Giải bài toán an sinh xã hội và bảo tồn làng nghề trong Quy hoạch phân khu sông Hồng

Hội nghị do Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai và Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Phạm Anh Tuấn chủ trì.

Trục không gian xanh trung tâm và tầm nhìn dài hạn

Theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, sông Hồng được xác định là không gian chiến lược, giữ vai trò "xương sống" về cảnh quan, văn hóa, lịch sử, môi trường và kết nối đô thị. Việc điều chỉnh quy hoạch lần này hướng tới đưa sông Hồng trở thành trục không gian xanh trung tâm gắn với văn hóa, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Phạm vi nghiên cứu quy hoạch trải dài khoảng 40km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa bàn 16 xã, phường với tổng diện tích khoảng 11.418ha. Đây cũng là nơi phân bố của 123 công trình di tích, bao gồm 1 di tích quốc gia đặc biệt, 26 di tích cấp quốc gia và 35 di tích cấp thành phố.

Trong đồ án, Thành phố dự kiến bố trí các khu định cư, khu đô thị đa mục tiêu với hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ, nhằm phục vụ công tác tái định cư cũng như tổ chức lại không gian dân cư một cách khoa học.

Lắng nghe cơ sở để bảo đảm sinh kế và quyền lợi hợp pháp của người dân

Tại hội nghị, các ý kiến từ đại diện cơ sở đều nhấn mạnh việc lập quy hoạch cần nhìn nhận đầy đủ mối quan hệ giữa phát triển hạ tầng với bảo tồn văn hóa và tính ổn định đời sống của nhân dân.

Ông Lê Văn Hoàng, Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận Tổ dân phố số 2 (phường Hồng Hà) đề xuất, đối với các khu vực phải giải phóng mặt bằng để thực hiện công trình giao thông trọng điểm, Thành phố cần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Đồng thời, cần ưu tiên bố trí các khu tái định cư tập trung ở khu vực lân cận với khoảng cách hợp lý, trang bị đầy đủ hạ tầng kỹ thuật, xã hội và có cơ chế bồi thường, hỗ trợ thỏa đáng.

Từ góc độ địa bàn chịu ảnh hưởng trực tiếp, bà Trương Tú Uyên, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Phú Thượng cho biết, Mặt trận phường đã triển khai công tác tuyên truyền và lấy ý kiến nhân dân một cách công khai, dân chủ và thực chất.

Bên cạnh hình thức trực tiếp, địa phương đã đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số, đăng tải tài liệu và phiếu góp ý qua các kênh thông tin điện tử của Mặt trận, đoàn thể. Qua nắm bắt dư luận, người dân mong muốn được cung cấp thông tin rõ ràng về phạm vi, tiến độ dự án, đồng thời kỳ vọng chính sách tái định cư sẽ gắn liền với việc bảo đảm việc làm, trường học, giao thông và sinh kế lâu dài.

Tầm nhìn khoa học: Đồng bộ hạ tầng và chủ động ứng phó thiên tai

Đóng góp ý kiến chuyên môn sâu, GS.TS Trần Đức Nhiệm, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển đô thị Hà Nội đề nghị cần tiếp tục rà soát, rạch ròi tính chất kế thừa và điều chỉnh của quy hoạch để bảo đảm tính thống nhất pháp lý. Với quy mô nghiên cứu lớn, Thành phố cần có cơ chế quản lý đồng bộ, tránh tình trạng các dự án thành phần phát triển thiếu kết nối.

Trong công tác cải tạo, nên ưu tiên phương án ít xâm lấn nhất và tăng cường khả năng tái định cư tại chỗ nhằm tạo sự đồng thuận xã hội. GS.TS Trần Đức Nhiệm cũng lưu ý, công tác truyền thông cần làm rõ trục đại lộ cảnh quan sông Hồng chỉ là một cấu phần, tầm nhìn tổng thể của quy hoạch phải lớn hơn, hướng tới một Hà Nội an toàn, sinh thái và giàu bản sắc.

Đồng quan điểm, PGS.TS Bạch Thành Định, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn công tác Dân tộc, Tôn giáo (Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội) nhấn mạnh, quy hoạch không gian đô thị ven sông phải giải quyết được bài toán người dân sẽ sinh sống và tạo lập sinh kế như thế nào.

Việc đáp ứng nguyện vọng tái định cư tại chỗ không thuần túy là giải quyết chỗ ở, mà còn là giữ gìn truyền thống, làng nghề lâu đời. Nếu xây dựng các công trình công cộng như công viên, quảng trường, cần xác định rõ người dân địa phương được tham gia và hưởng lợi ra sao để biến di sản thành các sản phẩm văn hóa, du lịch đặc sắc. Ngoài ra, PGS.TS Bạch Thành Định khuyến nghị đồ án phải tính toán kỹ các kịch bản thiên tai, lũ lụt cực đoan do biến đổi khí hậu, không chỉ dựa trên điều kiện thủy văn thông thường.

Việc lấy ý kiến nhân dân là thực chất, không hình thức

Phát biểu kết luận hội nghị, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai khẳng định, các ý kiến tâm huyết, đa chiều tại hội nghị là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng trước khi báo cáo Thành phố.

Đồng chí nhấn mạnh, việc lấy ý kiến nhân dân không phải là một bước thủ tục hành chính đơn thuần, mà là quá trình phát huy quyền làm chủ, huy động trí tuệ xã hội để nâng cao chất lượng và tính khả thi của quy hoạch.

Trong thời gian tới, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố sẽ chỉ đạo tổng hợp, phân loại đầy đủ, khách quan các ý kiến đóng góp; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành để theo dõi, giám sát và cung cấp thông tin kịp thời cho người dân.

Lãnh đạo Mặt trận thành phố cũng đề nghị MTTQ các xã, phường trong ranh giới dự án tiếp tục tạo điều kiện tối đa để nhân dân tiếp cận hồ sơ tài liệu, tham gia đóng góp ý kiến, phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng của người dân đối với quy hoạch.

Thùy Chi