Hà Nội từng bước hình thành cơ chế kiểm soát quyền lực đồng bộ, liên thông

Sáng 10/9, Đoàn khảo sát số 2 của Ban Chỉ đạo Đề án về khảo sát để xây dựng Đề án trình Bộ Chính trị về "Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, của HĐND" (thuộc Đảng ủy Quốc hội) đã làm việc với Thành ủy, Đoàn đại biểu Quốc hội, HĐND, UBND TP. Hà Nội và một số cơ quan liên quan.

Tiếp tục nội dung giám sát lớn, phức tạp, nâng cao vai trò của người đứng đầu

Báo cáo công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND nhiệm kỳ 2021-2026 trên địa bàn thành phố Hà Nội, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, trong thời gian qua, sự lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với hoạt động dân cử ngày càng đồng bộ, thực chất, tôn trọng và phát huy vai trò chủ động của HĐND.

Nhiệm kỳ 2021-2026, hệ thống giám sát của HĐND các cấp được triển khai với khối lượng công việc lớn. HĐND cấp thành phố đã xem xét 237 báo cáo công tác; 593 lượt quyết định, nghị quyết cấp dưới có dấu hiệu trái pháp luật; tổ chức 10 đoàn giám sát chuyên đề của HĐND, 19 đoàn giám sát chuyên đề của Thường trực HĐND, 7 phiên giải trình tại phiên họp Thường trực HĐND…

Về công tác tiếp nhận, giám sát giải quyết đơn thư, kiến nghị, Thường trực HĐND các cấp giám sát việc xử lý 4.107 vụ việc khiếu nại, tố cáo và giám sát việc trả lời, giải quyết 2.963 kiến nghị của cử tri gửi trước, sau các kỳ họp. Kết quả giải quyết kiến nghị của HĐND các cấp đạt tỷ lệ cao khi giai đoạn trước ngày 1-7-2025 cấp thành phố đã giải quyết xong 1.228 trên tổng số 1.319 kiến nghị (đạt 93,1%).

Đặc biệt, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Đề án số 14-ĐA/TU ngày 22-7-2026 về "Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2031 và những năm tiếp theo". Đề án kế thừa kết quả đạt được, định hướng dài hạn công tác giám sát gắn với cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026; đồng thời chỉ đạo thí điểm mô hình Đảng bộ HĐND thành phố trực thuộc Thành ủy nhằm tăng cường lãnh đạo trực tiếp, toàn diện, tinh gọn bộ máy Đảng trong cơ quan dân cử.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, Hà Nội sẽ tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy, tập trung định hướng chiến lược và nội dung giám sát lớn, phức tạp; nâng cao vai trò, trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chính quyền các cấp.

HĐND thành phố tập trung các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 và phân cấp ủy quyền; HĐND cấp xã tập trung giám sát tổ chức thực hiện ở cơ sở. Thành phố cũng nâng cao hiệu lực hậu giám sát, đôn đốc thường xuyên và tái giám sát quyết liệt; gắn kết quả giải quyết kiến nghị vào tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ và công tác cán bộ hằng năm.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cho biết, thời gian qua, Ban Thường vụ Thành ủy, Thường trực Thành ủy Hà Nội đã quan tâm đến hoạt động của HĐND các cấp, đặc biệt là công tác giám sát.

Hoạt động giám sát được thực hiện quyết liệt với sự chỉ đạo của Ban Thường vụ, Thường trực Thành ủy. Các cơ quan dân cử, cơ quan quản lý nhà nước và địa phương cùng tập trung giải quyết những kiến nghị, tồn tại được phát hiện qua giám sát.

Thời gian qua, hoạt động giám sát của HĐND được triển khai theo hướng có trọng tâm, đi đến cùng vấn đề, thể hiện rõ nét trong việc giải quyết kiến nghị cử tri, với tỉ lệ hơn 90% kiến nghị được trả lời đúng vấn đề, có hướng giải quyết.

Hà Nội từng bước hình thành cơ chế kiểm soát quyền lực đồng bộ, liên thông. Hoạt động giám sát của HĐND được gắn với giám sát của Đảng, thanh tra, kiểm toán và MTTQ; tăng cường trao đổi, chia sẻ thông tin, kết quả giám sát để hạn chế chồng chéo, tránh bỏ sót và không để hình thành khoảng trống trong kiểm soát quyền lực.

Qua thực tiễn hoạt động cho thấy, hiệu lực giám sát của HĐND và Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố không chỉ phụ thuộc vào sự chủ động của các cơ quan mà còn rất cần vai trò lãnh đạo của Đảng, trước hết là định hướng để hoạt động giám sát được toàn diện, nhiều chiều. Quan trọng hơn, kết quả sau giám sát phải được cấp ủy quan tâm, đồng hành và có định hướng xử lý phù hợp.

Nhân dịp này, Chủ tịch HĐND thành phố kiến nghị cần luật hóa trách nhiệm tài chính, trách nhiệm giải trình, thời hạn giải quyết và chế tài xử lý nghiêm đối với việc chậm thực hiện kết luận sau giám sát.

Sớm chuẩn hóa cơ chế giám sát trên phạm vi toàn thành phố

Kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh ghi nhận và nhấn mạnh, kết quả công tác giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND thành phố Hà Nội là điểm sáng, tiêu biểu cho hệ thống cơ quan dân cử của cả nước với nhiều đổi mới mang tính đột phá.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề nghị thành phố tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, định hướng của Đảng với các nội dung giám sát lớn, quan trọng của thành phố. Ban Thường vụ Thành ủy cần định kỳ nghe HĐND thành phố báo cáo kết quả các chuyên đề giám sát lớn, phức tạp, những vấn đề nổi cộm qua giám sát nhưng chậm chuyển biến trong thực tế, có nguy cơ tiềm ẩn rủi ro vượt thẩm quyền hoặc cần tập trung lãnh đạo giải quyết. Thành ủy chỉ đạo Đảng ủy, UBND thành phố, các cấp ủy, tổ chức đảng và cơ quan liên quan xây dựng kế hoạch khắc phục, xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả.

Đồng chí Nguyễn Doãn Anh đề nghị Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội quan tâm chỉ đạo công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí và sử dụng cán bộ của cơ quan dân cử, nhất là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách để bảo đảm tính kế thừa, ổn định, chuyên nghiệp và có lộ trình phát triển.

Gia Huy