Hà Nội cải thiện môi trường đầu tư từ những thủ tục doanh nghiệp cần nhất

Rút ngắn thời gian, giảm giấy tờ từ khâu gia nhập thị trường

Với doanh nghiệp, thời gian hoàn thành thủ tục hành chính ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án, chi phí vận hành và khả năng nắm bắt cơ hội thị trường. Vì vậy, Hà Nội đang tập trung cải cách những quy trình thiết yếu, lấy thời gian giải quyết hồ sơ và mức độ thuận lợi của doanh nghiệp làm thước đo.

Theo Nghị quyết số 12/2026/NQ-HĐND của HĐND TP. Hà Nội, thời gian giải quyết nhóm thủ tục thành lập doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện giảm từ 3 xuống 2 ngày làm việc. Thủ tục giải thể doanh nghiệp, chấm dứt hoạt động chi nhánh giảm từ 5 xuống 4 ngày.

TP. Hà Nội đồng thời cắt giảm thành phần hồ sơ trùng lặp hoặc đã được số hóa tại 10 thủ tục hành chính, loại bỏ 7 biểu mẫu kết quả giải quyết. Những tài liệu như điều lệ công ty, biên bản họp về thay đổi vốn điều lệ, báo cáo tài chính gần nhất được loại khỏi thành phần hồ sơ phải nộp trong các thủ tục tương ứng.

Theo Sở Tài chính Hà Nội, nhiều giấy tờ chứa thông tin đã được kê khai hoặc lưu trữ trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Việc khai thác dữ liệu thay cho yêu cầu nộp lại tài liệu giúp giảm khâu trung gian, đồng thời tăng trách nhiệm tự kê khai và hậu kiểm.

Trong lĩnh vực đầu tư, Quyết định số 1243/QĐ-TTPVHCC phê duyệt 42 quy trình nội bộ, quy trình điện tử giải quyết 25 thủ tục hành chính, gồm 17 quy trình thuộc Sở Tài chính và 25 quy trình thuộc Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp TP. Hà Nội,.

Các thủ tục cấp, điều chỉnh, cấp lại và đổi Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư được chuẩn hóa. Nhà đầu tư có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến toàn trình. Với hồ sơ điện tử, những tài liệu đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc chuyên ngành không phải nộp lại bản sao.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tú, Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội, trong 10 tháng năm 2026, Sở đã xử lý 343.083 hồ sơ, tăng 24% so với cùng kỳ, trong đó 324.976 hồ sơ được giải quyết trước hạn và đúng hạn.

Đáng chú ý, thời gian xử lý một số thủ tục về chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu trong trường hợp đặc biệt và xác định dự án cần triển khai ngay giảm từ 17 xuống 12 ngày làm việc, tương đương 29,4%.

Những thay đổi này nằm trong chương trình rà soát thủ tục hành chính trên phạm vi toàn TP. Hà Nội. Tại cuộc họp ngày 10/11/2026, ông Phan Văn Phúc, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công TP. Hà Nội, cho biết đến ngày 9/11, cả 14 sở, ban, ngành đã hoàn thành báo cáo rà soát.

Trong 1.190 thủ tục thuộc diện rà soát, Hà Nội đã cắt giảm 473 thủ tục, đồng thời đề xuất cắt giảm, bãi bỏ thêm 194 thủ tục. Tổng số đã thực hiện và đang đề xuất là 667 thủ tục, tương đương 56,1%. Riêng Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất cắt giảm, bãi bỏ 141 thủ tục.

Cùng với đó, 5 cơ quan đề xuất rút ngắn thời gian giải quyết 113 thủ tục. Tính trên 108 thủ tục có số liệu thời hạn, tổng thời gian dự kiến giảm 447,5 ngày, tương đương 33,4% so với quy định hiện hành.

Đến ngày 9/11, TP. Hà Nội đã tái cấu trúc 1.609 trong tổng số 1.721 thủ tục hành chính, đạt 93,5%. Chi phí tuân thủ năm 2026 ước tính tiết kiệm khoảng 562 tỷ đồng mỗi năm. Riêng 25 thủ tục trọng điểm, chiếm khoảng 81% lượng hồ sơ toàn TP, dự kiến tiết kiệm khoảng 1.731 tỷ đồng mỗi năm khi các phương án được triển khai đồng bộ.

Ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, yêu cầu thực hiện đồng thời hai mục tiêu cắt giảm tối thiểu 50% số lượng thủ tục và 50% thời gian giải quyết. Các sở, ngành phải tiếp tục xác định những khâu có thể rút ngắn, thành phần hồ sơ có thể thay thế bằng dữ liệu, đồng thời làm rõ trách nhiệm đối với những nhiệm vụ chậm triển khai.

Luật sư Nguyễn Duy Lãm, Chủ tịch Hiệp hội Pháp chế doanh nghiệp Việt Nam, cho rằng Hà Nội cần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công, Luật Thủ đô năm 2026 tạo thêm điều kiện để Hà Nội chủ động đơn giản hóa trình tự, thủ tục và thẩm quyền giải quyết một số thủ tục hành chính.

Trong 10 tháng năm 2026, Hà Nội cấp mới giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho 27.687 doanh nghiệp, với tổng vốn đăng ký 527.436 tỷ đồng, tăng 54% so với cùng kỳ. Vốn FDI đạt 4.171,9 triệu USD, bằng 92,7% kế hoạch năm; TP. Hà Nội đứng thứ hai cả nước về số dự án FDI cấp mới.

Đo hiệu quả cải cách bằng những vướng mắc được tháo gỡ

Cắt giảm giấy tờ và rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ là bước khởi đầu. Với doanh nghiệp, chất lượng môi trường đầu tư còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận chính sách, hiệu quả hướng dẫn và trách nhiệm xử lý những khó khăn phát sinh.

Ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội, cho rằng cộng đồng doanh nghiệp mong đợi những chính sách hỗ trợ thực chất về dòng tiền, tín dụng, giảm chi phí tuân thủ và cải cách thủ tục hành chính.

Thực tế tại các địa phương cho thấy những yêu cầu này ngày càng cụ thể. Tại phường Định Công, doanh nghiệp phản ánh vướng mắc về giấy phép xây dựng, an toàn thực phẩm, phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở kết hợp kinh doanh và sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Một số doanh nghiệp đề xuất hướng dẫn bằng video hoặc chatbot để hạn chế sai sót khi hoàn thiện hồ sơ.

Tại phường Khương Đình, những hạn chế về tốc độ phần mềm, lỗi kết nối và diện tích điểm phục vụ trong giờ cao điểm được nhận diện để khắc phục. Trong khi đó, phường Kim Liên công khai 461 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền, giúp người dân, doanh nghiệp thuận tiện tra cứu và giám sát.

Những phản ánh này cho thấy một thủ tục được đơn giản hóa trên văn bản vẫn có thể gây khó khăn nếu hướng dẫn thiếu rõ ràng hoặc hệ thống trực tuyến vận hành chưa ổn định.

Để đánh giá sát thực tế, Hà Nội triển khai thí điểm khảo sát chỉ số năng lực cạnh tranh cấp sở, ngành và địa phương (DCCI) năm 2026.

Theo Kế hoạch số 416/KH-UBND ngày 25/10/2026 do ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội ký, chương trình được thực hiện tại 13 sở, ngành và 30 xã, phường, với 1.510 phiếu khảo sát.

Đối tượng tham gia là doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh đã trực tiếp thực hiện thủ tục hành chính hoặc giao dịch với cơ quan được đánh giá. Nội dung tập trung vào tiếp cận thông tin, minh bạch, trách nhiệm giải trình, chi phí tuân thủ, chi phí không chính thức và hiệu quả thực thi chính sách.

TP. Hà Nội yêu cầu bảo đảm tính độc lập của khảo sát, không để cơ quan được đánh giá can thiệp vào việc lựa chọn người tham gia hoặc nội dung trả lời. Kết quả thí điểm nhằm nhận diện điểm nghẽn, chưa sử dụng để xếp hạng chính thức. Báo cáo dự kiến hoàn thành trong tháng 1/2027.

Song song với việc lắng nghe doanh nghiệp, Hà Nội tăng cường theo dõi trách nhiệm giải quyết kiến nghị. Tại Công văn số 19286/STC-KTN, Sở Tài chính yêu cầu các đơn vị rà soát kết quả hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân, làm rõ số doanh nghiệp được hỗ trợ, kinh phí, hiệu quả chính sách và tình trạng xử lý từng kiến nghị.

