Kiến tạo hệ sinh thái du lịch thông minh cho Thủ đô

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng các kế hoạch hành động của thành phố Hà Nội, ngành Du lịch Thủ đô đã xác định chuyển đổi số là con đường tất yếu để phát triển bền vững. 

Tại Hội thảo chuyên đề phát triển du lịch thông minh mới diễn ra, các chuyên gia và nhà quản lý đã cùng thảo luận về lộ trình kiến tạo một tương lai số cho du lịch Hà Nội.

Triển khai cơ sở dữ liệu dùng chung: Nền tảng của sự kết nối

Phát biểu tại Hội thảo, ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện trải nghiệm của du khách. Trong kỷ nguyên mới, "du lịch thông minh" không tồn tại độc lập mà phải đáp ứng được ba tiêu chí cốt lõi: Tính cá nhân hóa cao, tính thời gian thực (real-time) và tính liên thông sinh thái. Điều này có nghĩa là mọi dịch vụ du lịch phải được tích hợp mượt mà vào hạ tầng đô thị thông minh, tạo ra một dòng chảy dữ liệu thông suốt để tối ưu hóa nguồn lực.

Hiện nay, hệ thống các nền tảng số dùng chung cấp quốc gia đã được vận hành, bao gồm: Hệ thống cơ sở dữ liệu du lịch Việt Nam, các ứng dụng "Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel", nền tảng Quản trị và Kinh doanh du lịch, Thẻ du lịch thông minh và hệ thống vé điện tử. Đây là những "viên gạch" đầu tiên giúp hình thành nên một môi trường kinh doanh số minh bạch và hiệu quả.

Riêng tại Hà Nội, năm 2026 được xác định là năm trọng điểm để hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo nguyên tắc khắt khe: "Đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất và dùng chung". Thành phố không chỉ dừng lại ở việc xây dựng Trang thông tin điện tử xúc tiến du lịch mà còn đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ tiên phong như trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế ảo (VR) và dữ liệu lớn (Big Data) vào công tác quản lý và phát triển sản phẩm.

Viện trưởng Viện Kinh tế du lịch Nguyễn Anh Tuấn nhận định, Hà Nội đang sở hữu dư địa khổng lồ để trở thành trung tâm du lịch thông minh hàng đầu khu vực nhờ lợi thế về di sản văn hóa, thị trường khách lớn và động lực chuyển đổi số mạnh mẽ. Thực tế, Thủ đô đã có những điểm sáng đáng ghi nhận như: chuyên mục du lịch trên ứng dụng iHanoi, hệ thống vé điện tử mã QR tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám và các tour du lịch đêm tích hợp thuyết minh tự động, mang lại trải nghiệm mới lạ cho khách tham quan. Ông Tuấn khẳng định, mô hình du lịch thông minh của Hà Nội cần dựa vững chắc trên ba trụ cột: Công nghệ, con người và thể chế.

Đưa ứng dụng vào thực tiễn: Giải quyết "điểm nghẽn" để bứt phá

Dù đã đạt được những thành tựu bước đầu, nhưng hành trình số hóa du lịch của Hà Nội vẫn đối mặt với không ít thách thức. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, "điểm nghẽn" lớn nhất hiện nay là tình trạng dữ liệu còn phân tán, thiếu chuẩn hóa và thiếu cơ chế chia sẻ giữa các đơn vị. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong ngành vẫn gặp khó khăn về ngân sách, nhân lực số và năng lực khai thác dữ liệu. Thậm chí, việc ứng dụng AI hiện nay vẫn còn mang tính manh mún, chủ yếu tập trung ở khâu marketing mà chưa đi sâu vào quản trị điểm đến hay dự báo dòng khách.

Bà Phan Thị Thái Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin du lịch, cũng chia sẻ thêm về những rào cản từ việc thiếu khung pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật đồng bộ và sự thiếu hụt nguồn nhân lực trình độ cao, am hiểu cả chuyên môn du lịch lẫn công nghệ.

Để vượt qua những rào cản này, ông Nguyễn Anh Tuấn đề xuất Hà Nội tập trung vào 5 ưu tiên hành động trong giai đoạn 2026-2030. Thứ nhất, hình thành Trung tâm Dữ liệu du lịch Hà Nội nhằm chuẩn hóa dữ liệu điểm đến, sự kiện, doanh nghiệp, hành vi khách và phản hồi. Thứ hai, xây dựng hành trình du khách thông minh, tạo một hành trình số liền mạch từ tìm kiếm, đặt dịch vụ, thanh toán, trải nghiệm đến phản hồi. Thứ ba, ứng dụng AI cho quản trị và kinh doanh thông qua dashboard dự báo, chatbot đa ngôn ngữ, tự động hóa marketing và chăm sóc khách. Thứ tư, phát triển thanh toán và vé thông minh, gồm mã QR, vé điện tử, thẻ du lịch, liên thông điểm tham quan, vận chuyển và dịch vụ. Thứ năm, phát triển nhân lực số và hợp tác công - tư.

Đặc biệt, tầm nhìn về một "trợ lý du lịch Hà Nội" hoạt động 24/7 bằng nhiều ngôn ngữ, có khả năng gợi ý lịch trình cá nhân hóa dựa trên sở thích và ngân sách, được kỳ vọng sẽ tạo nên bước đột phá. Các công nghệ AR/VR/3D cũng sẽ được ứng dụng sâu hơn để kể câu chuyện di sản tại Phố cổ, làng nghề, giúp du khách "chạm" vào quá khứ một cách sống động nhất.

Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Nguyễn Trần Quang khẳng định, Hà Nội đang đóng vai trò kiến tạo để khẳng định thương hiệu điểm đến "An toàn - Thân thiện - Chất lượng - Hấp dẫn - Thông minh". Thời gian tới, Thành phố sẽ tập trung số hóa toàn bộ di tích, làng nghề và sản phẩm đặc trưng, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp du lịch.

Việc nâng cao năng lực chuyển đổi số cho đội ngũ quản lý và cộng đồng doanh nghiệp chính là chìa khóa để hình thành một hệ sinh thái du lịch số đồng bộ, đưa du lịch Thủ đô thực sự cất cánh trong kỷ nguyên số.

Minh Anh