Hà Nội yêu cầu hoàn thành rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo trong tháng 11/2026

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Bùi Duy Cường vừa ký ban hành Kế hoạch số 429/KH-UBND ngày 02/11/2026 về rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2026 trên địa bàn Thành phố.

Đợt rà soát được thực hiện theo hai nội dung: rà soát định kỳ hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn giai đoạn 2022–2025 và tổng rà soát theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027–2030. Kết quả sẽ giúp Thành phố cập nhật tình hình đời sống của các hộ gia đình, xác định những trường hợp còn khó khăn hoặc đã thoát nghèo để thực hiện chính sách an sinh xã hội theo quy định.

Theo kế hoạch, UBND các xã, phường có trách nhiệm tổ chức rà soát tại từng thôn, tổ dân phố. Lực lượng tham gia gồm trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, cán bộ các hội, đoàn thể và những người am hiểu tình hình dân cư ở địa phương.

Thành phố yêu cầu thông tin rộng rãi về tiêu chí xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo và cách thức rà soát để người dân nắm được. Những gia đình nhận thấy mình thuộc diện cần được xem xét có thể chủ động gửi giấy đề nghị rà soát đến chính quyền địa phương, đồng thời cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin về hoàn cảnh gia đình.

Đối với các hộ thuộc danh sách rà soát, cán bộ được phân công sẽ khảo sát điều kiện sống, tài sản và thông tin các thành viên trong gia đình. Việc đánh giá không căn cứ riêng vào thu nhập mà còn xem xét mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản theo bộ công cụ do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Người thực hiện rà soát và đại diện hộ gia đình cùng ký xác nhận vào phiếu khảo sát. Thông tin thu thập được sử dụng để tính điểm, đối chiếu tiêu chí và xác định hộ thuộc diện nghèo, cận nghèo hoặc không còn thuộc diện này.

Một yêu cầu được Hà Nội nhấn mạnh là kết quả rà soát phải được lấy ý kiến tại cộng đồng dân cư trước khi công nhận.

Theo quy trình tổng rà soát giai đoạn 2027–2030, sau khi hoàn thành khảo sát, thôn hoặc tổ dân phố tổ chức họp dân để xem xét kết quả. Cuộc họp có sự tham gia của đại diện chính quyền cấp xã, người trực tiếp rà soát, đại diện một số hộ gia đình và mời đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã.

Kết quả đánh giá, tính điểm đối với các hộ gia đình phải được ít nhất 50% tổng số người tham dự cuộc họp đồng ý. Sau bước này, danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo dự kiến được niêm yết, thông báo công khai trong 3 ngày làm việc.

Trong thời gian công khai, nếu phát hiện trường hợp chưa được xem xét đầy đủ hoặc kết quả không đúng thực tế, người dân có thể phản ánh, khiếu nại để địa phương kiểm tra lại.

Khi có khiếu nại, Chủ tịch UBND cấp xã chỉ đạo tổ chức phúc tra theo quy trình và công khai kết quả phúc tra trong 3 ngày làm việc. Sau khi hoàn tất việc rà soát, Chủ tịch UBND cấp xã ban hành quyết định công nhận danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo, hộ thoát cận nghèo và cấp giấy chứng nhận cho các hộ đủ điều kiện.

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp được mời chủ trì giám sát quá trình rà soát. Đây là khâu quan trọng để bảo đảm việc xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo phản ánh đúng hoàn cảnh của người dân, hạn chế tình trạng bỏ sót hoặc công nhận không đúng đối tượng.

Đối với chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027–2030, Hà Nội thực hiện theo Quyết định số 149/2026/QĐ-UBND ngày 22/10/2026 của UBND Thành phố.

Theo chuẩn này, mức thu nhập dùng làm căn cứ xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo của Hà Nội là 3 triệu đồng/người/tháng ở khu vực nông thôn và 3,5 triệu đồng/người/tháng ở khu vực đô thị. Tuy nhiên, để được công nhận thuộc diện nghèo hoặc cận nghèo, hộ gia đình còn phải đáp ứng các tiêu chí về mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản và kết quả đánh giá theo quy định.

Việc tổng rà soát theo chuẩn mới được thực hiện song song với rà soát định kỳ theo chuẩn giai đoạn 2022–2025. Hai nội dung sử dụng căn cứ đánh giá riêng, không đồng nhất các mức thu nhập và tiêu chí giữa hai giai đoạn.

Về tiến độ, trước ngày 15/11/2026, UBND các xã, phường phải gửi báo cáo sơ bộ kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo định kỳ hằng năm về Sở Nông nghiệp và Môi trường.

Trước ngày 30/11, các địa phương gửi báo cáo chính thức, trong đó có kết quả rà soát, công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo và đánh giá tình hình giảm nghèo so với cùng kỳ năm trước. Dữ liệu cũng phải được cập nhật vào hệ thống quản lý theo quy định.

Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm tổng hợp kết quả sơ bộ, báo cáo UBND Thành phố và Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 20/11. Báo cáo chính thức của Thành phố phải được gửi về Bộ trước ngày 15/12/2026.

UBND Thành phố yêu cầu các địa phương bố trí lực lượng, kinh phí và tổ chức rà soát đúng quy trình. Kết quả phải được kiểm tra, công khai trước khi công nhận, bảo đảm các chính sách giảm nghèo và hỗ trợ an sinh xã hội được thực hiện đúng đối tượng.

Minh Anh