Hà Nội bỏ 'rào cản' điều kiện nơi thường trú trong tuyển sinh lớp 10 công lập

Mở rộng lựa chọn trường học cho học sinh

Kỳ tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027 tại Hà Nội dự kiến có nhiều điều chỉnh đáng chú ý, trong đó nổi bật là việc bỏ điều kiện nơi thường trú khi đăng ký dự tuyển vào các trường THPT công lập.

Theo thông tin do UBND TP. Hà Nội cung cấp tại Hội nghị giao ban báo chí của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, học sinh chỉ cần cư trú trên địa bàn Hà Nội có thể đăng ký tuyển sinh vào các trường THPT công lập, thay vì phải đáp ứng điều kiện hộ khẩu thường trú theo khu vực như trước đây.

Song song với đó, TP. Hà Nội cũng dự kiến bỏ khu vực tuyển sinh. Thí sinh được đăng ký tối đa ba nguyện vọng vào các trường THPT công lập bất kỳ trên địa bàn Thủ đô, phù hợp với năng lực và điều kiện của học sinh cũng như gia đình.

Chủ trương tuyển sinh theo hướng phi địa giới hành chính được kỳ vọng mở rộng cơ hội học tập cho học sinh Thủ đô, đồng thời tạo điều kiện để các em chủ động lựa chọn môi trường học tập phù hợp. Việc cho phép đăng ký nhiều nguyện vọng cũng được xem là giải pháp tăng khả năng trúng tuyển theo mong muốn của học sinh.

Theo UBND TP. Hà Nội, việc điều chỉnh quy định tuyển sinh được đặt trong mục tiêu bảo đảm cơ hội công bằng và bình đẳng trong tiếp cận giáo dục, phù hợp với định hướng đổi mới giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay.

Trong bối cảnh Hà Nội là một trong những địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước, những điều chỉnh trong cơ chế tuyển sinh đầu cấp luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt của phụ huynh, học sinh và xã hội.

Thống kê cho thấy, toàn Thành phố hiện có 2.954 trường mầm non và phổ thông với hơn 2,3 triệu học sinh và trên 129.000 giáo viên. Bên cạnh đó còn có 360 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, 29 trung tâm giáo dục nghề nghiệp giáo dục thường xuyên cùng Trường Bồi dưỡng cán bộ giáo dục Hà Nội.

Bảo đảm phân luồng và công bằng trong tiếp cận giáo dục

Theo UBND TP. Hà Nội, các điều chỉnh trong công tác tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027 nhằm quán triệt và cụ thể hóa quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng Chương trình hành động số 05-CTr/TU ngày 12/1/2026 của Thành ủy Hà Nội.

Các chủ trương này hướng tới mục tiêu bảo đảm cơ hội học tập công bằng cho mọi người, đáp ứng nhu cầu xã hội, đồng thời huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho giáo dục.

TP. Hà Nội đặt ra yêu cầu tổ chức tuyển sinh phải bảo đảm chính xác, an toàn, khách quan và đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Song song với đó là việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình tuyển sinh nhằm nâng cao tính minh bạch và giảm bớt thủ tục hành chính cho phụ huynh, học sinh.

Đối với tuyển sinh lớp 10 THPT, TP. Hà Nội đặt mục tiêu bảo đảm 100% học sinh hoàn thành chương trình giáo dục trung học cơ sở năm học 2025-2026 có nguyện vọng tiếp tục học tập đều được tiếp nhận vào các trường THPT, các trung tâm giáo dục nghề nghiệp giáo dục thường xuyên hoặc các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Đây cũng là một trong những giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả công tác phân luồng học sinh sau khi hoàn thành chương trình trung học cơ sở.

Theo phương án dự kiến, các trường THPT công lập tiếp tục tuyển sinh bằng hình thức thi tuyển. Trong khi đó, các trường THPT tư thục, trung tâm giáo dục nghề nghiệp giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp sẽ áp dụng hình thức xét tuyển.

Bên cạnh đó, TP. Hà Nội tiếp tục khuyến khích phát triển các cơ sở giáo dục tư thục nhằm giảm áp lực cho hệ thống trường công lập, đồng thời tạo thêm lựa chọn học tập cho học sinh.

Tăng ứng dụng công nghệ trong tuyển sinh đầu cấp

Song song với những thay đổi trong tuyển sinh lớp 10, Hà Nội cũng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác tuyển sinh đầu cấp ở các bậc học khác.

Đối với tuyển sinh mầm non, lớp 1 và lớp 6, phương thức xét tuyển theo nơi cư trú tiếp tục được áp dụng. Tuy nhiên, việc phân tuyến tuyển sinh sẽ được thực hiện trên nền tảng bản đồ số GIS kết hợp với trí tuệ nhân tạo nhằm bảo đảm nguyên tắc đưa trường học đến gần học sinh.

Hệ thống công nghệ này giúp xác định ranh giới tuyển sinh dựa trên phân bố dân cư và điều kiện cơ sở vật chất của từng trường học, từ đó tạo ra phương án phân tuyến khoa học và hợp lý.

Quá trình tuyển sinh cũng được kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia thông qua ứng dụng VNeID nhằm tăng cường xác thực thông tin, bảo đảm tính minh bạch và chính xác trong quản lý dữ liệu học sinh.

Đối với các trường trung học cơ sở chất lượng cao hoặc các trường tư thục có số lượng học sinh đăng ký vượt quá chỉ tiêu, việc tuyển sinh có thể được thực hiện theo hình thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập và rèn luyện ở cấp tiểu học hoặc thông qua đánh giá năng lực học sinh bằng các hình thức như hỏi đáp, bài viết hoặc thuyết trình.

Các trường sẽ xây dựng kế hoạch tuyển sinh cụ thể và báo cáo UBND xã, phường phê duyệt, bảo đảm việc tổ chức tuyển sinh phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa bàn.

Một điểm đáng chú ý khác trong kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 là việc công bố sớm môn thi thứ ba nhằm giảm tâm lý lo lắng cho học sinh và phụ huynh.

Trước đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã thông báo Ngoại ngữ là môn thi thứ ba trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập. Thí sinh có thể đăng ký dự thi một trong các ngoại ngữ gồm tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nhật hoặc tiếng Hàn. Thí sinh cũng được phép đăng ký thi ngoại ngữ khác với môn ngoại ngữ đang học tại trường trung học cơ sở.

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội vốn luôn có tính cạnh tranh cao. Trong năm học 2025-2026, kỳ thi được tổ chức với ba môn Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ, thu hút hơn 102.000 thí sinh tham gia.

Với những điều chỉnh trong cơ chế tuyển sinh năm học tới, TP kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường tuyển sinh minh bạch, công bằng hơn, đồng thời mở rộng cơ hội lựa chọn trường học cho học sinh Thủ đô.

Minh Anh