Hiến kế xây dựng kế hoạch chương trình mục tiêu quốc gia

Thảo luận, đóng góp ý kiến tại cuộc họp, đại diện các sở, ngành, đơn vị cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo; đồng thời tập trung góp ý về mục tiêu, chỉ tiêu, phạm vi, đối tượng, phân công trách nhiệm và cơ chế phối hợp.

Phấn đấu 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2030

Theo Phó Chánh Văn phòng chuyên trách Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới Hà Nội  Ngọ Văn Ngôn, đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu có 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, 20% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại; tiếp tục nâng cao thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn. Thành phố đồng thời phấn đấu đến năm 2030 không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo mới.

Một trong những trọng tâm của giai đoạn mới là phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, tuần hoàn, tích hợp đa giá trị và đáp ứng nhu cầu thị trường. Thành phố định hướng xây dựng nền kinh tế nông thôn hiện đại dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thúc đẩy liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ và phát triển các chuỗi giá trị nông sản bền vững. 

Cùng với đó, Hà Nội định hướng hình thành, mở rộng vùng nguyên liệu và vùng sản xuất hàng hóa tập trung đạt tiêu chuẩn; bảo đảm an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm; tăng cường liên kết từ sản xuất, sơ chế, chế biến đến tiêu thụ. Việc số hóa vùng sản xuất, vùng nuôi, cơ sở đóng gói, xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ số và hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm chủ lực cũng được đặt ra.

Chương trình OCOP tiếp tục được triển khai theo hướng nâng cao chất lượng, phát huy tính đặc trưng, đa giá trị và thân thiện với môi trường; gắn sản phẩm với thị trường và ứng dụng công nghệ trong chế biến. Cùng với đó là bảo tồn, phát triển ngành nghề nông thôn, làng nghề truyền thống; hỗ trợ đổi mới công nghệ, thiết kế mẫu mã, xây dựng thương hiệu, đào tạo nghệ nhân, thợ giỏi và phát triển nguồn nguyên liệu ổn định. 

Du lịch nông thôn, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch làng nghề cũng được xác định là những hướng đi nhằm tạo thêm việc làm, sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.

Đối với quy hoạch, Hà Nội đặt nhiệm vụ tổ chức lại không gian phát triển nông thôn phù hợp với quá trình đô thị hóa và tổ chức đơn vị hành chính; tăng cường kết nối khu vực nông thôn với hệ thống đô thị, trung tâm dịch vụ, vùng sản xuất tập trung, vùng nông nghiệp công nghệ cao, làng nghề và các không gian sinh thái.

Thành phố cũng định hướng tăng cường ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS), bản đồ số và cơ sở dữ liệu dùng chung để cập nhật thông tin về quy hoạch, đất đai, dân cư, hạ tầng, vùng sản xuất, làng nghề và môi trường, phục vụ quản lý và thu hút đầu tư.

Hạ tầng kinh tế - xã hội khu vực nông thôn được định hướng phát triển theo hướng đồng bộ, hiện đại, xanh, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu; tăng kết nối giữa khu dân cư với vùng sản xuất, làng nghề, khu, cụm công nghiệp, trung tâm dịch vụ, logistics và điểm du lịch.

Phát biểu ý kiến tại cuộc họp, ông Bùi Duy Quang, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo Hà Nội đề nghị tiếp tục rà soát các quy định, hướng dẫn của Trung ương, nhất là việc phân công trách nhiệm giữa các cơ quan trong quá trình triển khai. Đối với những nội dung liên quan đến xây dựng, ban hành các tiêu chí và tổ chức thực hiện, cần xác định rõ phạm vi, trách nhiệm của từng sở, ngành, bảo đảm thống nhất với phân công của các bộ, ngành Trung ương.

Về vấn đề vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các ý kiến tại cuộc họp đề nghị rà soát sự thống nhất giữa tên gọi, phạm vi, đối tượng và nội dung của kế hoạch. Bởi phạm vi thực hiện nhiều nhiệm vụ là trên toàn Thành phố, trong đó ưu tiên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trong khi dự thảo có nhóm nội dung riêng dành cho khu vực này.

Ttrước đây, Hà Nội có 7 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hiện còn 5 xã. Đồng thời, trên địa bàn Thủ đô có đồng bào của 54 dân tộc cùng sinh sống. Do đó, chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số cần được xem xét trên phạm vi rộng hơn, đồng thời bảo đảm không trùng lặp giữa các chính sách chung và chính sách đặc thù.

Góp ý về hệ thống chỉ tiêu, đại diện cơ quan thống kê Thành phố đề nghị tiếp tục làm rõ chỉ tiêu thu nhập bình quân đầu người; xác định chuẩn nghèo đa chiều của Hà Nội cần dựa trên chuẩn nghèo đa chiều quốc gia và điều kiện thực tế của Thủ đô.

Đối với lĩnh vực nông nghiệp, các đại biểu cho rằng việc đặt ra các mục tiêu tăng trưởng cần được tính toán kỹ. Do diện tích đất sản xuất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, việc sản xuất trồng trọt, chăn nuôi và chế biến nông sản, thực phẩm còn nhiều khó khăn, các chỉ tiêu phải vừa thể hiện quyết tâm, vừa bảo đảm tính khả thi.

Về quốc phòng, an ninh dự thảo cần cập nhật những thay đổi về tổ chức lực lượng tại cơ sở sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Lực lượng Công an, quân sự tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương trong giữ vững an ninh, trật tự, xây dựng lực lượng tại cơ sở, tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội.

Phân rõ trách nhiệm, vai trò tránh chồng chéo khi triển khai

Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Đình Hoa, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã đánh giá cao những góp ý của đại diện các sở, ngành, đơn vị đối với dự thảo kế hoạch. Trên cơ sở đó, Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội sẽ khẩn trương tiếp thu, chỉnh sửa dự thảo và gửi văn bản lấy ý kiến chính thức của các sở, ngành, UBND các xã, phường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan. Mục tiêu là sớm hoàn thiện, trình UBND thành phố xem xét ban hành kế hoạch.

Cùng với đó, quá trình hoàn thiện dự thảo phải tiếp tục rà soát tên gọi các cơ quan, đơn vị cho phù hợp với tổ chức bộ máy hiện nay; đồng thời đối chiếu từng nhiệm vụ với chức năng của các sở, ngành để xác định cụ thể đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, thời gian thực hiện và sản phẩm đầu ra.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, kế hoạch cần tập trung vào những nhiệm vụ trực tiếp phục vụ mục tiêu của các Chương trình mục tiêu quốc gia. Những công việc mang tính chuyên môn thường xuyên thuộc chức năng của các sở, ngành không nên đưa quá rộng, quá sâu vào kế hoạch, tránh tình trạng nội dung dàn trải, khó theo dõi và chồng chéo khi triển khai. Đặc biệt, với những lĩnh vực có nhiều cơ quan cùng tham gia, dự thảo phải phân định rõ trách nhiệm chủ trì và phối hợp.

Đối với chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026–2030, đơn vị chuyên môn khẩn trương xây dựng, lấy ý kiến các sở, ngành và cơ quan liên quan để sớm hoàn thiện. Các nội dung liên quan đến phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng sẽ tiếp tục được rà soát trên cơ sở hướng dẫn của Trung ương và chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan Thành phố để cập nhật phù hợp vào kế hoạch.

Dựa trên cơ sở tổng hợp đầy đủ các ý kiến, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội sẽ hoàn thiện dự thảo, báo cáo UBND thành phố xem xét ban hành, tạo cơ sở triển khai đồng bộ, hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn Thủ đô trong giai đoạn 2026- 2030.

Thiện Tâm