Hà Nội bảo đảm quyền và nâng cao chất lượng cuộc sống người khuyết tật

Kế hoạch được triển khai nhằm tăng cường thực hiện Công ước của Liên hợp quốc về quyền của người khuyết tật và các khuyến nghị phù hợp của Ủy ban về quyền của người khuyết tật; thực hiện theo tinh thần Quyết định số 916/QĐ-TTg ngày 21/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Kết luận số 444-TB/VPTW ngày 5/12/2025.

Theo kế hoạch, Hà Nội phấn đấu cải thiện chất lượng cuộc sống, bảo đảm quyền và sự tham gia bình đẳng của người khuyết tật; tạo môi trường thuận lợi, không rào cản để người khuyết tật phát huy khả năng, sống độc lập và hòa nhập cộng đồng. Các sở, ban, ngành, địa phương được phân công rõ trách nhiệm, chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí và huy động nguồn lực, bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả thực hiện.

Trong lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe, thành phố đặt mục tiêu hằng năm có khoảng 90% người khuyết tật được tiếp cận các dịch vụ y tế phù hợp với nhu cầu; trên 85% trẻ em từ sơ sinh đến 6 tuổi được sàng lọc, phát hiện sớm khuyết tật bẩm sinh, rối loạn phát triển và được can thiệp sớm. Khoảng 2.500 trẻ em và người khuyết tật được phẫu thuật chỉnh hình, phục hồi chức năng và cung cấp dụng cụ trợ giúp phù hợp.

Về giáo dục và giáo dục nghề nghiệp, Hà Nội phấn đấu có 90% trẻ khuyết tật trong độ tuổi mầm non và phổ thông được tiếp cận giáo dục; 80% người khuyết tật có nhu cầu và đủ điều kiện được hỗ trợ đào tạo nghề, tạo việc làm.

Trong lĩnh vực việc làm và sinh kế, 100% người khuyết tật có nhu cầu và đủ điều kiện được hướng dẫn, hỗ trợ vay vốn với lãi suất ưu đãi theo quy định từ Ngân hàng Chính sách xã hội để tự tạo việc làm, khởi nghiệp hoặc phát triển sản xuất.

Đối với tiếp cận công trình công cộng và giao thông, 100% công trình xây dựng mới phải bảo đảm điều kiện tiếp cận đối với người khuyết tật; 50% công trình cũ hiện hữu được cải tạo, nâng cấp các hạng mục tiếp cận. 

Thành phố cũng đặt mục tiêu 50% người khuyết tật có nhu cầu tham gia giao thông được sử dụng phương tiện bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật về giao thông tiếp cận hoặc các dịch vụ trợ giúp tương đương. 100% người khuyết tật tham gia giao thông công cộng được miễn, giảm giá vé theo quy định; riêng các tuyến vận tải đường bộ liên tỉnh hỗ trợ mức miễn, giảm tối thiểu 60%.

Trong tiếp cận thông tin, công nghệ và trợ giúp pháp lý, thành phố phấn đấu có 80% người khuyết tật được tiếp cận, sử dụng các dịch vụ công nghệ thông tin và truyền thông; 100% người khuyết tật thuộc diện được trợ giúp pháp lý được cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí khi có yêu cầu theo quy định.

Về văn hóa, thể thao, 70% xã, phường có câu lạc bộ thể dục thể thao người khuyết tật có thể tiếp cận, thu hút 15% người khuyết tật tham gia tập luyện thể dục thể thao; 20% người khuyết tật được hỗ trợ tham gia các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và biểu diễn nghệ thuật. Thành phố đặt mục tiêu 100% thư viện công cộng tổ chức được không gian đọc, bảo đảm tiện ích để người khuyết tật có thể tiếp cận.

Đáng chú ý, kế hoạch đặt mục tiêu 100% phụ nữ khuyết tật được trợ giúp dưới các hình thức khác nhau. Về nâng cao năng lực, 70% cán bộ làm công tác trợ giúp người khuyết tật được tập huấn; 50% gia đình có người khuyết tật được tập huấn về kỹ năng, phương pháp chăm sóc phục hồi chức năng; 40% người khuyết tật được tập huấn các kỹ năng sống.

