Hà Nội triển khai đề án Thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”

Sáng 16/7, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP. Hà Nội tổ chức hội nghị triển khai Đề án Thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn.

Dự hội nghị có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội Trần Đức Thắng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP. Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà; Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong.

Năm 2027 đến 2030: Triển khai đồng bộ tại địa bàn thí điểm

Tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đã trình bày tóm tắt Đề án Thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn TP. Hà Nội.

Đề án triển khai thí điểm tại 2 xã liền kề (Phúc Thịnh và Thư Lâm) cơ bản hội tụ tiêu chí tổ chức không gian phát triển, còn nhiều dư địa phát triển, có vị trí tương đối độc lập, thuận lợi kết nối với các trục giao thông chính, hành lang xanh, hệ thống sông hồ và các không gian chức năng liên quan, đô thị hóa nhanh theo hướng xanh - thông minh - bền vững, có định hướng phát triển phù hợp.

Mục tiêu của Đề án là xây dựng và triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn Thủ đô Hà Nội nhằm kiểm nghiệm, cụ thể hóa trong thực tiễn các giá trị, mục tiêu, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ở cấp cơ sở; hình thành mô hình quản trị và phát triển xã, phường hiện đại, phục vụ, minh bạch, hiệu quả; phát huy quyền làm chủ của nhân dân; nâng cao chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân; từng bước hoàn thiện tiêu chí, cơ chế, chính sách, phương thức tổ chức thực hiện để nhân rộng trên phạm vi toàn thành phố.

Việc thực hiện thí điểm song song, đến thời điểm cơ bản hoàn thiện sẽ nghiên cứu, báo cáo đề xuất Trung ương xem xét cho phép hợp nhất thành một theo thẩm quyền; với kỳ vọng, đến năm 2030, cơ bản xây dựng được một mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa đảm bảo quy mô, điều kiện đáp ứng nhu cầu, thu hút khoảng 700.000 người dân sinh sống. Cùng với đó, 124 xã, phường còn lại của thành phố áp dụng các tiêu chí phù hợp để triển khai ngay từ năm 2026.

Về lộ trình thực hiện, ở giai đoạn 2026-2030 đặt ra mục tiêu năm 2026: hoàn thiện Đề án, các kế hoạch, dự án thành phần, ban hành chủ trương, thành lập Ban Chỉ đạo, lựa chọn địa bàn thí điểm, bố trí nguồn lực và triển khai thực hiện. Từ năm 2027 đến 2030: Triển khai đồng bộ tại địa bàn thí điểm, kiểm tra, giám sát; 124 xã/phường (còn lại) áp dụng các tiêu chí phù hợp để triển khai ngay tại địa phương mình. Năm 2030 sơ kết và hoàn thiện bộ tiêu chí. Giai đoạn 2031-2035: Tiếp tục thực hiện và tổng kết Đề án vào năm 2035.

Thủ đô phải đi đầu, làm mẫu trong xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng chúc mừng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm đã vinh dự được lựa chọn là những xã đầu tiên của Thủ đô và cũng là cả nước triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa.

Đây là hai xã có vị trí cửa ngõ, hạ tầng tương đối đồng bộ và có dư địa phát triển phù hợp để triển khai thực hiện thí điểm. UBND thành phố đã ban hành Đề án thí điểm, bảo đảm chất lượng, đúng tiến độ, bám sát yêu cầu của Thành ủy.

Đồng chí Trần Đức Thắng cho rằng, việc xây dựng và triển khai đề án nhằm kiểm nghiệm, cụ thể hóa trong thực tiễn các giá trị mục tiêu và đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ở cấp cơ sở; xây dựng mô hình quản trị xã, phường hiện đại, công khai, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả, nâng cao chất lượng cuộc sống và mức độ hài lòng của nhân dân. 

Đồng thời, qua quá trình thực hiện tại hai xã để hoàn thiện các hệ thống tiêu chí, cơ chế chính sách và phương thức tổ chức thực hiện, làm cơ sở đánh giá tổng kết và từng bước nhân rộng trên phạm vi toàn thành phố và cũng là của cả nước khi đủ điều kiện.

Nhấn mạnh, trên tinh thần Thủ đô phải đi đầu, làm mẫu trong xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa, lấy kết quả thực hiện và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo cuối cùng như chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng yêu cầu toàn hệ thống chính trị thành phố, đặc biệt là Đảng ủy UBND thành phố và Đảng bộ, chính quyền, nhân dân hai xã Phúc Thịnh, Thư Lâm phải phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, trí tuệ, bản lĩnh, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng phát triển để tập trung thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn TP. Hà Nội vào thực tế cuộc sống.

Hoàn thiện cơ chế chỉ đạo, điều hành, xác định các nhiệm vụ ưu tiên

Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng đề nghị các cơ quan liên quan xây dựng ngay kế hoạch triển khai với các mục tiêu, nhiệm vụ, các chỉ tiêu đích đến của kế hoạch 5 năm và từng năm. Trong đó, ngay trong năm 2026 này, phải xác định các chương trình, dự án thành phần, hoàn thiện cơ chế chỉ đạo, điều hành, xác định các nhiệm vụ ưu tiên, nhu cầu và phương án bố trí nguồn lực. UBND thành phố, các sở, ngành hướng dẫn các xã, phường áp dụng tiêu chí phù hợp để triển khai tại địa phương. 

Thứ hai, tập trung xây dựng hoàn thiện hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, quản trị trên nền tảng số và dữ liệu, có trách nhiệm giải trình, bảo đảm người dân tham gia thực chất vào các quá trình quyết định; đẩy mạnh đào tạo, đào tạo lại nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, công chức ở cấp cơ sở, coi đây là nhiệm vụ then chốt, quyết định sự thành công trong việc triển khai thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa.

Thứ ba, để thực hiện các mục tiêu về phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ, không gian thông minh; phát triển kinh tế gắn với đổi mới sản xuất tại địa bàn; bảo đảm an sinh xã hội công bằng, phát triển bao trùm; phát triển văn hóa con người Hà Nội thanh lịch, văn minh, xây dựng môi trường xanh, an toàn và bền vững, cần phải triển khai lập quy hoạch, tổ chức không gian phát triển dựa trên tổng thể thống nhất với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. 

Thứ tư, bố trí nguồn lực theo hướng tập trung, ưu tiên các nhiệm vụ then chốt, hạ tầng thiết yếu, chuyển đổi số, môi trường, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận bình đẳng dịch vụ, nhất là các dịch vụ về giáo dục, y tế, văn hóa, việc làm, nhà ở, an sinh xã hội và hỗ trợ nâng cao chất lượng cuộc sống cho người có công, các đối tượng yếu thế... 

Thứ năm, tăng cường công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận xã hội, nhất là lợi ích, tính ưu việt của mô hình. 

Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng nhấn mạnh, sự đồng thuận của người dân là chìa khóa then chốt cho việc thực hiện các xã, phường xã hội chủ nghĩa của TP. Hà Nội. Thành phố mong muốn người dân hai địa phương hiểu, tự hào khi là công dân hai xã của Thủ đô thực hiện đề án thí điểm này. Từ đó, người dân đồng hành với Đảng bộ, chính quyền địa phương thực hiện hiệu quả mục tiêu đề án đặt ra.

Đồng chí Trần Đức Thắng đề nghị UBND thành phố hướng dẫn 124 xã, phường còn lại căn cứ vào bộ tiêu chí để rà soát, xác định các nội dung phù hợp triển khai ngay tại địa phương mình trên cơ sở cách làm sáng tạo, mô hình hiệu quả, qua đó góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển Thủ đô và đất nước.

Gia Huy