Làm rõ nhiều chính sách đặc thù về văn hóa, y tế, giáo dục theo Luật Thủ đô
(Chinhphu.vn) - Sáng 15/6, tại kỳ họp thứ 4 (kỳ họp chuyên đề) HĐND TP. Hà Nội khóa XVII, UBND Thành phố đã giải trình, làm rõ nhiều nội dung liên quan các dự thảo nghị quyết triển khai Luật Thủ đô năm 2026, trong đó có chính sách thu hút nhân lực y tế, bảo tồn di sản, phát triển văn hóa, giáo dục và kinh tế ban đêm.

Chủ tọa điều hành phiên làm việc sáng 15/6. Ảnh: VGP/TL
Tăng tính chủ động của địa phương trong công tác bảo tồn di sản
Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, liên quan đề xuất cho thuê dài hạn các thiết chế thể thao để doanh nghiệp đầu tư, quản lý và đào tạo vận động viên trẻ tại dự thảo Nghị quyết về chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng ngân sách nhà nước để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao, việc cho thuê, liên doanh, liên kết tài sản công đã được điều chỉnh bởi các quy định hiện hành.
Theo đó, thời hạn khai thác sẽ căn cứ đề án sử dụng tài sản công được cấp có thẩm quyền phê duyệt nên không quy định trực tiếp trong nghị quyết. Để tránh trục lợi chính sách, dự thảo đã quy định rõ điều kiện, đối tượng và mức hỗ trợ. Sau khi nghị quyết được ban hành, Thành phố sẽ tăng cường kiểm tra, hậu kiểm; đồng thời thu hồi kinh phí và xử lý nghiêm các trường hợp kê khai không trung thực hoặc sử dụng kinh phí sai mục đích.
Đối với dự thảo Nghị quyết quy định một số nội dung, mức chi trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, dự thảo kế thừa 5 nội dung hiện hành, điều chỉnh 1 nội dung và bổ sung 4 chính sách đặc thù mới. Theo đánh giá của UBND Thành phố, tổng kinh phí thực hiện các chính sách khoảng 50,7 tỷ đồng mỗi năm, tăng thêm khoảng 13 tỷ đồng so với cơ chế hiện hành.
Về dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế quản lý và khai thác hoạt động quảng cáo, UBND Thành phố đã tiếp thu ý kiến đại biểu về thẩm quyền công bố danh mục vị trí quảng cáo. Theo đó, UBND Thành phố sẽ trực tiếp ban hành danh mục các vị trí quảng cáo được đưa vào khai thác; đồng thời công khai cơ sở dữ liệu và bản đồ số quảng cáo nhằm tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp tiếp cận thông tin minh bạch.
UBND Thành phố khẳng định chỉ tập trung quản lý, khai thác các vị trí quảng cáo trên đất công. Việc đấu giá được thực hiện đối với quyền khai thác vị trí quảng cáo chứ không phải quyền sở hữu tài sản công. Cơ chế này được đánh giá sẽ giúp tăng thu ngân sách, hạn chế thất thoát nguồn lực nhà nước và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho doanh nghiệp.
Đối với dự thảo Nghị quyết quy định trình tự, thủ tục bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích trên địa bàn Thành phố, điểm mới quan trọng là chuyển một số thẩm quyền thẩm định và phê duyệt từ cơ quan Trung ương về Thành phố.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình tại kỳ họp. Ảnh: VGP/TL
Nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc thẩm quyền của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ được giao cho Sở Văn hóa và Thể thao hoặc UBND Thành phố thực hiện. Việc phân cấp này dự kiến giúp giảm khoảng 15-20% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, tăng tính chủ động của địa phương trong công tác bảo tồn di sản.
Liên quan dự thảo Nghị quyết về chính sách khuyến khích, hỗ trợ cá nhân, tổ chức cải tạo, bảo vệ khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử và công trình kiến trúc có giá trị, Thành phố cho biết sau khi nghị quyết được ban hành sẽ xây dựng hệ thống tiêu chí cụ thể dựa trên giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc của công trình; mức độ xuống cấp; tính cấp thiết của việc bảo tồn và khả năng huy động nguồn lực xã hội.
Bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục bình đẳng
Đối với dự thảo Nghị quyết về phát triển hệ thống y tế Thủ đô, UBND Thành phố dành nhiều nội dung giải trình liên quan chính sách thu hút nhân lực. Theo đó, mức hỗ trợ thu hút nhân lực y tế được đề xuất bằng 100 lần mức lương tối thiểu vùng I, tương đương khoảng 530 triệu đồng/người. Chính sách hướng tới thu hút bác sĩ làm việc lâu dài tại các trạm y tế cơ sở với cam kết tối thiểu 5 năm.
Ngoài ra, cán bộ y tế được luân phiên về cơ sở sẽ được hưởng các khoản hỗ trợ bổ sung từ 6-20 triệu đồng/người/tháng nhằm bù đắp chênh lệch thu nhập và khuyến khích tham gia hỗ trợ tuyến dưới.
UBND Thành phố cho biết sau sắp xếp bộ máy, hệ thống trạm y tế trên địa bàn cần bổ sung 2.129 nhân lực, trong đó có 838 bác sĩ. Thành phố sẽ đồng thời triển khai các giải pháp tuyển dụng mới, luân phiên cán bộ và mô hình bệnh viện hỗ trợ trạm y tế nhằm nâng cao năng lực khám, chữa bệnh ban đầu. Tổng kinh phí dự kiến thực hiện các chính sách phát triển hệ thống y tế Thủ đô là hơn 303 tỷ đồng.
Về nhóm chính sách giáo dục, UBND Thành phố khẳng định mọi mô hình trường công lập đều thực hiện thống nhất chương trình giáo dục bắt buộc theo quy định quốc gia. Ngân sách nhà nước sẽ bảo đảm kinh phí cho phần giáo dục bắt buộc, trong khi người học chỉ đóng góp đối với các chương trình bổ sung, dịch vụ giáo dục chất lượng cao hoặc nội dung liên kết quốc tế ngoài phạm vi ngân sách bảo đảm.
Đối với học sinh thuộc diện chính sách, hộ nghèo hoặc có hoàn cảnh khó khăn, Thành phố sẽ chỉ đạo các cơ sở giáo dục sử dụng quỹ học bổng và các nguồn lực hợp pháp khác để hỗ trợ, bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục bình đẳng.

Đại biểu tham dự phiên làm việc sáng 15/6. Ảnh: VGP/TL
Phát triển kinh tế ban đêm có trọng tâm, trọng điểm
Liên quan dự thảo Nghị quyết về phát triển kinh tế ban đêm, UBND Thành phố xác định đây là một bộ phận của chiến lược phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo của Thủ đô. Các khu, tuyến, điểm kinh tế ban đêm chỉ được tổ chức khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, giao thông, bãi đỗ xe, môi trường, an ninh trật tự và phòng cháy, chữa cháy.
Thành phố chủ trương không phát triển dàn trải mà thực hiện có trọng tâm, trọng điểm theo từng khu vực. Đặc biệt, hoạt động kinh tế ban đêm tại các khu vực di tích, làng nghề và không gian văn hóa đặc thù sẽ được kiểm soát chặt chẽ nhằm tránh thương mại hóa quá mức, bảo đảm giữ gìn giá trị gốc của di sản.
Bên cạnh đó, Thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát, tiếp nhận phản ánh và điều hành theo thời gian thực; đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành để bảo đảm phát triển kinh tế ban đêm an toàn, hiệu quả và bền vững.
Thùy Linh