổ chức và diễn đàn đa phương như Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO, Mạng lưới Thành phố học tập toàn cầu của UNESCO, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò và trách nhiệm trong hợp tác quốc tế.

Chuyển mạnh từ "tiếp nhận" sang "kiến tạo và định hình"

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Đỗ Anh Tuấn, quán triệt tinh thần Nghị quyết số 06 của Bộ Chính trị, Thành ủy Hà Nội đã chỉ đạo toàn hệ thống chính trị thống nhất chuyển mạnh tư duy đối ngoại từ "tiếp nhận và thích nghi" sang tư duy hội nhập "chủ động đóng góp, kiến tạo và định hình". Đây được xem là bước chuyển quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế trong bối cảnh mới.

Theo đó, ngành đối ngoại Thủ đô được xác định phải phát huy vai trò tiên phong, trở thành động lực mở đường để huy động tối đa các nguồn lực quốc tế phục vụ giải quyết những bài toán phát triển cốt lõi của Hà Nội.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là khai thác hiệu quả các hoạt động đối ngoại cấp cao. Thông qua các diễn đàn ngoại giao, hội nghị thượng đỉnh và các cuộc gặp gỡ cấp cao, Hà Nội không chỉ quảng bá hình ảnh "Thành phố vì hòa bình" và "Thành phố sáng tạo", mà còn chủ động tiếp cận các nguồn vốn đầu tư chất lượng cao, công nghệ tiên tiến và tri thức từ các quốc gia phát triển.

Các hoạt động đón tiếp nguyên thủ, lãnh đạo các nước và đoàn đại biểu quốc tế cũng được xem là cơ hội quan trọng để kết nối với các cơ quan, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới. Đồng thời, thông qua các chuyến công tác nước ngoài của lãnh đạo cấp cao, Hà Nội tiếp tục mở rộng hợp tác trong nhiều lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, năng lượng sạch, công nghệ sinh học và phát triển đô thị thông minh.

Đối ngoại "đi trước mở đường" thu hút công nghệ và tri thức

Theo lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội, bước vào giai đoạn phát triển mới với nền tảng từ Luật Thủ đô năm 2026 và Quy hoạch chiến lược tầm nhìn 100 năm, thành phố xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghiệp văn hóa là 3 động lực cốt lõi quyết định chất lượng và tốc độ tăng trưởng.

Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ thành phố cũng đặt mục tiêu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân đạt trên 11%/năm; quy mô GRDP vượt 113 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 12.000 USD; kinh tế số chiếm tối thiểu 40% GRDP, công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 9% GRDP và tỉ lệ đô thị hóa đạt từ 65-70%.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, công tác đối ngoại của Thủ đô sẽ được nâng tầm theo hướng thực chất, chủ động và lấy hiệu quả làm thước đo, đóng vai trò "đi trước mở đường" trong thu hút dòng vốn, tri thức và hệ sinh thái công nghệ toàn cầu.

Trọng tâm trước mắt là hiện thực hóa 50 bản ghi nhớ hợp tác đã được ký kết tại Hội nghị công bố Quy hoạch và Xúc tiến đầu tư năm 2026.

Song song với đó, Hà Nội đưa nội dung phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vào các chương trình nghị sự đối ngoại; tăng cường kết nối với các tập đoàn công nghệ, định chế tài chính và trung tâm nghiên cứu hàng đầu thế giới nhằm thu hút các dự án công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi xanh.

Đặc biệt, thành phố đang tập trung xây dựng Khu công nghệ cao Hòa Lạc trở thành hạt nhân phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước. Thành phố ưu tiên thu hút các dự án FDI trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ số, công nghiệp hỗ trợ và các trung tâm nghiên cứu, phát triển (R&D), đồng thời hướng tới mời gọi trực tiếp các tập đoàn công nghệ lớn và nhà đầu tư chiến lược có năng lực tài chính, trình độ công nghệ vượt trội. Mục tiêu không chỉ là gia tăng quy mô vốn đầu tư mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tạo sức lan tỏa cho toàn nền kinh tế Thủ đô.

Phát huy sức mạnh mềm, tạo động lực tăng trưởng mới

Bên cạnh ngoại giao kinh tế và ngoại giao công nghệ, Hà Nội xác định phát huy sức mạnh mềm của văn hóa là một hướng đi quan trọng trong chiến lược hội nhập quốc tế.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Đỗ Anh Tuấn, Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ thành phố xác định văn hóa là một trong những trụ cột phát triển bền vững của Thủ đô. Vì vậy, công tác đối ngoại cần khơi dậy các giá trị "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo", đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền đối ngoại, xây dựng thương hiệu Hà Nội không chỉ là "Thành phố vì hòa bình", "Thành phố sáng tạo" mà còn là trung tâm hội tụ tinh hoa văn hóa quốc tế.

Mục tiêu là tạo tiền đề để công nghệ và công nghiệp văn hóa phát triển mạnh mẽ, góp phần thực hiện mục tiêu đến năm 2030, công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 9% GRDP của thành phố.

Để phát huy hiệu quả công tác đối ngoại, Hà Nội tiếp tục tăng cường phối hợp chặt chẽ với Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành Trung ương nhằm triển khai thực chất Quy chế phối hợp giữa Đảng ủy Bộ Ngoại giao và Thành ủy Hà Nội giai đoạn 2026-2030. Đồng thời, thành phố đề xuất Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục hỗ trợ Hà Nội lồng ghép nội dung chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hoạt động đối ngoại cấp cao; chia sẻ thông tin về xu hướng công nghệ mới, kết nối các đối tác hàng đầu thế giới và hỗ trợ hiện thực hóa các cam kết hợp tác quốc tế thành các dự án cụ thể tại Thủ đô.

Khẳng định quyết tâm của thành phố, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Đỗ Anh Tuấn cho biết, Hà Nội sẽ tiếp tục đổi mới thể chế, tối ưu hóa môi trường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng đồng bộ để trở thành điểm đến an toàn, tin cậy và hấp dẫn đối với các dòng vốn đầu tư công nghệ và đổi mới sáng tạo toàn cầu. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghiệp văn hóa sẽ tạo thành "động lực kép", mở ra giai đoạn phát triển mới, bứt phá hơn cho Thủ đô trong những năm tới.

Thúy Vân