Hà Nội đổi mới quản lý nguồn thu

Rà soát nguồn thu, gắn dữ liệu với trách nhiệm điều hành

Thu ngân sách vượt dự toán khi năm chưa kết thúc tạo thêm dư địa cho Hà Nội cân đối nguồn lực phát triển. Tuy nhiên, phía sau kết quả thu là yêu cầu quản lý ngày càng phức tạp trên một địa bàn có quy mô kinh tế lớn, đông người nộp thuế và hoạt động kinh doanh đa dạng. Chuẩn hóa thông tin, kết nối dữ liệu và phối hợp giữa các cơ quan vì vậy trở thành những nhiệm vụ thiết thực để quản lý đầy đủ nguồn thu, hạn chế bỏ sót nghĩa vụ ngân sách.

Tại buổi làm việc với Sở Tài chính Hà Nội đầu tháng 11/2026, ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu Sở phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế, Kho bạc Nhà nước và các đơn vị liên quan rà soát toàn diện các nguồn thu, khai thác hiệu quả dư địa, “phấn đấu đạt kết quả thu cao nhất trong năm 2026”. Đi cùng yêu cầu đó là huy động nguồn lực xã hội, tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì và mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Chỉ đạo này đặt quản lý thu trong mối quan hệ với phát triển kinh tế. Rà soát nguồn thu phải đi cùng tháo gỡ khó khăn, giúp hoạt động đầu tư và kinh doanh vận hành thông suốt. Chủ tịch UBND TP. Hà Nội lưu ý ngành Tài chính kịp thời xử lý vướng mắc về cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính, nhất là những vấn đề liên quan đến triển khai dự án và phát triển cụm công nghiệp.

Việc hỗ trợ doanh nghiệp được yêu cầu thực hiện thực chất, hiệu quả, tránh để khó khăn kéo dài ảnh hưởng đến đầu tư, sản xuất và khả năng đóng góp cho tăng trưởng. Đây cũng là cơ sở để nuôi dưỡng nguồn thu, thay vì chỉ tập trung vào kết quả thu ngân sách trong ngắn hạn.

Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Xuân Lưu, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội nhấn mạnh yêu cầu lượng hóa các chỉ tiêu, xác định rõ mức độ hoàn thành, có số liệu thống kê, phân tích và đánh giá chính xác. Ngành Công Thương cần rà soát sát tình hình sản xuất, kinh doanh, bán buôn, bán lẻ và đóng góp của từng lĩnh vực vào tăng trưởng chung.

Với lĩnh vực khoa học và công nghệ, ông Nguyễn Xuân Lưu yêu cầu bổ sung số liệu, đánh giá đầy đủ đóng góp của các viện nghiên cứu, nhà khoa học và tổ chức chuyên môn. Công tác thống kê phải liên tục, có số liệu so sánh giữa các năm, khắc phục tình trạng thiếu dữ liệu gây khó khăn cho đánh giá. Yêu cầu này cho thấy dữ liệu cần trở thành căn cứ tổ chức điều hành, xác định đúng dư địa và những vấn đề cần xử lý.

Theo Sở Tài chính Hà Nội, thu ngân sách 10 tháng của Hà Nội đạt 652.790 tỷ đồng, bằng 100,4% dự toán. Trong khi đó, báo cáo ước tính của Thống kê TP. Hà Nội được công bố trước đó ghi nhận tổng thu đến hết tháng 10 đạt 652.200 tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm 2025. Các số liệu cần được sử dụng đúng theo từng nguồn báo cáo để bảo đảm tính nhất quán khi đánh giá.

Ở phạm vi nhiệm vụ của cơ quan thuế, tổng thu 10 tháng do Thuế TP. Hà Nội thực hiện đạt 613.790 tỷ đồng, bằng 100,04% dự toán pháp lệnh cả năm, tăng 10,6%. Trong đó, thu nội địa đạt 610.914 tỷ đồng, thu từ dầu thô đạt 2.876 tỷ đồng. Đây là phạm vi số thu khác với tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn.

Đáng chú ý, thu từ sản xuất, kinh doanh đạt 264.402 tỷ đồng, tăng 22,6%, cho thấy đóng góp tích cực của hoạt động kinh tế. Các khoản thu từ đất, nhà đạt 112.617 tỷ đồng, bằng 113,1% dự toán. Kết quả này đặt ra yêu cầu tiếp tục theo dõi từng nguồn thu, nhận diện lĩnh vực còn dư địa, đồng thời hỗ trợ người nộp thuế thực hiện đầy đủ nghĩa vụ.

Trong Kế hoạch số 411/KH-UBND về triển khai thực hiện Nghị quyết số 32-NQ/TU ngày 14/10/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội khóa XVIII, nhiệm kỳ 2025 đến 2030, UBND TP. Hà Nội yêu cầu tăng cường quản lý thu, chống thất thu, thu hồi nợ đọng. Điều hành chi phải chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả, ưu tiên đầu tư phát triển và an sinh xã hội, gắn với mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 từ 11% trở lên.

