Khám sức khỏe ngay tại trường: Phát hiện sớm, can thiệp sớm, bảo vệ tương lai học sinh

Trong không khí chuẩn bị cho năm học mới, tại các trường học trên địa bàn Hà Nội, hoạt động khám sức khỏe định kỳ đang được triển khai đồng loạt. Học sinh lần lượt được đo chiều cao, cân nặng, đánh giá thể lực, khai thác tiền sử sức khỏe và khám các chuyên khoa.

Từ nhỏ gặp vấn đề về dạ dày, thể trạng thấp còi và hiện Khương Thanh Thảo, học sinh lớp 8B4, Trường THCS Sơn Tây đang bị cận thị. Thảo được các bác sĩ tư vấn cụ thể về chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt và chăm sóc mắt. Những lời dặn dò tưởng như đơn giản nhưng giúp em nhận thức rõ hơn rằng, chăm sóc sức khỏe cần bắt đầu từ những thói quen hằng ngày. 

Thảo chia sẻ, tham gia khám sức khỏe định kỳ tại trường học, em được các bác sĩ thăm khám, tư vấn cụ thể. Qua đó, em hiểu hơn về tình trạng sức khỏe của bản thân. Các bác sĩ dặn em nếu đã bị cận thì phải hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính và tránh để mắt tiếp xúc với ánh sáng xanh quá nhiều để không làm độ cận tăng lên. Bác sĩ cũng hướng dẫn em phải ăn uống đầy đủ, hợp lý, ngủ nghỉ và sinh hoạt khoa học hơn.

Ở lứa tuổi học đường, nhiều vấn đề sức khỏe có thể diễn tiến âm thầm. Trẻ vẫn đi học, vui chơi, sinh hoạt bình thường nhưng có thể đã xuất hiện những dấu hiệu bất thường về thị lực, răng miệng, tai – mũi – họng hoặc phát triển thể chất. Bởi vậy, khám định kỳ không chỉ để "tìm bệnh", mà còn là cách giúp trẻ và gia đình biết cơ thể đang ở đâu, nguy cơ nào cần lưu ý và cần điều chỉnh gì để khỏe mạnh hơn.

Ông Nguyễn Duy Toàn, 70 tuổi, phường Sơn Tây, đưa cháu ngoại Đỗ Minh Khang lớp 8A5, Trường THCS Sơn Tây tham gia khám sức khỏe định kỳ tại trường chia sẻ: Tôi năm nay 70 tuổi, bản thân tôi cũng đã được đi khám sức khỏe theo chương trình của Nhà nước. Hôm nay lại đưa cháu đến trường để được các bác sĩ thăm khám, tôi càng cảm nhận rõ hơn ý nghĩa thiết thực của chương trình này. Đây là sự quan tâm rất tích cực của chính quyền và các cấp lãnh đạo đối với sức khỏe của người dân, từ người cao tuổi như chúng tôi đến các cháu học sinh. 

Qua buổi khám, gia đình có thể biết được tình trạng sức khỏe của cháu một cách cụ thể, từ đó có hướng chăm sóc phù hợp. Khi có kết quả, gia đình sẽ biết cháu đang thiếu gì, cần điều chỉnh gì về dinh dưỡng, sinh hoạt hay tăng cường tập luyện thể thao ra sao. Tôi nghĩ chăm sóc sức khỏe cho các cháu không chỉ là để các cháu khỏe mạnh trước mắt, mà còn tạo nền tảng để các cháu học tập tốt, phát triển cả về thể lực và trí tuệ. Vì vậy, những chương trình khám sức khỏe ngay tại trường học như thế này rất thiết thực, giúp gia đình chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe cho các cháu từ sớm.

Hà Nội phấn đấu mục tiêu 100% trẻ em, học sinh trên địa bàn thành phố được khám sức khỏe trước thềm năm học mới, các cơ sở y tế đang đồng loạt tổ chức khám ngay tại trường học. Tại khu vực Sơn Tây và Phúc Thọ, Bệnh viện Quân y 105 – Tổng cục Hậu cần – Kỹ thuật phối hợp với chính quyền địa phương triển khai khám cho khoảng 22 nghìn học sinh từ 6 đến 18 tuổi. Thay vì học sinh phải đến cơ sở y tế, các tổ quân y được bố trí trực tiếp tại trường, với nhân lực và trang thiết bị phục vụ khám sức khỏe toàn diện. Từ khám thể lực đến các chuyên khoa như nhi khoa, mắt, tai – mũi – họng, răng – hàm – mặt…, từng nhóm vấn đề sức khỏe được kiểm tra, sàng lọc.

