Hà Nội chuẩn bị hoàn thiện khung pháp lý cho kinh tế đêm

Kinh tế đêm - dư địa lớn cho tăng trưởng của Thủ đô

Theo Tờ trình của UBND TP. Hà Nội gửi HĐND Thành phố, việc xây dựng Nghị quyết xuất phát từ yêu cầu cụ thể hóa quy định tại điểm b khoản 2 Điều 27 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16. Quy định này giao HĐND Thành phố ban hành các quy định về phạm vi, điều kiện, ngành nghề, lĩnh vực hoạt động, biện pháp quản lý, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội và các vấn đề phát sinh khác để phát triển hoạt động đầu tư kinh doanh sản phẩm, dịch vụ được tổ chức và vận hành trong thời gian ban đêm.

Dự thảo Nghị quyết cũng bám sát các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới, phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, cũng như thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Các đô thị hiện đại trên thế giới ngày càng coi kinh tế đêm là một động lực tăng trưởng mới, Hà Nội cũng được đánh giá sở hữu nhiều lợi thế để phát triển lĩnh vực này.

Theo UBND Thành phố, các hoạt động diễn ra trong thời gian ban đêm có khả năng thúc đẩy mạnh mẽ nhiều ngành dịch vụ như du lịch, văn hóa, ẩm thực, giải trí, thương mại và công nghiệp sáng tạo. Qua đó không chỉ tạo thêm việc làm, gia tăng nguồn thu ngân sách mà còn nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng đô thị.

Đối với Hà Nội, phát triển kinh tế đêm được xác định là xu hướng tất yếu và là yêu cầu cấp thiết. Với vai trò trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là đô thị có bề dày văn hóa, hệ thống di sản phong phú, nền ẩm thực đặc sắc và thị trường du lịch năng động, Thủ đô có nhiều điều kiện thuận lợi để xây dựng các sản phẩm kinh tế đêm mang bản sắc riêng.

Thời gian qua, Hà Nội đã hình thành một số mô hình kinh tế đêm như các chương trình biểu diễn nghệ thuật ban đêm, các tour tham quan du lịch ban đêm, tuyến phố đi bộ và các không gian ẩm thực phục vụ du khách. Những mô hình này bước đầu tạo hiệu ứng tích cực trong quảng bá hình ảnh Thủ đô, đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí của người dân và du khách.

Tuy nhiên, theo đánh giá của UBND Thành phố, kinh tế đêm của Hà Nội vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Các sản phẩm còn thiếu tính liên kết, chưa hình thành được hệ sinh thái đồng bộ, sức cạnh tranh chưa cao. Nhiều hoạt động còn đơn điệu, chưa tạo được chuỗi trải nghiệm liên tục và chưa khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, di sản.

Chính vì vậy, việc xây dựng Nghị quyết được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn hiện nay, định hướng lại không gian phát triển, thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, tăng cường ứng dụng công nghệ và nâng cao hiệu quả quản trị đô thị ban đêm.

Xây dựng hệ sinh thái kinh tế đêm đặc sắc, hiện đại và bền vững

Theo dự thảo, Nghị quyết sẽ quy định đầy đủ các nội dung về phạm vi điều chỉnh, điều kiện hoạt động, ngành nghề, lĩnh vực được phép triển khai, các biện pháp quản lý, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội và các nội dung liên quan đến phát triển kinh tế đêm.

Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước của Thành phố và địa phương có các khu, tuyến, điểm phát triển kinh tế đêm; các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cộng đồng dân cư và cá nhân tham gia đầu tư, quản lý, khai thác, vận hành các sản phẩm, dịch vụ tại những khu vực này.

Dự thảo Nghị quyết được xây dựng với quy mô gồm 6 chương, 20 điều. Đáng chú ý, nội dung tham vấn cộng đồng được xác định là một trong những điểm nổi bật của dự thảo nhằm bảo đảm quyền con người, quyền cơ bản của công dân, công bằng xã hội và chất lượng sống của người dân tại các khu vực triển khai hoạt động kinh tế đêm.

Nghị quyết sẽ tập trung vào các điều kiện hoạt động của khu, tuyến, điểm kinh tế đêm, trong đó quy định khung thời gian hoạt động, ngành nghề, lĩnh vực được phép hoạt động và mô hình tổ chức. Đây được xem là cơ sở để nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng hàm lượng văn hóa và bản sắc Thủ đô trong các sản phẩm kinh tế đêm.

Bên cạnh đó, dự thảo quy định các biện pháp hỗ trợ phát triển kinh tế đêm. Nội dung trọng tâm là cơ chế tài chính, đầu tư và khai thác các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế đêm. Trong đó, việc khai thác tài sản công và không gian công cộng được xác định là nền tảng hạ tầng quan trọng.

Đặc biệt, các chính sách hỗ trợ dành cho tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa và sáng tạo được ưu tiên nhằm phát huy vai trò của văn hóa như một nguồn lực nội sinh cho phát triển kinh tế bền vững.

Theo UBND Thành phố, mục tiêu cuối cùng là từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế đêm đặc sắc, góp phần bảo vệ di sản, phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và xây dựng hình ảnh Hà Nội trở thành đô thị sáng tạo, hiện đại, an toàn và hấp dẫn trong khu vực cũng như trên thế giới.

Bảo đảm hài hòa giữa phát triển và quản lý đô thị

Một trong những yêu cầu xuyên suốt của dự thảo Nghị quyết là bảo đảm cân bằng giữa phát triển kinh tế với gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường sống và duy trì sự đồng thuận của cộng đồng dân cư.

Theo UBND Thành phố, các quy định trong dự thảo đều hướng tới bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất với Luật Thủ đô và các văn bản liên quan, đồng thời tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Quá trình hoàn thiện dự thảo đã bổ sung nhiều nội dung mới liên quan đến phát triển công nghiệp văn hóa và công nghiệp sáng tạo trong kinh tế đêm; cơ chế bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với khai thác không gian ban đêm; ứng dụng khoa học công nghệ và dữ liệu số trong quản lý, giám sát hoạt động kinh tế đêm.

Cơ quan soạn thảo cũng bổ sung các quy định về cơ chế công nhận và chấm dứt hoạt động đối với khu, tuyến, điểm kinh tế đêm; cơ chế phối hợp liên ngành; trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước nhằm bảo đảm tính minh bạch, khả thi và tránh chồng chéo với các quy định pháp luật chuyên ngành.

Đối với doanh nghiệp và người dân, dự thảo hướng tới cơ chế quản lý theo hướng hợp lý, không làm phát sinh thủ tục hành chính hoặc chi phí tuân thủ không cần thiết, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về môi trường, phòng cháy chữa cháy, an ninh trật tự và quyền lợi cộng đồng.

Gia Huy