Hành động sớm, phòng dịch hiệu quả trước nguy cơ gia tăng bệnh tay chân miệng

Tham dự và phát biểu tại hội nghị, Trưởng khoa Sức khỏe môi trường - Y tế trường học, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội Chử Thị Chung cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn thành phố đã ghi nhận 1.967 ca mắc tay chân miệng, với 37 ổ dịch, chưa ghi nhận ca tử vong. Tại 126/126 phường, xã, hiện còn 11 ổ dịch ở các trường học và cộng đồng. 

Bệnh tay chân miệng lây truyền qua đường tiêu hóa, thường gặp ở trẻ trong lửa tuổi mầm non, đặc biệt trẻ dưới 3 tuổi. Bệnh có nguy cơ tăng nhanh tại các khu vực không bảo đảm vệ sinh, nơi tập trung đông trẻ nhỏ. Do vậy, để công tác phòng chống dịch bệnh đạt hiệu quả, các trường học, nhóm lớp cần tích cực triển khai các hoạt động như vệ sinh, khử khuẩn chủ động phòng chống bệnh tay chân miệng và các dịch bệnh khác trong trường học, chuẩn bị hóa chất khử khuẩn, dụng cụ, vật tư và huy động đầy đủ nhân lực triển khai chiến dịch đi vào thực chất, hiệu quả, thường xuyên và tiếp tục duy trì hàng tuần.

Đồng thời, các đơn vị cần tăng cường công tác truyền thông tới cha mẹ học sinh, người chăm sóc trẻ, các cô giáo, cô nuôi về dấu hiệu nhận biết bệnh, biện pháp phòng chống dịch bệnh cho trẻ theo khuyến cáo của Bộ Y tế. 

Bên cạnh đó, thực hiện 3 sạch: Ăn (uống) sạch; ở sạch; bàn tay sạch và chơi đồ chơi sạch như vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày (cả người lớn và trẻ em), đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi làm vệ sinh cho trẻ. 

Chú trọng thực hiện tốt vệ sinh ăn uống, thức ăn cho trẻ cần bảo đảm đủ chất dinh dưỡng; ăn chín, uống chín; vật dụng ăn uống phải bảo đảm được rửa sạch trước khi sử dụng (tốt nhất là ngâm tráng nước sôi).

Sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hằng ngày; không mớm thức ăn cho trẻ; không cho trẻ ăn bốc, mút tay, ngậm mút đồ chơi; không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa, đồ chơi chưa được khử trùng. 

Làm sạch đồ chơi, nơi sinh hoạt, học tập tại các trường mẫu giáo, nhà trẻ, nhóm trẻ, hộ gia đình trông trẻ, tại nhà... cần thường xuyên lau sạch các bề mặt, vật dụng tiếp xúc hằng ngày như: Đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tầy rửa thông thường hoặc hóa chất có Clo hoạt tính. 

Đối với đồ dùng cá nhân (khăn mặt, ca, cốc, chăn, ga, gối, đệm..), đồ dùng ăn uống (bát, đũa, thìa...) cần vệ sinh, làm sạch bằng chất tầy rửa thông thường hoặc dung dịch 0,05% Clo hoạt tính. Khăn mặt, ca, cốc, đồ dùng ăn uống (bát, đũa, thìa...) nếu không tẩy rửa được có thể đem hấp, sấy, luộc. 

Đối với đô dùng, đồ chơi (đệm, gâu bông...) không ngâm rửa được có thế đem phơi trực tiếp đưới ánh năng mặt trời.

Bên cạnh đó, cần sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, phân, chât thải của trẻ phải được thu gom, xử lý và đổ vào nhà tiêu hợp vệ sinh. Nên sử dụng nhà tiêu, hạn chế sử dụng bô cho trẻ sẽ gây nguy cơ lây nhiễm cao.

Đặc biệt, cán bộ y tế trường học phối hợp với giáo viên chủ nhiệm chủ động giám sát, theo dõi tình hình sức khỏe hàng ngày của học sinh; quản lý và thông kê lý do nghỉ ốm của học sinh để nắm bắt kịp thời, đây đủ số lượng học sinh mắc tay chân miệng nghỉ học và thông báo ngay cho Trạm Y tế trên địa bàn để phối hợp cách ly, xử lý kịp thời. 

Các nhà trẻ, mẫu giáo, nhóm lớp trẻ tập trung và hộ gia đình có trẻ dưới 6 tuổi cần chủ động theo dõi sức khỏe của trẻ để kịp thời phát hiện bệnh và đưa ngay đến các cơ sở y tế gần nhất để được điều trị kịp thời. Trẻ bị bệnh phải được cách ly, không đến lớp ít nhất là 10 ngày kể từ khi khởi bệnh và chỉ đến lớp khi hết loét miệng và các phỏng nước; không cho trẻ có biểu hiện bệnh đến lớp và chơi với các trẻ khác.

Để công tác phòng chống dịch bệnh nói chung, đặc biệt phòng chống bệnh tay chân miệng đạt hiệu quả không chỉ có sự nỗ lực của ngành Y tế mà cần có sự vào cuộc của các cấp, các ngành liên quan và đặc biệt mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng cùng nâng cao ý thức, chủ động phòng chống, bảo vệ an toàn sức khỏe cho trẻ em, không để dịch bệnh bùng phát.

Phát động chiến dịch, ông Nguyễn Sỹ Thắng, Phó Chủ tịch UBND phường Tây Tựu cho biết, trước tình hình dịch bệnh tay chân miệng có xu hướng gia tăng trên cả nước và trên địa bàn thành phố, nếu không có biện pháp chủ động phòng bệnh quyết liệt, dịch bệnh có nguy cơ bùng phát.

Theo thống kê, tại phường Tây Tựu ghi nhận 10 trường hợp mắc tay chân miệng tại 7/27 tổ dân phố, 5/10 trẻ học tại các trường mầm non, nhóm lớp. Bên cạnh đó, thời tiết mùa xuân hè, nóng ẩm, mưa nhiều trong thời gian tới sẽ là điều kiện thuận lợi để bệnh tay chân miệng phát triển, bùng phát dịch. 

Trên địa bàn phường có 5 trường mầm non, 16 nhóm lớp, ngoài ra còn có nhiều nhóm trẻ gia đình. Do đó, cần làm tốt công tác phòng chống dịch trong trường mầm non, nhóm trẻ gia đình sẽ hạn chế khả năng bùng phát dịch. Để chủ động phòng chống dịch bệnh, phường Tây Tựu phát động chiến dịch "Vệ sinh môi trường, khử khuẩn chủ động phòng chống bệnh tay chân miệng và các dịch bệnh khác".

Thiện Tâm