Hà Nội: Phản biện xã hội về phí, lệ phí lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa và Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Phạm Anh Tuấn chủ trì hội nghị.

Rà soát 11 loại phí, lệ phí phù hợp với quy định mới

Báo cáo tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, dự thảo Nghị quyết tập trung sửa đổi, bổ sung nội dung thu của 11 loại phí, lệ phí đã được quy định tại Nghị quyết số 06/2020/NQ-HĐND ngày 7/7/2020 của HĐND Thành phố, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐND ngày 6/7/2022.

Các khoản thu thuộc nhiều lĩnh vực, gồm lệ phí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất; phí thẩm định hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; phí khai thác, sử dụng tài liệu đất đai; các khoản phí thẩm định liên quan đến thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước.

Bên cạnh đó là các khoản phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường; thẩm định phương án cải tạo, phục hồi môi trường; thẩm định cấp, cấp lại, điều chỉnh giấy phép môi trường; phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt và phí tham quan Vườn quốc gia Ba Vì.

Việc sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật mới, trong đó có Luật Đất đai năm 2024, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Luật Tài nguyên nước và các văn bản về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực tài nguyên nước.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung phí tham quan Vườn quốc gia Ba Vì vào danh mục phí, lệ phí của Thành phố sau khi đơn vị này được chuyển giao từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường về UBND thành phố Hà Nội quản lý.

Góp ý tại hội nghị, Chủ tịch Hội Nữ trí thức thành phố Hà Nội Bùi Thị An đánh giá, việc sửa đổi các quy định hiện hành là cần thiết, nhất là trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sắp xếp tổ chức bộ máy và đổi mới phương thức quản trị.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cần làm rõ mục tiêu, nguyên tắc xây dựng Nghị quyết. Việc xác định mức thu phải tương xứng với chi phí cung cấp dịch vụ công, thẩm định hồ sơ và mức độ phức tạp của công việc; không tạo thêm gánh nặng tài chính hoặc thủ tục hành chính không hợp lý cho người dân, doanh nghiệp.

Theo bà Bùi Thị An, chính sách cũng cần bảo đảm công bằng giữa các nhóm đối tượng, giữa hình thức thực hiện thủ tục trực tiếp và trực tuyến; đồng thời khuyến khích bảo vệ môi trường, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và thúc đẩy chuyển đổi số.

Cùng quan điểm, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội Lê Xuân Rao đề nghị bổ sung căn cứ định lượng để xác định mức thu.

Theo ông Lê Xuân Rao, mặc dù Tờ trình đã đề cập đến việc tăng giá vật tư, văn phòng phẩm, chi phí thuê phương tiện và tiền lương cơ sở, song chưa có bảng tính toán chi tiết về định mức kinh tế - kỹ thuật và chi phí thực tế cho từng khâu thẩm định.

Do đó, cần bổ sung báo cáo đánh giá tác động định lượng, làm rõ khối lượng công việc, số lượng hồ sơ bình quân hằng năm và chi phí thực hiện đối với từng loại dịch vụ. Đây là cơ sở để xác định mức thu hợp lý, bảo đảm tính thuyết phục và khả thi của chính sách.

Cân nhắc mức tăng phí tham quan Vườn quốc gia Ba Vì

Một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến phản biện là phương án điều chỉnh phí tham quan Vườn quốc gia Ba Vì, đặc biệt đối với học sinh, sinh viên.

Theo phương án trong hồ sơ dự thảo, mức phí tham quan đối với người lớn dự kiến tăng từ 60.000 đồng lên 100.000 đồng; sinh viên từ 20.000 đồng lên 50.000 đồng; học sinh từ 10.000 đồng lên 50.000 đồng. Như vậy, mức tăng tương ứng khoảng 66,7%, 150% và 400%. Trong đó, học sinh là nhóm chịu mức tăng cao nhất.

Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội Nguyễn Thị Thoa cho rằng, việc điều chỉnh mức thu là cần thiết, song phải cân đối hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn với khả năng tiếp cận các hoạt động văn hóa, giáo dục và du lịch của người dân.

Theo bà Nguyễn Thị Thoa, không nên áp dụng cùng mức phí 50.000 đồng đối với học sinh và sinh viên khi chưa đánh giá đầy đủ khả năng chi trả của từng nhóm. Cơ quan soạn thảo cần duy trì phân nhóm đối tượng, xây dựng lộ trình điều chỉnh phù hợp và nghiên cứu chính sách ưu đãi đối với các hoạt động giáo dục môi trường do nhà trường tổ chức. Bên cạnh mức thu, chính sách miễn, giảm phí cũng được các đại biểu đặc biệt quan tâm.

Ông Vũ Thành Vĩnh, Thành viên Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội đánh giá, dự thảo đã quan tâm đến người có công với cách mạng, người cao tuổi, người khuyết tật, học sinh, sinh viên và các đối tượng chính sách xã hội. Tuy nhiên, cần nghiên cứu bổ sung chính sách ưu tiên đối với Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và các đối tượng người có công theo quy định.

Các đại biểu nhấn mạnh, chính sách miễn, giảm chỉ phát huy hiệu quả khi xác định đầy đủ đối tượng thụ hưởng, quy định rõ ràng và tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình thực hiện, tránh phát sinh thủ tục chứng minh phức tạp.

Bảo đảm chính sách công khai, minh bạch và khả thi

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa ghi nhận, đánh giá cao những ý kiến phản biện tâm huyết, thẳng thắn, có tính chuyên môn cao của các đại biểu, chuyên gia và nhà khoa học.

Bà Trần Thị Phương Hoa đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến; tiếp tục rà soát quy định, bổ sung cơ sở tính toán và đánh giá tác động của từng phương án điều chỉnh.

Việc hoàn thiện dự thảo phải bảo đảm tính công khai, minh bạch, khả thi, phù hợp với thực tiễn; đặc biệt quan tâm đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp và các nhóm yếu thế. Đồng thời, cần bảo đảm chính sách miễn, giảm thực sự đi vào cuộc sống, không phát sinh thủ tục hành chính gây khó khăn cho người thụ hưởng.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố khẳng định, các ý kiến tại hội nghị sẽ được tổng hợp đầy đủ, khách quan trong báo cáo phản biện xã hội gửi HĐND, UBND Thành phố và cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, xem xét.

Qua đó, góp phần hoàn thiện dự thảo Nghị quyết trước khi trình cấp có thẩm quyền, bảo đảm các chính sách khi ban hành vừa đúng quy định pháp luật, vừa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Thuỳ Chi