Gìn giữ giá trị tốt đẹp của văn hóa gia đình Thủ đô

 Lan tỏa thông điệp xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh

Trong dòng chảy hiện đại, việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa gia đình không chỉ là sự níu kéo quá khứ, mà là quá trình chọn lọc, thích ứng và tái tạo. Những giá trị cốt lõi, trách nhiệm, tôn trọng, luôn là điểm tựa tinh thần trước những biến động của xã hội. Ngày hội Gia đình Việt Nam năm 2026 với chủ đề "Gia đình hạnh phúc - Quốc gia thịnh vượng" khẳng định những giá trị cốt lõi của gia đình: sự yêu thương, sẻ chia, trách nhiệm và tôn trọng lẫn nhau là nền tảng bền vững để mỗi người trưởng thành và xã hội phát triển.

Tại Hà Nội, các hoạt động kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam gắn với hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình, được tổ chức ở nhiều xã, phường, góp phần lan tỏa thông điệp xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh.

Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là Hội nghị tuyên dương "Gia đình văn hóa" tiêu biểu cấp Thành phố, diễn ra ngày 26/6 tại Bảo tàng Hà Nội, vinh danh gần 130 gia đình văn hóa tiêu biểu, có những đóng góp tích cực trong xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, giữ gìn nếp sống văn minh và tham gia hiệu quả các phong trào thi đua tại địa phương.

Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cũng tổ chức nhiều hoạt động văn hóa chuyên đề với chủ đề "Gia đình là điểm tựa"; tổ chức không gian trưng bày sách, báo, tài liệu giới thiệu các nội dung về công tác gia đình, văn hóa ứng xử, bình đẳng giới, chăm sóc và bảo vệ gia đình; triển lãm ảnh và tư liệu "25 năm Ngày Gia đình Việt Nam – Những dấu ấn phát triển"; bố trí các không gian tiểu cảnh như "Bữa cơm gia đình", "Ông bà - cha mẹ - con cháu", tái hiện hình ảnh gia đình sum vầy, gắn kết giữa các thế hệ...

Chia sẻ về giá trị văn hóa truyền thống cốt lõi của gia đình Thủ đô, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu, Học viện Phụ nữ Việt Nam Nguyễn Hoàng Anh khẳng định, các giá trị như sự chung thủy của vợ chồng, đạo hiếu, ông bà cha mẹ mẫu mực, anh em hòa thuận chính là "pháo đài bền vững" để xây dựng niềm tin trong mỗi gia đình. Với người Hà Nội, truyền thống hiếu học, nho nhã và ứng xử thanh lịch càng cần được đặc biệt trân trọng và gìn giữ. Trong bối cảnh đó, người mẹ giữ vai trò trung tâm - không chỉ truyền dạy các giá trị truyền thống mà còn chủ động trang bị kỹ năng sống, dẫn dắt và bảo vệ con cái trước các nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng…

Không chỉ dừng lại ở các hoạt động tôn vinh và truyền thông, việc vun đắp giá trị văn hóa gia đình Thủ đô đang đặt ra yêu cầu phải đi vào chiều sâu, gắn với những biến đổi mạnh mẽ của đời sống đô thị hiện đại. Thực tế cho thấy, quá trình đô thị hóa nhanh, áp lực công việc, nhịp sống gấp gáp cùng sự tác động của mạng xã hội và công nghệ số đang khiến cấu trúc và cách vận hành của gia đình có nhiều thay đổi.

Giữ gìn giá trị truyền thống trong nhịp sống hiện đại

Một trong những thách thức lớn là khoảng cách thế hệ ngày càng rõ nét, đặc biệt trong cách tiếp cận thông tin, quan điểm sống và phương thức giao tiếp. Nếu không có sự thấu hiểu và chia sẻ, những khác biệt này dễ dẫn tới xung đột âm thầm, làm suy giảm sự gắn kết gia đình. Vì vậy, việc xây dựng văn hóa đối thoại trong gia đình – nơi mọi thành viên được lắng nghe, tôn trọng và đồng hành – cần được coi là một kỹ năng thiết yếu trong đời sống hiện đại.

Bên cạnh đó, vấn đề bạo lực gia đình, dù đã có nhiều chuyển biến tích cực, vẫn đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hành động quyết liệt và bền bỉ. Không chỉ là bạo lực thể chất, các hình thức bạo lực tinh thần, kiểm soát, áp đặt cũng cần được nhận diện đầy đủ hơn. Công tác truyền thông vì thế không thể dừng ở khẩu hiệu, mà phải hướng tới thay đổi nhận thức và hành vi một cách thực chất, lâu dài.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, không gian mạng trở thành một "môi trường sống thứ hai" của nhiều gia đình, đặc biệt là giới trẻ. Điều này đặt ra yêu cầu mới đối với vai trò của cha mẹ, không chỉ là người định hướng mà còn phải chủ động cập nhật kiến thức, đồng hành cùng con trong thế giới số. Việc giáo dục kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ, cũng như xây dựng thói quen sử dụng công nghệ lành mạnh cần được coi là một phần của văn hóa gia đình hiện đại.

Các mô hình gia đình văn hóa tiêu biểu được tuyên dương không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận, mà còn đóng vai trò lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng. Tuy nhiên, để những mô hình này thực sự có sức sống, cần tránh cách tiếp cận hình thức, mà phải gắn với tiêu chí cụ thể, đo lường được và phản ánh đúng chất lượng đời sống gia đình.

Về lâu dài, việc xây dựng văn hóa gia đình Thủ đô cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển văn hóa con người Hà Nội. Gia đình không chỉ là nơi nuôi dưỡng cá nhân, mà còn là "hạt nhân" sản sinh ra những công dân có trách nhiệm, có tri thức và có bản lĩnh văn hóa. Khi mỗi gia đình thực sự là một không gian văn hóa lành mạnh, xã hội sẽ có nền tảng vững chắc để phát triển bền vững.

Có thể thấy, các hoạt động hưởng ứng Ngày Gia đình Việt Nam tại Hà Nội không chỉ mang ý nghĩa kỷ niệm, mà còn góp phần khơi dậy nhận thức và hành động trong toàn xã hội về vai trò của gia đình trong giai đoạn mới.

Minh Thư