Chuẩn hóa thông tin, đưa quản lý thu đến từng địa bàn

Để quản lý một khối lượng lớn người nộp thuế và giao dịch, ngành Thuế Hà Nội đang tăng cường phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương và đơn vị chuyên ngành trong rà soát, xác minh, cập nhật thông tin. Chuyển đổi số được triển khai từ khai, nộp thuế điện tử, sử dụng eTax Mobile, thanh toán không dùng tiền mặt đến kết nối, khai thác dữ liệu giữa các cơ quan.

Dữ liệu thuế từng bước được chuẩn hóa, liên thông, tạo điều kiện chuyển từ quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu và quản lý rủi ro. Cùng với phục vụ cơ quan quản lý, quá trình này góp phần giảm thời gian, chi phí thực hiện nghĩa vụ thuế cho người dân, doanh nghiệp. Hiệu quả quản lý vì thế cần được nhìn ở cả khả năng bao quát nguồn thu và mức độ thuận tiện khi tuân thủ.

Quản lý thuế sử dụng đất phi nông nghiệp là một trường hợp cụ thể. Hà Nội đang quản lý hơn 2,5 triệu tờ khai của cá nhân và hơn 13.000 tờ khai của tổ chức. Với quy mô này, việc cập nhật thông tin và hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ đòi hỏi sự phối hợp sát địa bàn, thay vì chỉ xử lý tại cơ quan thuế.

Cơ quan thuế đã phối hợp chính quyền địa phương, các tổ chuyển đổi số cộng đồng đến từng tổ dân phố để hướng dẫn người dân kê khai, thực hiện nghĩa vụ. Theo thông tin được công bố, 100% số tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp được nộp bằng phương thức điện tử qua eTax Mobile và các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Thông tin được chuẩn hóa và phương thức thanh toán điện tử tạo điều kiện thuận lợi hơn cho theo dõi việc thực hiện nghĩa vụ. Tuy nhiên, kết quả thu ngân sách còn phản ánh sự tăng trưởng của nhiều khu vực kinh tế; chưa có căn cứ để quy toàn bộ mức tăng thu thành hiệu quả riêng của chuyển đổi số.

Ông Vũ Mạnh Cường, Trưởng Thuế TP. Hà Nội cho biết, trong những tháng cuối năm, đơn vị tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ người nộp thuế; “tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện chính sách thuế”. Cùng với đó là nâng cao ý thức tự giác tuân thủ, góp phần chống thất thu và hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách được giao.

Ở cấp cơ sở, phường Dương Nội (Hà Nội) cho thấy cách kết hợp quản lý thu với hỗ trợ kinh doanh. Tại hội nghị thông tin chuyên đề ngày 6/11, ông Phùng Chí Tâm, Chủ tịch UBND phường Dương Nội cho biết, đến ngày 26/10/2026, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 3.809,692 tỷ đồng, bằng 152% kế hoạch; thu cân đối ngân sách phường đạt 529,964 tỷ đồng, bằng 107% kế hoạch năm.

Địa phương tiếp tục phối hợp với Thuế cơ sở 15 rà soát nguồn thu, chống thất thu, hướng dẫn hộ kinh doanh kê khai và sử dụng hóa đơn điện tử. Trên địa bàn có hơn 8.000 doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang hoạt động, nên việc quản lý cần gắn với cập nhật tình hình thực tế, tiếp nhận kiến nghị và hỗ trợ thực hiện nghĩa vụ thuế.

Theo ông Phùng Chí Tâm, nhiệm vụ cuối năm được cụ thể hóa theo từng lĩnh vực, đơn vị, gắn với kết quả sản xuất, doanh thu và tiến độ dự án. Phường “tăng cường kiểm đếm tiến độ hằng tuần, đánh giá kết quả hằng tháng”, kịp thời tháo gỡ khó khăn đối với những chỉ tiêu có nguy cơ không đạt kế hoạch.

Dương Nội đã hỗ trợ chuyển đổi số cho 1.676 đối tượng, gồm 1.452 hộ kinh doanh và 224 doanh nghiệp nhỏ và vừa, đạt 232,78% chỉ tiêu được giao. Thanh toán không dùng tiền mặt được tuyên truyền, hướng dẫn tại hai chợ dân sinh La Cả, La Dương và 5 tuyến phố. Đây là những hoạt động hỗ trợ quá trình số hóa giao dịch và quản lý kinh doanh tại địa bàn.

Cùng với đó, phường rà soát, quản lý đất công, đất nông nghiệp xen kẹt, đất công ích và chuẩn bị điều kiện đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định. Việc khai thác nguồn lực đất đai được đặt cùng yêu cầu tiết kiệm, hiệu quả trong điều hành chi, ưu tiên nhiệm vụ cấp thiết và đầu tư phát triển.

Từ chỉ đạo của UBND TP. Hà Nội đến tổ chức thực hiện tại cơ sở, yêu cầu xuyên suốt là nắm chắc nguồn thu bằng thông tin cập nhật, phân định trách nhiệm và phối hợp xử lý vướng mắc. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, người nộp thuế được hỗ trợ và hoạt động kinh doanh được tạo thuận lợi, Hà Nội có thêm điều kiện củng cố nguồn thu bền vững, bảo đảm nguồn lực cho các mục tiêu phát triển.

Minh Anh