Hoàn thiện thể chế, thúc đẩy dự án lớn: Tạo nền tảng bứt phá cho Thủ đô

Hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng vượt trội cho Thủ đô

Với sự chỉ đạo quyết liệt, sâu sát của lãnh đạo Thành ủy Hà Nội, Thành phố đã chủ động đề xuất và được Trung ương đồng thuận ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, góp phần xây dựng hành lang pháp lý vững chắc cho sự bứt phá của Thủ đô.

Tiêu biểu là việc ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới; cùng với đó là xây dựng dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Những văn kiện này sẽ từng bước xác lập rõ vai trò trung tâm, động lực của Hà Nội trong vùng và cả nước, đồng thời mở ra định hướng phát triển mới mang tính chiến lược lâu dài.

Theo định hướng, Hà Nội sẽ phát triển theo mô hình đô thị "Văn hóa - Bản sắc - Sáng tạo", đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm, xanh, thông minh và bền vững. Không gian đô thị được tổ chức theo mô hình chùm đô thị, gắn với phát triển các lĩnh vực mũi nhọn như tài chính, dịch vụ cao cấp, công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, logistics, giáo dục và y tế chất lượng cao.

Đáng chú ý, Thành phố đã cụ thể hóa các định hướng bằng 11 nhóm giải pháp đột phá riêng, nhằm khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế sẵn có. Ngay sau khi Trung ương thông qua các chủ trương, Thành ủy đã nhanh chóng xây dựng chương trình hành động, tổ chức hội nghị quán triệt nhằm tạo sự thống nhất từ nhận thức đến hành động trong toàn hệ thống chính trị và xã hội.

Song song với đó, UBND Thành phố chủ động chuẩn bị các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Thủ đô (sửa đổi), hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn và định mức kỹ thuật. Việc này nhằm bảo đảm luật sớm đi vào cuộc sống, xác định rõ thẩm quyền, lĩnh vực và hệ thống văn bản cần ban hành, qua đó tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, hiệu quả.

Tăng tốc triển khai dự án lớn, tạo đột phá từ hạ tầng chiến lược

Trên tinh thần "hạ tầng đi trước, mở đường cho phát triển", Hà Nội đã tập trung nguồn lực triển khai các công trình, dự án trọng điểm theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện thực chất, gắn cơ chế đặc thù với không gian phát triển cụ thể.

Thành phố đã thông qua 8 công trình, dự án trọng điểm có tính chất dẫn dắt, mở đường cho phát triển. Trong đó, 6 dự án đã khởi công và đang hoàn thiện quy hoạch để triển khai theo tiến độ; 2 dự án còn lại đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

Đối với nhóm dự án hạ tầng giao thông, công tác chỉ đạo được thực hiện quyết liệt, với việc thiết lập đường găng tiến độ, xác định rõ hạng mục then chốt, mốc thời gian và trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị. Các công trình được tổ chức thi công liên tục, kể cả ngày đêm và dịp lễ, Tết, tạo chuyển biến rõ nét trong tiến độ.

Nhiều dự án quan trọng đạt kết quả tích cực: 4/7 nhóm dự án cầu qua sông Hồng đảm bảo tiến độ; đường Vành đai 1 đã hoàn thành giải phóng mặt bằng và đang tăng tốc thi công; Vành đai 2.5 đã đưa vào sử dụng một số đoạn; Vành đai 3 dự kiến khởi công phần xây lắp vào tháng 4/2026; Vành đai 3.5 và 4 đang được đẩy nhanh tiến độ với khối lượng hoàn thành đáng kể.

Để đảm bảo nguồn lực cho xây dựng hạ tầng, Thành phố đã triển khai Đề án quản lý và phát triển nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng theo hướng bền vững. Đồng thời, các giải pháp huy động nguồn lực xã hội cũng được đẩy mạnh, tiêu biểu là việc xây dựng Đề án phát hành trái phiếu để đầu tư tuyến đường sắt đô thị số 5.

Những nỗ lực này không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ các dự án mà còn tạo động lực lan tỏa, kích hoạt đầu tư vào các lĩnh vực kinh tế mới và dịch vụ chất lượng cao, góp phần thay đổi diện mạo đô thị và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô.

Khơi thông nguồn lực – biến tiềm năng thành động lực phát triển

Song song với hoàn thiện thể chế và phát triển hạ tầng, Hà Nội xác định khơi thông nguồn lực là nhiệm vụ trọng tâm, với quan điểm xuyên suốt: "Nguồn lực không thiếu, vấn đề là giải pháp khơi thông".

Thành phố đã tập trung tháo gỡ các vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm. Đồng thời, tiến hành rà soát toàn diện các dự án chậm triển khai, xây dựng phương án xử lý cụ thể nhằm tránh lãng phí và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Qua rà soát, có 342 dự án đầu tư công chậm triển khai với tổng mức đầu tư lớn. Thành phố yêu cầu các dự án cơ bản phải hoàn thành trong năm 2026, đồng thời xác định lộ trình cụ thể đối với các dự án lớn như đường sắt đô thị.

Đối với các dự án ngoài ngân sách, 420 dự án đang được theo dõi và phân loại để xử lý theo từng nhóm, từ tiếp tục thực hiện đến giãn hoãn hoặc dừng triển khai. Việc này giúp chuẩn hóa danh mục dự án, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực.

Một điểm nhấn quan trọng là công tác quản lý, khai thác tài sản công. Thành phố đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm sử dụng hiệu quả quỹ tài sản hiện có, bao gồm xử lý các cơ sở dôi dư, chuyển đổi công năng, đấu giá hoặc cho thuê. Đồng thời, tiến hành tổng kiểm kê tài sản công trên toàn địa bàn.

Các đề án về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và khai thác nguồn lực đất đai cũng được xây dựng và triển khai, góp phần tạo bệ phóng cho tăng trưởng và thu hút đầu tư xã hội.

Trong thời gian tới, Hà Nội tiếp tục đặt trọng tâm vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, bảo đảm tiến độ các nhiệm vụ trọng tâm của năm 2026. Đặc biệt, việc giải quyết dứt điểm các nhiệm vụ chậm muộn được xác định là tiêu chí quan trọng trong đánh giá cán bộ.

Thành phố sẽ tiếp tục cụ thể hóa các nghị quyết của Trung ương, gắn với mô hình tăng trưởng mới, phát huy tối đa tiềm năng của từng địa bàn. Cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy kinh tế tư nhân và tái cơ cấu kinh tế nhà nước là những nhiệm vụ trọng tâm trong quý II.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực xã hội như giáo dục, y tế, an sinh xã hội cũng được chú trọng, với mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đời sống người dân. Công tác chuyển đổi năng lượng xanh, phát triển du lịch y tế, kinh tế đầu bạc cũng được đẩy mạnh.

Về hạ tầng, Thành phố tiếp tục tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ các dự án lớn, đặc biệt là các công trình phục vụ Hội nghị APEC 2027. Công tác giải phóng mặt bằng, thi công và quản lý dự án sẽ được siết chặt, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả.

Đồng thời, Hà Nội sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát, ứng dụng công nghệ trong quản lý dự án theo thời gian thực, xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, kiên quyết thay thế nhà thầu không đáp ứng yêu cầu.

Với những giải pháp đồng bộ, quyết liệt, Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, xứng đáng là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước và vươn tầm quốc tế trong tương lai.

Gia Huy