Hà Nội tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng viễn thông, thúc đẩy kinh tế số

Chiều 8/10, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội tổ chức hội nghị với đại diện khoảng 60 doanh nghiệp viễn thông trên địa bàn nhằm nắm bắt tình hình sản xuất, kinh doanh, đầu tư phát triển hạ tầng; lắng nghe những khó khăn, vướng mắc và trao đổi các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh TP. Hà Nội đang triển khai các giải pháp thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Trong đó, lĩnh vực viễn thông không chỉ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng mà còn giữ vai trò quan trọng trong phát triển hạ tầng số, phục vụ chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Doanh nghiệp viễn thông gặp khó trong phát triển hạ tầng 5G

Theo thông tin tại hội nghị, tốc độ tăng giá trị tăng thêm của ngành thông tin và truyền thông (ngành J) trên địa bàn Hà Nội trong quý III/2026 ước đạt 9,05%, cao hơn quý II là 2,32 điểm phần trăm; đóng góp 0,96 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng GRDP 10,02% của Thành phố trong quý III, đứng thứ ba trong khu vực dịch vụ.

Đáng chú ý, dịch vụ viễn thông chiếm 48,6% giá trị ngành thông tin và truyền thông trong 9 tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, thị trường viễn thông truyền thống đã tương đối bão hòa, trong khi giá dịch vụ tiếp tục có xu hướng giảm. Chỉ số giá nhóm thông tin và truyền thông trong 9 tháng giảm 0,50%; riêng quý III giảm 0,66% so với cùng kỳ.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải khai thác hiệu quả hơn hạ tầng hiện có, phát triển các dịch vụ có giá trị gia tăng cao, đồng thời tháo gỡ những rào cản đang ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư, mở rộng mạng lưới của doanh nghiệp.

Tại hội nghị, đại diện các doanh nghiệp viễn thông lớn như VNPT, Viettel và MobiFone đã phản ánh những khó khăn liên quan đến quy hoạch vị trí trạm thu phát sóng di động (BTS), sử dụng đất công, triển khai mạng 5G và hạ ngầm cáp viễn thông.

Ông Nguyễn Duy Nghiêm, Phó Giám đốc VNPT Hà Nội, đề xuất Sở Khoa học và Công nghệ nghiên cứu, tham mưu cơ chế sử dụng đất công phù hợp với quy hoạch trạm BTS, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc xác định vị trí và triển khai đầu tư, hạn chế tình trạng phải liên hệ riêng lẻ với từng đơn vị quản lý mặt bằng.

Đối với việc hạ ngầm cáp viễn thông, đại diện VNPT Hà Nội kiến nghị các sở, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch thanh thải đồng bộ, tránh lãng phí nguồn lực; đồng thời hỗ trợ thủ tục cấp phép đào đường, tạo điều kiện triển khai công trình và bảo đảm thông tin liên lạc cho người dân.

Cùng quan điểm, ông Trần Lê Phong, Phó Giám đốc hạ tầng Viettel Hà Nội, cho rằng việc thiếu quy hoạch hạ tầng viễn thông thụ động tại một số khu đô thị, khu công nghiệp đang gây khó khăn cho các nhà mạng trong quá trình mở rộng vùng phủ sóng.

Đại diện Viettel Hà Nội phản ánh một số vị trí dự kiến lắp đặt trạm BTS tại các khu vực lõm sóng chưa được chính quyền địa phương chấp thuận. Doanh nghiệp kiến nghị việc bố trí vị trí trạm BTS cần được tính toán ngay từ khâu quy hoạch, phát triển các khu đô thị, khu công nghiệp, tạo điều kiện triển khai mạng 5G và các thế hệ công nghệ tiếp theo.

Trong khi đó, đại diện Tổng công ty Viễn thông MobiFone cho biết, doanh nghiệp đang gặp vướng mắc trong việc triển khai một số vị trí hạ tầng 5G do chưa thống nhất được đơn giá sử dụng mặt bằng tại các địa phương.

MobiFone đề xuất nghiên cứu cơ chế giá thống nhất đối với việc sử dụng đất công để lắp đặt hạ tầng viễn thông, đồng thời tháo gỡ các thủ tục liên quan nhằm đẩy nhanh tiến độ phát triển mạng lưới. Doanh nghiệp cũng kiến nghị Hà Nội quan tâm thúc đẩy các mô hình kết nối mới, trong đó có mạng viễn thông dùng riêng, đáp ứng nhu cầu chuyển đổi số của doanh nghiệp.