Phát hiện nhiều bệnh lý- Điều trị kịp thời

Đại tá Nguyễn Việt Long, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 105 - Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật cho biết, thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đề ra các giải pháp đột phá nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới, Bệnh viện Quân y 105 - Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật đã phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền phường Sơn Tây và xã Phúc Thọ, thành phố Hà Nội để xây dựng kế hoạch, chuẩn bị nhân lực, trang thiết bị và các phương tiện cần thiết, tổ chức khám sức khỏe cho học sinh từ 6 đến 18 tuổi. Để bảo đảm việc khám được thực hiện đầy đủ, chúng tôi đã bố trí 4 tổ quân y trực tiếp đến các trường tiểu học, THCS và THPT. Các tổ khám được chuẩn bị nhân lực theo nhiều chuyên khoa, trong đó tập trung vào những vấn đề sức khỏe thường gặp ở lứa tuổi học sinh như răng hàm mặt, mắt, tai mũi họng... 

Thông qua thăm khám, mục tiêu quan trọng nhất là sàng lọc, phát hiện sớm các bệnh lý và những bất thường về sức khỏe của các cháu. Kết quả khám không chỉ giúp phụ huynh hiểu rõ hơn tình trạng sức khỏe của con em mình, mà còn là cơ sở để nhà trường và chính quyền địa phương nắm được thực trạng sức khỏe học sinh trên địa bàn, từ đó xây dựng kế hoạch theo dõi, chăm sóc và can thiệp phù hợp. Chúng tôi xác định, khám sức khỏe định kỳ cho học sinh không đơn thuần là một đợt khám bệnh, mà là bước quan trọng để chuyển từ tư duy 'có bệnh mới chữa' sang chủ động phát hiện nguy cơ, quản lý sức khỏe và chăm sóc các cháu ngay từ sớm để các cháu có sức khỏe tốt nhất tham gia học tập và phát triển toàn diện…

Việc tổ chức khám ngay tại trường giúp giảm những rào cản về thời gian, khoảng cách, đồng thời tạo điều kiện để nhiều học sinh được tiếp cận với dịch vụ khám sức khỏe một cách thuận tiện. Sau nhiều ngày trực tiếp khám cho học sinh, các bác sĩ ghi nhận một thực tế: Không ít vấn đề sức khỏe chỉ được phát hiện khi trẻ được khám bài bản, trong khi trước đó bản thân học sinh và gia đình chưa nhận thấy dấu hiệu rõ ràng. Cận thị, các bệnh lý răng miệng, tai – mũi – họng, vấn đề về thể trạng, dinh dưỡng… là những nhóm bệnh thường gặp ở lứa tuổi học đường.

Ths. BS Phạm Xuân Cao, Bệnh viện Quân y 105 - Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật cho biết, đối với học sinh, chúng tôi thực hiện khám khá toàn diện, từ đánh giá thể lực, khám nội khoa đến các chuyên khoa như mắt, răng hàm mặt, tai mũi họng... Thông qua đó đã phát hiện một số vấn đề sức khỏe thường gặp ở lứa tuổi học sinh, trong đó có bệnh lý răng miệng, tai mũi họng và các tật khúc xạ về mắt. Với những trường hợp cần điều trị chuyên sâu, các bác sĩ tư vấn và hướng dẫn gia đình đưa trẻ đến cơ sở y tế tuyến trên để được tiếp tục theo dõi, điều trị. 

Đối với những vấn đề nhẹ, đặc biệt là các bệnh lý về mắt, chúng tôi tập trung tư vấn cho các em cách chăm sóc, bảo vệ mắt và phòng ngừa nguy cơ bệnh tiến triển. Điều quan trọng là qua lần khám sức khỏe định lỳ, khám sàng lọc là các em không chỉ biết mình đang có vấn đề sức khỏe gì mà còn hiểu được nguyên nhân và cách phòng tránh. Đây cũng là ý nghĩa lớn của khám sức khỏe định kỳ: phát hiện sớm những bất thường khi chưa có biểu hiện rõ ràng, giúp học sinh hình thành thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm.

Không dừng ở việc phát hiện bệnh, kết quả khám còn được liên thông, chia sẻ trên hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế, Sổ sức khỏe điện tử của Bộ Y tế và hồ sơ sức khỏe điện tử của thành phố, tích hợp trên VNeID theo quy định. Đây là bước tiến quan trọng, giúp thông tin sức khỏe được lưu trữ, theo dõi lâu dài, chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chú trọng bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.

Thiện Tâm