Khơi dậy tiềm năng y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe

Thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW, ngành Y tế Thủ đô đã và đang đẩy mạnh nhiều giải pháp mang tính đột phá, trong đó chú trọng khai thác thế mạnh của y học cổ truyền. Đây không chỉ là lĩnh vực mang đậm bản sắc dân tộc, mà còn đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân, đặc biệt trong bối cảnh gia tăng các bệnh mạn tính, bệnh không lây nhiễm.

Hiện nay, hệ thống y học cổ truyền công lập tại Hà Nội được xây dựng tương đối đồng bộ, phủ rộng từ tuyến thành phố đến cơ sở. Toàn ngành có hai bệnh viện chuyên khoa đầu ngành là Bệnh viện Đa khoa Y học cổ truyền Hà Nội và Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông. Bên cạnh đó, nhiều bệnh viện đa khoa đã thành lập khoa y học cổ truyền; các bệnh viện chuyên khoa có phòng khám y học cổ truyền; các trạm y tế xã, phường cũng từng bước triển khai hoạt động khám, chữa bệnh bằng phương pháp này.

Việc kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại ngày càng được thực hiện bài bản, mang lại hiệu quả rõ rệt trong điều trị. Đây là hướng đi phù hợp, tận dụng được ưu thế của cả hai nền y học, giúp nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân.

Tại Bệnh viện đa khoa Hòe Nhai, Khoa Phục hồi chức năng và Y học cổ truyền mỗi ngày tiếp nhận và điều trị khoảng 150 bệnh nhân. Đối tượng điều trị chủ yếu là người mắc bệnh mạn tính, bệnh nhân sau tai biến cần phục hồi chức năng, người bị tổn thương cơ xương khớp hoặc sau phẫu thuật chỉnh hình. Ngoài ra, số lượng người mắc bệnh nghề nghiệp như đau vai gáy, mất ngủ, đau đầu do áp lực công việc, môi trường lao động cũng có xu hướng gia tăng.

Để nâng cao hiệu quả điều trị, khoa đã triển khai mô hình kết hợp Đông – Tây y trên cùng một người bệnh. Với bệnh nhân ngoại khoa, đặc biệt sau phẫu thuật, các bác sĩ chú trọng phục hồi chức năng bằng thiết bị hiện đại kết hợp phương pháp truyền thống nhằm giúp người bệnh sớm lấy lại khả năng vận động. Đối với bệnh nhân nội khoa, các kỹ thuật như vỗ rung, tập vận động tại giường được áp dụng nhằm cải thiện tuần hoàn và nâng cao thể trạng. Riêng với bệnh nhân tai biến, sự kết hợp giữa điều trị hiện đại và các phương pháp như châm cứu, xoa bóp, điện xung, kéo giãn… đã giúp phục hồi chức năng hiệu quả, đưa người bệnh dần trở lại cuộc sống bình thường.

Thực tế điều trị cho thấy, nhiều bệnh nhân đã có sự cải thiện rõ rệt. Trường hợp bà Nguyễn Thị Lương (Hưng Yên), từng bị đau khớp háng nặng, gặp khó khăn trong đi lại, sau quá trình điều trị bằng các phương pháp kết hợp đã phục hồi vận động đáng kể. Tương tự, bà Nguyễn Thị Xuân (Tây Hồ, Hà Nội) bị liệt dây thần kinh số 7 cũng ghi nhận tiến triển tích cực chỉ sau vài ngày điều trị bằng châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt kết hợp phục hồi chức năng.

Theo lãnh đạo Bệnh viện đa khoa Hòe Nhai, việc kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn góp phần giảm tác dụng phụ, rút ngắn thời gian hồi phục cho bệnh nhân. Thời gian qua, bệnh viện đã tích cực triển khai nghiên cứu khoa học, ứng dụng các kỹ thuật mới, đồng thời chú trọng đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ y tế.

Cùng với đó, mô hình kết hợp này cũng đang được triển khai hiệu quả tại Bệnh viện đa khoa Ba Vì. Nhiều bệnh nhân mắc các bệnh lý nặng như tai biến mạch máu não, tổn thương thần kinh… đã có tiến triển tốt nhờ áp dụng đồng thời các phương pháp điều trị hiện đại và y học cổ truyền.

Trường hợp bà Phùng Thị Hoàn (xã Cổ Đô) là một ví dụ điển hình. Nhập viện trong tình trạng liệt nửa người do tai biến, sau thời gian điều trị bằng điện châm, xoa bóp, tập vận động… sức khỏe của bà đã cải thiện rõ rệt, khả năng vận động và giao tiếp dần được phục hồi.

Những năm gần đây, Bệnh viện đa khoa Ba Vì không ngừng đổi mới, đầu tư trang thiết bị và phát triển kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Đặc biệt, việc đưa các thiết bị hiện đại như máy sóng xung kích, máy kéo giãn cột sống vào điều trị đã góp phần nâng cao hiệu quả của y học cổ truyền.

Không chỉ tại tuyến trên, y học cổ truyền còn được chú trọng triển khai mạnh mẽ tại tuyến y tế cơ sở. Đây là giải pháp thiết thực giúp giảm tải cho bệnh viện tuyến trên, đồng thời tạo điều kiện để người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương.

Tại nhiều trạm y tế xã, phường, phòng khám y học cổ truyền ngày càng thu hút đông đảo người bệnh. Các bệnh lý như đau xương khớp, thoái hóa cột sống, mất ngủ, stress… được điều trị hiệu quả bằng các phương pháp như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, dưỡng sinh. Năm 2025, Trạm Y tế xã Phúc Thọ đã thực hiện hơn 7.400 lượt khám, trong đó tỷ lệ điều trị hoàn toàn bằng y học cổ truyền chiếm 34%.

Việc điều trị ngay tại cơ sở không chỉ giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn tạo thuận lợi trong việc theo dõi, chăm sóc sức khỏe lâu dài. Nhiều người bệnh, đặc biệt là người cao tuổi, đã tin tưởng lựa chọn phương pháp này bởi tính an toàn, ít tác dụng phụ và hiệu quả bền vững.

Có thể thấy, y học cổ truyền đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống y tế. Việc phát huy giá trị của lĩnh vực này không chỉ là bảo tồn tinh hoa y học dân tộc mà còn góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân trong bối cảnh mới.

Trong thời gian tới, ngành Y tế Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh đầu tư, hoàn thiện hệ thống y học cổ truyền, tăng cường đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng khoa học công nghệ và mở rộng mô hình kết hợp Đông – Tây y. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng một nền y tế hiện đại, toàn diện, nhân văn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân Thủ đô.

Thiện Tâm