Tăng cường hỗ trợ để người khuyết tật sống độc lập, hòa nhập

Để thực hiện các mục tiêu trên, Hà Nội triển khai 13 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, tập trung vào truyền thông nâng cao nhận thức xã hội; trợ giúp y tế, chăm sóc sức khỏe và phục hồi chức năng; giáo dục; giáo dục nghề nghiệp, tạo việc làm và hỗ trợ sinh kế; phòng, chống dịch bệnh và giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Thành phố đồng thời tăng cường trợ giúp tiếp cận công trình xây dựng, giao thông, công nghệ thông tin và truyền thông; trợ giúp pháp lý; hỗ trợ người khuyết tật tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch; trợ giúp phụ nữ khuyết tật; hỗ trợ người khuyết tật sống độc lập và hòa nhập cộng đồng; nâng cao năng lực chăm sóc, hỗ trợ, giám sát và đánh giá.

Trong đó, thành phố yêu cầu tăng cường truyền thông theo hướng chuyển từ cách tiếp cận "y tế - chăm sóc" sang "xã hội - hòa nhập", góp phần giảm định kiến, kỳ thị và thúc đẩy quyền, sự tham gia bình đẳng của người khuyết tật. Các sản phẩm thông tin cũng được định hướng đa dạng, dễ tiếp cận, sử dụng ngôn ngữ ký hiệu, phụ đề, chữ nổi Braille và các định dạng kỹ thuật số phù hợp.

Trong lĩnh vực xây dựng, Hà Nội tăng cường thực hiện Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 10:2024/BXD về xây dựng công trình bảo đảm tiếp cận sử dụng trong thẩm tra, thẩm định, nghiệm thu, thanh tra, kiểm tra hoạt động xây dựng; đồng thời rà soát, đánh giá khả năng tiếp cận của các công trình công cộng, nhà chung cư và công trình thiết yếu để từng bước cải tạo, nâng cấp.

Đối với giao thông, thành phố rà soát thực trạng khả năng tiếp cận của hệ thống giao thông công cộng, từng bước xây dựng và nhân rộng các tuyến, phương tiện giao thông công cộng bảo đảm khả năng tiếp cận đối với người khuyết tật, ưu tiên các khu vực có nhu cầu cao.

Hà Nội cũng tăng cường ứng dụng công nghệ, cải thiện khả năng tiếp cận của các cổng, trang thông tin điện tử và nền tảng số; tổ chức tập huấn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin, dịch vụ số và các công cụ hỗ trợ cho người khuyết tật.

Sở Y tế là cơ quan chủ trì tham mưu UBND thành phố tổ chức triển khai kế hoạch; đồng thời chủ trì các nhiệm vụ về y tế, chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, sàng lọc, phát hiện và can thiệp sớm khuyết tật.

Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì các nhiệm vụ về giáo dục; Sở Nội vụ thực hiện các nhiệm vụ về việc làm, tư vấn, giới thiệu việc làm và kết nối người khuyết tật với thị trường lao động. Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì hỗ trợ sinh kế, phát triển sản xuất, kinh doanh, hợp tác xã, tổ hợp tác và các mô hình tạo sinh kế phù hợp cho người khuyết tật.

Sở Xây dựng phụ trách các nhiệm vụ về bảo đảm tiếp cận công trình xây dựng và giao thông; Sở Khoa học và Công nghệ thực hiện các nhiệm vụ về thông tin, truyền thông, công nghệ thông tin và dịch vụ số dễ tiếp cận; Sở Tư pháp chủ trì trợ giúp pháp lý đối với người khuyết tật thuộc diện được trợ giúp pháp lý.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì phát triển các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch tiếp cận. Sở Tài chính tham mưu bố trí kinh phí theo quy định và khả năng cân đối ngân sách thành phố.

Ngân hàng Chính sách xã hội Thành phố thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi đối với người khuyết tật có nhu cầu và đủ điều kiện; Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội phối hợp thực hiện chính sách bảo hiểm y tế.

UBND các xã, phường có trách nhiệm xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch hằng năm; rà soát, cập nhật thông tin, nhu cầu trợ giúp của người khuyết tật; hỗ trợ tiếp cận các chính sách, dịch vụ về y tế, giáo dục, việc làm, sinh kế, trợ giúp pháp lý, văn hóa, thể thao và các dịch vụ xã hội.

Kinh phí thực hiện kế hoạch được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo phân cấp, các chương trình, đề án, kế hoạch có liên quan; cùng với đóng góp, hỗ trợ của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác.

Các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị và UBND các xã, phường căn cứ nhiệm vụ được giao, chủ động tổ chức thực hiện, lồng ghép vào chương trình công tác hằng năm và báo cáo kết quả về Sở Y tế trước ngày 15/11 hằng năm để tổng hợp, báo cáo UBND thành phố và Bộ Y tế theo quy định.

Thiện Tâm