Đối với nhiệm vụ chậm tiến độ, báo cáo phải xác định nguyên nhân, trách nhiệm, giải pháp khắc phục và thời hạn hoàn thành. Kết quả phải gửi về Sở Tài chính trước ngày 15/11/2026.

Cách tiếp cận này hướng tới đánh giá hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp bằng kết quả thực tế, thay vì dừng ở số cuộc họp hoặc văn bản đã ban hành. Điều quan trọng là chính sách đã đến với bao nhiêu doanh nghiệp, giải quyết được vấn đề gì và những vướng mắc còn tồn đọng sẽ được xử lý ra sao.

Một hướng cải cách đáng chú ý khác là đưa chính sách hỗ trợ đến gần doanh nghiệp thông qua nền tảng số. Từ ngày 9/11/2026, Hà Nội bắt đầu tiếp nhận đăng ký hỗ trợ chuyển đổi số và thương mại điện tử qua ứng dụng iHanoi. Đợt đầu có tổng kinh phí 50 tỷ đồng, dự kiến cấp khoảng 5.000 đến 6.000 phiếu hỗ trợ.

Theo cơ chế do Sở Khoa học và Công nghệ triển khai, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh đủ điều kiện được hỗ trợ tối đa 70% chi phí sử dụng sản phẩm, dịch vụ thuộc danh mục công bố. Mức hỗ trợ cao nhất đối với doanh nghiệp vừa là 100 triệu đồng cho mỗi loại phiếu.

Người đăng ký thực hiện thủ tục qua mini app HANOINEXT trên iHanoi. Thời hạn phê duyệt tối đa 5 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ đầy đủ, hợp lệ; đối với đăng ký ghi nhận từ ngày 30/11, thời hạn tối đa là 2 ngày làm việc.

Cơ chế này tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp như hóa đơn điện tử, kế toán, quản lý bán hàng, chữ ký số và thương mại điện tử, đồng thời công khai điều kiện, hạn mức và quy trình hỗ trợ.

Ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, cho rằng thách thức lớn sau khi ban hành cơ chế là biến chính sách thành năng lực, tăng trưởng và cơ hội cụ thể cho doanh nghiệp.

Tại Hội nghị xử lý điểm nghẽn của doanh nghiệp khoa học và công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo và công nghệ số, ông Trương Việt Dũng yêu cầu thiết kế các “luồng chính sách” theo vòng đời doanh nghiệp và công nghệ, giúp doanh nghiệp xác định rõ điều kiện hỗ trợ, hồ sơ cần chuẩn bị, cơ quan hướng dẫn và thời gian xử lý. “Chính sách phải chủ động tìm đến đúng đối tượng”, ông Trương Việt Dũng nhấn mạnh.

Yêu cầu tháo gỡ vướng mắc cũng được ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, đặt ra tại cuộc làm việc với Sở Tài chính ngày 5/11. Trong bối cảnh TP. Hà Nội quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP 11% năm 2026, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu xử lý kịp thời khó khăn về cơ chế, chính sách và thủ tục hành chính, nhất là những vấn đề liên quan đến triển khai dự án và phát triển cụm công nghiệp.

Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, hỗ trợ doanh nghiệp phải tập trung vào những khó khăn cụ thể đang ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh và khả năng đóng góp vào tăng trưởng.

Cùng quan điểm đó, ông Nguyễn Xuân Lưu, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, khẳng định: “Sự thành công của doanh nghiệp cũng chính là sự thành công của Thành phố”.

Từ rút ngắn thời gian đăng ký doanh nghiệp, chuẩn hóa quy trình đầu tư đến khảo sát trải nghiệm và theo dõi trách nhiệm giải quyết kiến nghị, Hà Nội đang chuyển trọng tâm cải cách sang chất lượng phục vụ thực tế.

Với doanh nghiệp, điều cần nhất là thủ tục nhanh hơn, ít giấy tờ hơn, chính sách dễ tiếp cận và mỗi vướng mắc có đầu mối chịu trách nhiệm xử lý đến cùng. Khi những yêu cầu đó được đáp ứng bằng kết quả cụ thể, môi trường đầu tư sẽ có thêm sức cạnh tranh, tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất, kinh doanh và đóng góp cho tăng trưởng của Thủ đô.

Minh Anh