Hà Nội phải đi đầu về mô hình phát triển mới dựa trên khoa học - công nghệ

Tại hội nghị lần thứ tư,  Ban chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội sáng 14/1, báo cáo tóm tắt kế hoạch hành động hực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết: Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ngày 10/01/2026, Tổng Bí thư đã đặt ra một yêu cầu có tính chiến lược đối với Thủ đô.

Đó là, Hà Nội phải đi đầu định hình các mô hình phát triển mới dựa trên tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; trở thành trung tâm lan tỏa và động lực phát triển của Vùng Thủ đô và cả nước, được tạo điều kiện tối đa về không gian pháp lý, công cụ và thẩm quyền để thực hiện vai trò đó.

Nhìn từ góc độ quản lý hiện đại, đây không chỉ là định hướng mục tiêu, mà là một cách "đặt hàng theo kết quả": Hà Nội được trao quyền chủ động lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện đặc thù, nhưng phải chứng minh hiệu quả bằng những kết quả thực chất, đo lường được và có khả năng lan tỏa.

Trên tinh thần đó, Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết 57 năm 2026 của Thủ đô hướng đến thay đổi cách làm ở mức hệ thống: gắn nhiệm vụ với trách nhiệm giải trình, minh bạch hóa bài toán và dữ liệu ở mức cần thiết, tập trung xử lý điểm nghẽn theo ưu tiên, và chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả đạt được.

Kế hoạch xác lập trục điều hành thống nhất, chuyển mạnh từ "triển khai dự án" sang "giải quyết bài toán quản trị, đo bằng kết quả".

Đảm bảo khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phủ khắp và thẩm thấu vào mọi mặt đời sống, xã hội, tác động đến mọi lĩnh vực quản lý nhà nước. Trong đó, chuyển mạnh từ tư duy triển khai dự án, đầu tư công nghệ sang tư duy giải quyết bài toán, điểm nghẽn lớn của Thủ đô.

Các nhiệm vụ đều trải dài từ nghiên cứu cơ bản, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và khoa học ứng dụng và gắn với 3 trụ cột chính của Nghị quyết.

Tập trung giải quyết bài toán về con người, tháo gỡ các điểm nghẽn

Kế hoạch gồm 24 nhóm nhiệm vụ trọng tâm và 30 công trình, dự án trọng điểm, khái quát thành 5 cụm vấn đề.

Cụm nhiệm vụ thứ nhất tập trung giải quyết bài toán về con người - yếu tố trung tâm, quyết định thành công của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trọng tâm là nâng cao năng suất làm việc, năng lực số của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời xây dựng và phát triển nguồn nhân lực khoa học – công nghệ chất lượng cao cho Thủ đô trong dài hạn.

Kết quả then chốt là hình thành một đội ngũ làm việc nhanh hơn, thông minh hơn, có trách nhiệm hơn; một hệ thống quản trị có thể đo – so – điều chỉnh; đồng thời từng bước xây dựng xã hội số với tỷ lệ nhân lực số thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Cụm 2 - Bài toán về thể chế và cách làm: Tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn căn cơ về tư duy quản lý, mô hình tổ chức và phương thức triển khai còn mang tính lối mòn. Kết quả then chốt là hình thành một bộ máy dám làm, làm nhanh, làm đúng và làm có kiểm soát, thay vì chỉ vận hành theo các quy trình cũ.

Cụm 3 - Bài toán về nền tảng, hệ thống, công nghệ, dữ liệu giải quyết tình trạng phân tán, chia cắt, manh mún trong phát triển nền tảng, hạ tầng số, hệ thống, công nghệ, AI và dữ liệu; đồng thời tạo nền tảng dài hạn cho quản trị hiện đại.

Kết quả then chốt là hình thành nền tảng số và dữ liệu dùng chung đủ mạnh để chấm dứt đầu tư manh mún; tạo "hình dáng" một nền khoa học – công nghệ bài bản từ đặt bài toán đến thương mại hóa; tối ưu chi phí đầu tư và vận hành (ước giảm tới 40% so với cách làm truyền thống); đưa dữ liệu và AI trở thành công cụ trung tâm trong quản trị thông minh của Thủ đô.

Cụm 4 - Bài toán về nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về huy động và sử dụng nguồn lực, cũng như nâng tốc độ tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Kết quả then chốt: Từng bước đạt các chỉ tiêu về kinh tế số của Nghị quyết 57: Bảo đảm kinh tế số các ngành, lĩnh vực chiếm tối thiểu 70% kinh tế số; đến năm 2030, Quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP; đến 2045, Việt Nam có quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 50% GDP. Đặc biệt, thay đổi triệt để tư duy phát triển kinh tế trong cộng đồng doanh nghiệp.

Cụm 5 là Bài toán về tạo đồng thuận, thúc đẩy chuyển dịch tự nhiên, giải quyết bài toán lớn về chuyển đổi số tự nhiên trong cộng đồng – một điều kiện rất quan trọng giúp giải quyết các bài toán khác.

Kết quả then chốt: Người dân và doanh nghiệp được thụ hưởng trực tiếp từ chuyển đổi số; hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số, qua đó tạo đồng thuận xã hội và thúc đẩy chuyển đổi số lan tỏa một cách tự nhiên, bền vững.

Kế hoạch hành động năm 2026 làm rõ con đường phát triển mới của Thủ đô: phát triển dựa trên tri thức không chỉ là đầu tư cho khoa học, công nghệ hay chuyển đổi số, mà là tổ chức lại cách huy động và sử dụng mạng lưới tri thức để giải quyết các bài toán phát triển có tác động lan tỏa. 

Phó Chủ tịch Trương Việt Dũng nhấn mạnh, vai trò trung tâm đổi mới sáng tạo của Hà Nội chỉ có thể được phát huy khi toàn bộ hệ thống cùng đổi mới cách nghĩ, cách làm và cách đánh giá kết quả, đặt ra yêu cầu chuyển đổi đồng thời đối với toàn bộ hệ thống quản lý nhà nước, với trọng tâm là chuẩn hóa, minh bạch hóa bài toán-– dữ liệu - quy trình, công khai các điểm nghẽn ưu tiên để huy động tri thức xã hội, hướng tới một văn hóa điều hành dựa trên dữ liệu, kết quả và trách nhiệm.

Gia Huy