Khơi dậy sức mạnh văn hóa, tạo động lực phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô

Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 100-KH/TU ngày 28/8/2026 về chỉ đạo triển khai "Ngày Văn hóa Việt Nam" trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030.  

Một trong những quan điểm xuyên suốt được Kế hoạch xác định là lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực phát triển; chú trọng xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, hiện đại; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn, sáng tạo, kỷ cương trong gia đình, nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp, cộng đồng và trên không gian mạng.

Xác định văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm và động lực phát triển của Thủ đô. "Ngày Văn hóa Việt Nam" là điểm nhấn hằng năm để hội tụ, tôn vinh, lan tỏa các thành tựu, giá trị, mô hình, sản phẩm, không gian và sáng kiến văn hóa tiêu biểu của Thủ đô gắn với thực hiện Chương trình số 08-CTr/TU và các mục tiêu phát triển văn hóa của Thành phố đến năm 2030.

Kế hoạch nhấn mạnh yêu cầu phát huy đặc trưng, bản sắc Thăng Long - Hà Nội, gắn bảo tồn với phát huy giá trị và sáng tạo, đưa di sản vào đời sống đương đại; tăng cường kết nối văn hóa với khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, giáo dục, du lịch và công nghiệp văn hóa, tạo ra những sản phẩm và không gian văn hóa có chất lượng, góp phần nâng cao sức mạnh mềm, vị thế và sức cạnh tranh của Thủ đô.

Đồng thời, lấy phát huy giá trị văn hóa làm trung tâm, "Ngày Văn hóa Việt Nam" làm động lực và phát triển công nghiệp văn hóa làm hướng đi. Mỗi kỳ tổ chức phải thúc đẩy hình thành sản phẩm, mô hình, không gian và sáng kiến văn hóa mới, góp phần chuyển hóa các giá trị văn hóa Hà Nội thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội.

Chuyển từ tổ chức các hoạt động văn hóa đơn lẻ sang phát triển hệ sinh thái văn hóa, sáng tạo của Thủ đô. Nhà nước giữ vai trò định hướng, kiến tạo; phát huy sự tham gia của các thiết chế văn hóa, địa phương, doanh nghiệp, văn nghệ sĩ, nghệ nhân, giới trí thức, cộng đồng, vai trò chủ thể của Nhân dân và các chủ thể sáng tạo; lấy "Ngày Văn hóa Việt Nam" làm dịp kết nối, thúc đẩy hợp tác, đổi mới sáng tạo và hình thành chuỗi giá trị văn hóa.

Phát huy vai trò của "Hà Nội - Thành phố sáng tạo", trung tâm lớn về văn hóa của cả nước; coi sáng tạo là phương thức quan trọng để phát huy di sản, phát triển sản phẩm văn hóa mới, thúc đẩy chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, nâng cao sức cạnh tranh của Thủ đô; từng bước chuyển hóa di sản, tri thức và sức sáng tạo thành tài sản trí tuệ, sản phẩm, dịch vụ, thương hiệu và nguồn lực phát triển.

Gắn phát triển văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nền kinh tế văn hóa. Phát huy văn hóa vừa nâng cao đời sống tỉnh thần của Nhân dân, vừa thúc đẩy du lịch, thị trường sáng tạo, thu hút đầu tư, nâng cao thương hiệu đô thị, để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh và động lực phát triển bền vững của Hà Nội.

Theo Kế hoạch, đến năm 2030, "Ngày Văn hóa Việt Nam" tại Hà Nội được định hướng trở thành dấu mốc văn hóa thường niên, điểm hội tụ các hoạt động phát triển văn hóa của Thủ đô; góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, hình thành người Hà Nội thanh lịch, văn minh, hiện đại; phát huy giá trị di sản, khơi dậy đổi mới sáng tạo, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và kinh tế văn hóa.

Thành phố phấn đấu hình thành hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo giàu bản sắc, đa dạng, hiện đại; xây dựng một số trung tâm, sự kiện, sản phẩm và thương hiệu văn hóa, sáng tạo có tầm quốc gia, từng bước vươn tầm khu vực và quốc tế; đồng thời đẩy mạnh quảng bá hình ảnh Hà Nội "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo", phát triển du lịch văn hóa và thu hút các nguồn lực xã hội đầu tư cho văn hóa.

Các hoạt động hưởng ứng được tổ chức hằng năm, lấy ngày 24/11 và tháng 11 làm điểm nhấn, gắn với các nhiệm vụ xây dựng và phát triển văn hóa được triển khai thường xuyên trong năm. Việc tổ chức phải thiết thực, có trọng tâm, tạo sản phẩm và dấu ấn riêng của Thủ đô; ưu tiên những mô hình, sản phẩm, không gian văn hóa có khả năng tiếp tục duy trì, phát huy và nhân rộng sau mỗi kỳ tổ chức, khắc phục tình trạng hình thức, dàn trải.

Kế hoạch yêu cầu xây dựng hệ thống chủ đề, thông điệp và nội dung tuyên truyền phù hợp với từng giai đoạn, từng nhóm đối tượng; làm nổi bật các giá trị "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo", hướng tới xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc".

Một nội dung quan trọng được Kế hoạch đặt ra là chủ động xây dựng, bảo vệ và phát huy chủ quyền văn hóa trên không gian số; đẩy mạnh số hóa, bảo tồn, quảng bá và khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa; phát triển hệ sinh thái nội dung văn hóa số mang đậm bản sắc Việt Nam và Thăng Long - Hà Nội.

Kế hoạch đặc biệt đề cao vai trò chủ thể của Nhân dân, đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân, doanh nghiệp và thế hệ trẻ trong sáng tạo, gìn giữ, thực hành và phát huy các giá trị văn hóa. Học sinh, sinh viên, thanh niên được khuyến khích tham gia đề xuất ý tưởng, sáng tạo nội dung số, ứng dụng công nghệ trong bảo tồn, phát huy di sản và tổ chức các hoạt động văn hóa cộng đồng.

Việc triển khai "Ngày Văn hóa Việt Nam" đồng thời gắn chặt với xây dựng môi trường văn hóa và hệ giá trị, chuẩn mực người Hà Nội; coi trọng văn hóa công vụ, văn hóa ứng xử nơi công cộng, ý thức giữ gìn cảnh quan, di sản và không gian chung; chú trọng xây dựng đời sống văn hóa tại khu vực nông thôn, ngoại thành, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các làng nghề và cộng đồng dân cư.

Kế hoạch xác định lộ trình thực hiện từ năm 2026 đến năm 2030 theo hướng kế thừa, liên tục và có trọng tâm. Năm 2026 tập trung tạo nền tảng nhận thức, thống nhất tư duy và định hướng triển khai; bước đầu lựa chọn một số hoạt động, sản phẩm truyền thông, sản phẩm số, mô hình hoặc không gian văn hóa tiêu biểu.

Giai đoạn 2027-2028 tập trung lan tỏa giá trị, kết nối nguồn lực, hình thành các chuỗi hoạt động hưởng ứng có chủ đề, bản sắc, tăng cường liên kết giữa địa phương, thiết chế văn hóa, không gian sáng tạo, trường học, doanh nghiệp và cộng đồng.

Giai đoạn 2029-2030 tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức lan tỏa; từng bước định vị "Ngày Văn hóa Việt Nam" trở thành hoạt động chính trị - văn hóa thường niên mang bản sắc, dấu ấn riêng của Hà Nội, gắn với phát triển du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và nền kinh tế văn hóa.

Minh Thư