Những kiến nghị từ các nhà mạng cho thấy, bên cạnh áp lực cạnh tranh và xu hướng bão hòa của thị trường, những vướng mắc về quy hoạch, mặt bằng, cơ chế giá và phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị đang ảnh hưởng đến tiến độ phát triển hạ tầng viễn thông trên địa bàn.

Hà Nội tăng cường phối hợp, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp

Trao đổi về những kiến nghị tại hội nghị, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, cơ quan chuyên môn đã tham mưu đưa định hướng phát triển hạ tầng viễn thông thụ động vào quy hoạch chung của Thủ đô, đồng thời phối hợp rà soát những vấn đề liên quan đến quy hoạch tại các xã, phường.

Đối với hệ thống trạm BTS, Sở đã tham mưu đề xuất duy trì các vị trí hiện có nhằm bảo đảm chất lượng dịch vụ, hạn chế việc di dời không cần thiết, tránh phát sinh chi phí đầu tư và ảnh hưởng đến hoạt động của mạng lưới viễn thông.

Liên quan đến cơ chế giá sử dụng mặt bằng, công trình ngầm và hạ tầng dùng chung, Sở tiếp tục nghiên cứu, phối hợp với các cơ quan liên quan để đề xuất phương án xử lý phù hợp với quy định. Việc thanh thải, hạ ngầm cáp viễn thông cũng cần có sự phối hợp đồng bộ giữa ngành xây dựng, điện lực, chính quyền địa phương và các doanh nghiệp.

Phát biểu tại hội nghị, ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, cho biết Sở sẽ tăng cường kết nối trực tiếp với các doanh nghiệp viễn thông thông qua nhóm công tác chung, nhằm kịp thời tiếp nhận, trao đổi và phối hợp xử lý những khó khăn phát sinh trong quá trình đầu tư, phát triển hạ tầng và cung cấp dịch vụ.

Cùng với đó, Sở sẽ rà soát, cập nhật các quy định liên quan đến xây dựng trạm BTS; nghiên cứu, tham mưu cơ chế, chính sách về sử dụng đất công, tài sản công, tiền thuê đất và thủ tục đầu tư, xây dựng nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền của Sở, các đơn vị chuyên môn sẽ chủ động nghiên cứu, hướng dẫn và phối hợp giải quyết theo quy định. Những nội dung liên quan đến các sở, ngành, chính quyền cấp xã, phường sẽ được tổng hợp, phân loại để phối hợp xử lý. Trường hợp vượt thẩm quyền, Sở sẽ báo cáo UBND TP. Hà Nội xem xét, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Đáng chú ý, việc xử lý kiến nghị của doanh nghiệp sẽ được gắn với đầu mối thực hiện, thời hạn và kết quả dự kiến, ưu tiên những vấn đề có khả năng tác động trực tiếp đến tiến độ đầu tư, hoạt động sản xuất, kinh doanh và khả năng tạo tăng trưởng trong quý IV/2026.

Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, tinh thần xuyên suốt là "Nhà nước tháo gỡ điểm nghẽn, doanh nghiệp chủ động tạo động lực tăng trưởng". Cơ quan quản lý có trách nhiệm đồng hành, tháo gỡ những rào cản thuộc thẩm quyền, trong khi doanh nghiệp cần chủ động đổi mới hoạt động, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và phát triển các dịch vụ có giá trị gia tăng.

Bên cạnh giải quyết những khó khăn trước mắt, Hà Nội cũng định hướng thúc đẩy doanh nghiệp phát triển các lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng như hạ tầng băng rộng, mạng 5G, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), an toàn thông tin và các nền tảng, dịch vụ số.

Các doanh nghiệp được đề nghị rà soát những dự án, công trình và hạng mục hạ tầng có khả năng hoàn thành, đưa vào khai thác trong quý IV/2026; đồng thời mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng dịch vụ, tối ưu chi phí vận hành, năng lượng, truyền dẫn, thuê hạ tầng và tăng cường chia sẻ, dùng chung hạ tầng theo quy định.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, mục tiêu đặt ra là xác định rõ những nhiệm vụ doanh nghiệp có thể triển khai ngay, những điểm nghẽn cần cơ quan quản lý tháo gỡ, các dư địa tăng trưởng có thể khai thác trong quý IV và kết quả dự kiến về doanh thu, đầu tư, hạ tầng, dịch vụ.

Việc kịp thời tháo gỡ các rào cản trong phát triển hạ tầng viễn thông, đẩy nhanh tiến độ đầu tư và mở rộng những dịch vụ số có giá trị gia tăng cao được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho doanh nghiệp, nâng cao năng lực hạ tầng số và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của TP. Hà Nội trong năm 2026.

Minh Anh