Hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai: Minh bạch hóa thị trường, nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển Thủ đô

Thực hiện kế hoạch cao điểm "45 ngày" hoàn thiện cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về đất đai theo Chỉ thị số 05 ngày 13/2/2025 của Thủ tướng Chính phủ, Hà Nội đang đẩy nhanh việc chuẩn hóa dữ liệu của gần 4,2 triệu thửa đất trên toàn địa bàn. Với mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/8/2026, thành phố kỳ vọng xây dựng nền tảng dữ liệu đồng bộ, chính xác, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính và minh bạch hóa thị trường bất động sản.

Xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ quản trị số

Để bảo đảm tiến độ, UBND thành phố Hà Nội đã thành lập 5 tổ công tác trực tiếp theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc và phối hợp với các xã, phường trong quá trình xây dựng CSDL quốc gia về đất đai. Các tổ công tác có nhiệm vụ kiểm tra tiến độ, tháo gỡ khó khăn trong việc hoàn thiện hồ sơ địa chính, bản đồ địa chính, dữ liệu đo đạc và đồng bộ thông tin giữa các cơ quan chuyên môn.

Việc xây dựng CSDL đất đai không chỉ dừng ở số hóa hồ sơ giấy mà hướng tới chuẩn hóa toàn bộ thông tin về bản đồ địa chính, chủ sử dụng đất, hiện trạng, nguồn gốc, quy hoạch, biến động đất đai và các giao dịch phát sinh theo một hệ thống thống nhất. Khi hoàn thành, mỗi thửa đất sẽ được quản lý bằng dữ liệu số, có khả năng cập nhật thường xuyên, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác thông tin.

Theo KTS Trần Tuấn Anh, chuyên gia quy hoạch đô thị, chuẩn hóa dữ liệu đất đai là điều kiện quan trọng để xây dựng chính quyền số và đô thị thông minh. Thực tế nhiều năm qua, dữ liệu giữa các lĩnh vực như đất đai, quy hoạch, xây dựng, giao thông và dân cư còn phân tán, gây khó khăn cho việc chia sẻ, khai thác và quản lý.

Ông cho rằng khi dữ liệu đất đai được tích hợp với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác, chính quyền sẽ có nền tảng quản trị thống nhất, hỗ trợ nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, quản lý đầu tư, cấp phép xây dựng và giám sát việc sử dụng đất. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), hệ thống thông tin địa lý (GIS) và bản đồ số trong điều hành phát triển đô thị.

Minh bạch hóa thị trường bất động sản

Theo TS Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, CSDL đất đai đầy đủ không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn góp phần xây dựng thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, minh bạch.

Khi hệ thống dữ liệu được chuẩn hóa, việc tra cứu thông tin về quy hoạch, hiện trạng sử dụng đất, tình trạng pháp lý hay các biến động sẽ thuận lợi hơn, qua đó hạn chế rủi ro trong giao dịch và tăng tính công khai của thị trường. Đối với cơ quan quản lý, dữ liệu số cũng hỗ trợ hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, phát hiện vi phạm trong sử dụng đất, quản lý quy hoạch và xử lý các trường hợp lấn chiếm, sử dụng đất sai mục đích.

Theo TS Trần Xuân Lượng, quá trình chuẩn hóa gần 4,2 triệu thửa đất vẫn đặt ra nhiều thách thức do khối lượng hồ sơ rất lớn, được hình thành qua nhiều giai đoạn với tiêu chuẩn kỹ thuật khác nhau.

Bên cạnh đó, việc sắp xếp đơn vị hành chính, điều chỉnh địa giới và biến động đất đai trong nhiều năm khiến công tác rà soát, đối chiếu dữ liệu trở nên phức tạp; trong khi ở một số địa phương, hồ sơ địa chính chưa được cập nhật đầy đủ, nhân lực có kinh nghiệm về công nghệ thông tin và quản lý dữ liệu còn hạn chế.

Để bảo đảm tiến độ, ông cho rằng cần phát huy vai trò của chính quyền cấp xã, phường trong việc rà soát, xác minh hồ sơ ngay từ đầu, đồng thời tăng cường ứng dụng ảnh viễn thám, GIS và trí tuệ nhân tạo để đối soát, cập nhật dữ liệu, nâng cao độ chính xác và rút ngắn thời gian thực hiện.

Cũng theo TS Trần Xuân Lượng, việc Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành chuẩn hóa dữ liệu đất đai trước ngày 30/8/2026 thể hiện quyết tâm xây dựng nền quản trị hiện đại, lấy dữ liệu làm trung tâm, tạo nền tảng khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy phát triển bền vững của Thủ đô.

Khẩn trương triển khai đồng bộ từ cơ sở

Để hoàn thành mục tiêu thành phố giao, các xã, phường trên địa bàn Hà Nội đang khẩn trương triển khai chiến dịch cao điểm "45 ngày" hoàn thiện, làm sạch CSDL quốc gia về đất đai theo Chỉ thị số 05 ngày 13/2/2025 của Thủ tướng Chính phủ, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm trong lộ trình chuyển đổi số và hiện đại hóa công tác quản lý đất đai.

Tại xã Đoài Phương, chiều 21/7, UBND xã tổ chức hội nghị tập huấn triển khai chiến dịch "45 ngày" nhằm hoàn thiện, làm sạch CSDL quốc gia về đất đai, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân.

Phó Chủ tịch UBND xã Đoài Phương Trần Anh Tuấn cho biết, toàn xã hiện có khoảng 56.000 thửa đất theo bản đồ hành chính hai cấp. Trong đó, khoảng 8.000 thửa đã bảo đảm tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống", khoảng 4.000 thửa đất công đã được quản lý.

Nhiệm vụ trọng tâm của chiến dịch là tiếp tục rà soát, thu thập và cập nhật thông tin đối với khoảng 44.000 thửa đất còn lại, bao gồm cả các thửa đã có và chưa có trên cơ sở dữ liệu, phấn đấu phủ kín thông tin đối với toàn bộ các thửa đất theo bản đồ hành chính hai cấp.

Theo ông Trần Anh Tuấn, xây dựng CSDL đất đai đầy đủ, chính xác và đồng bộ là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng, góp phần hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước, tạo nền tảng phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.

Để thực hiện mục tiêu này, UBND xã đã thành lập 67 tổ công tác, gồm 64 tổ trực tiếp điều tra, thu thập dữ liệu theo từng địa bàn và 3 tổ hỗ trợ xử lý nghiệp vụ, quy chủ, xác minh thông tin. Chiến dịch được triển khai từ 22/7 đến hết ngày 23/8/2026.

Theo kế hoạch, mỗi tổ phấn đấu thu thập thông tin 30 thửa đất mỗi ngày. Với 64 tổ làm việc đồng thời, toàn xã đặt mục tiêu hoàn thiện dữ liệu khoảng 48.000 thửa đất, vượt số lượng cần rà soát nhằm bảo đảm tiến độ cũng như chất lượng thông tin.

Cùng với Đoài Phương, xã Thượng Phúc cũng đang khẩn trương rà soát, hoàn thiện CSDL đất đai hiện có, đồng thời phân loại dữ liệu thành 3 nhóm gồm dữ liệu sử dụng tốt, dữ liệu cần chỉnh sửa hoặc xác thực và dữ liệu không sử dụng được để có giải pháp xử lý phù hợp.

Đối với các khu vực chưa xây dựng CSDL đất ở, nhà ở, địa phương tổ chức thu thập thông tin từ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và căn cước công dân của người sử dụng đất để số hóa, cập nhật đầy đủ vào hệ thống.

Song song với đó, xã tiếp tục phối hợp kết nối, chia sẻ dữ liệu với CSDL đất đai của thành phố Hà Nội, CSDL quốc gia và các cơ quan chức năng; đồng thời vận hành hiệu quả hệ thống hiện có, tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng giảm hồ sơ giấy, bổ sung mã định danh thửa đất và tích hợp với địa chỉ số quốc gia.

Theo kế hoạch, xã Thượng Phúc phấn đấu hoàn thành việc rà soát, cập nhật dữ liệu đối với toàn bộ các thửa đất ở, đất phi nông nghiệp và đất nông nghiệp đã có dữ liệu trước 30/7/2026; hoàn thành xây dựng CSDL đối với toàn bộ diện tích đất nông nghiệp đang đo đạc trên địa bàn 12 thôn trước 30/8/2026.

Tại xã Phú Xuyên, ngày 22/7, UBND xã tổ chức hội nghị giao ban đánh giá tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, hồ sơ địa chính và xây dựng CSDL đất đai, đồng thời kiểm điểm kết quả triển khai chiến dịch cao điểm "45 ngày".

Theo báo cáo của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Phú Xuyên, tính đến ngày 21/7, toàn xã đã thu thập, bổ sung thông tin đối với 10.433 thửa đất trong tuần, trong đó bổ sung thông tin 1.211 thửa và thu thập mới 9.222 thửa.

Chiến dịch thu thập dữ liệu hiện đạt khoảng 63% kế hoạch. Đối với CSDL đất phi nông nghiệp, kết quả làm sạch đạt khoảng 62%, tương ứng 7.425 thửa, còn 4.551 thửa cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Phú Xuyên Nguyễn Thành Chung nhấn mạnh, xây dựng CSDL đất đai đầy đủ, chính xác và đồng bộ là nhiệm vụ quan trọng, phục vụ trực tiếp công tác quản lý nhà nước, giải quyết thủ tục hành chính và khai thác dữ liệu trên môi trường số. Vì vậy, cùng với yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, chất lượng dữ liệu phải được đặt lên hàng đầu, hạn chế tối đa việc phải rà soát, chỉnh sửa nhiều lần.

Ông yêu cầu Phòng Kinh tế, các chuyên viên được phân công và các tổ thu thập tiếp tục bám sát địa bàn, phối hợp chặt chẽ với các thôn, trường học để kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, rà soát từng nhóm hồ sơ, từng thửa đất, đẩy nhanh việc cập nhật, liên kết và làm sạch dữ liệu.

Đồng thời, các thôn cần xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, huy động lực lượng tập trung thực hiện; trường hợp phát sinh vướng mắc phải kịp thời báo cáo Tổ công tác để xử lý, không để tồn đọng kéo dài. Từ nay đến kỳ giao ban tiếp theo, xã phấn đấu nâng kết quả thực hiện lên trên 75%, đồng thời kiểm đếm cụ thể kết quả của từng đơn vị, từng cá nhân.

Việc Hà Nội đồng loạt triển khai chiến dịch "45 ngày" tại các địa phương cho thấy quyết tâm hoàn thành mục tiêu chuẩn hóa CSDL quốc gia về đất đai trước ngày 30/8/2026. Khi hệ thống dữ liệu được hoàn thiện, đồng bộ và thường xuyên cập nhật, đây sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, đồng thời góp phần xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và thúc đẩy thị trường bất động sản minh bạch, bền vững.

Thùy Chi