Nâng chất lượng vận tải công cộng, giảm áp lực giao thông đô thị

Phát triển vận tải công cộng từ nhu cầu thực tế

Ngày 15/6/2026, HĐND TP. Hà Nội ban hành Nghị quyết số 71/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách phát triển vận tải và hạn chế phương tiện cá nhân vào khu vực trung tâm. Nghị quyết cụ thể hóa định hướng của Luật Thủ đô năm 2026 về tổ chức giao thông đô thị theo hướng đồng bộ, hiện đại và bền vững.

Theo đó, ưu tiên phát triển vận tải hành khách công cộng thông qua đầu tư hạ tầng, tăng khả năng kết nối và nâng cao chất lượng dịch vụ. Thành phố định hướng phát triển hệ thống bến bãi, điểm trung chuyển, nhà ga đường sắt đô thị, nhà chờ, điểm dừng đỗ và làn đường ưu tiên.

Để tạo nguồn lực thực hiện, nghị quyết quy định hỗ trợ 100% một số khoản phí đối với phương tiện vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn, gồm phí sử dụng đường bộ, phí cầu đường, bến bãi và bảo hiểm hành khách thu hộ.

Đáng chú ý, Thành phố hỗ trợ 70% tiền lãi vay ngân hàng hoặc lãi vay từ Quỹ Đầu tư phát triển Thành phố đối với các doanh nghiệp đầu tư xây dựng hạ tầng vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn; doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xe buýt đầu tư mua sắm xe buýt điện, phương tiện sử dụng năng lượng xanh và hệ thống hạ tầng phục vụ các phương tiện này. Thời gian hỗ trợ tối đa không quá 10 năm, áp dụng theo từng dự án nằm trong danh sách được UBND Thành phố phê duyệt.

Cùng với hỗ trợ doanh nghiệp, nghị quyết quy định miễn tiền vé xe buýt và đường sắt đô thị đối với người có công, người khuyết tật, người cao tuổi, trẻ em dưới 6 tuổi và nhân khẩu thuộc hộ nghèo; hỗ trợ 50% giá vé tháng cho học sinh, sinh viên và công nhân các khu công nghiệp. 

Đối với các tuyến đường sắt đô thị mới, hành khách được hỗ trợ 100% giá vé trong 15 ngày đầu kể từ khi tuyến bắt đầu khai thác vận hành thương mại...

Những chính sách này hướng tới giảm chi phí sử dụng giao thông công cộng, khuyến khích người dân thay đổi thói quen đi lại. Tuy nhiên, lựa chọn phương tiện không chỉ phụ thuộc vào giá vé mà còn ở thời gian di chuyển, tần suất hoạt động và khả năng kết nối giữa các tuyến.

Cùng với phát triển đường sắt đô thị, TP. Hà Nội cần chú trọng tổ chức các tuyến xe buýt kết nối nhà ga, điểm trung chuyển và khu dân cư; nâng cao tần suất, chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi cho hành khách trong việc tiếp cận các phương thức vận tải.

Nghị quyết 71 cũng đặt ra yêu cầu quản lý chất lượng dịch vụ vận tải. Theo đó, UBND Thành phố quy định tiêu chí đánh giá chất lượng phù hợp với từng loại hình, tổ chức đánh giá và công bố chất lượng dịch vụ vận tải trên địa bàn. Doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh vận tải có trách nhiệm áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng, duy trì và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Bên cạnh vận tải hành khách, Nghị quyết còn điều chỉnh chính sách phát triển vận tải hàng hóa và logistics đô thị, khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả hoạt động. Đây là hướng đi nhằm từng bước hiện đại hóa hoạt động vận tải, góp phần giảm chi phí logistics và tác động đến môi trường đô thị.

Thúc đẩy sử dụng phương tiện năng lượng sạch

Nghị quyết 71 chú trọng thúc đẩy sử dụng phương tiện năng lượng sạch. Các tuyến xe buýt mở mới được định hướng sử dụng phương tiện năng lượng xanh; đồng thời khuyến khích các đơn vị kinh doanh vận tải chuyển đổi từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện điện và năng lượng thân thiện với môi trường.

Theo thông tin từ Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco), trong tháng 10/2026, doanh nghiệp và các đơn vị thành viên đã triển khai chuyển đổi phương tiện trên 6 tuyến và mở mới 1 tuyến, với tổng số 94 xe buýt điện được đưa vào khai thác. Việc bổ sung phương tiện điện góp phần cụ thể hóa định hướng phát triển giao thông xanh, từng bước giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong vận tải hành khách công cộng.

Nghị quyết định hướng phát triển hệ sinh thái vận tải số, thúc đẩy tích hợp các ứng dụng đặt xe, đặt vé, thanh toán điện tử liên thông; triển khai nền tảng quản lý vận tải đa phương thức và hệ thống thông tin hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ vận tải.

Thành phố cũng khuyến khích thử nghiệm các loại hình vận tải ứng dụng công nghệ cao, phương tiện vận tải mới trong đô thị và giải pháp giao thông thông minh.

Một nội dung đáng chú ý khác là phát triển các loại hình vận tải hỗ trợ như xe đạp công cộng, xe đạp điện công cộng và xe máy điện công cộng. Đối với các tuyến đường, tuyến phố xây mới, khu đô thị và khu dân cư mới, nghị quyết đặt yêu cầu bố trí làn đường dành riêng cho xe đạp; đồng thời nghiên cứu bổ sung phù hợp với điều kiện thực tế đối với các dự án cải tạo, nâng cấp. Việc bố trí quỹ đất làm điểm đặt phương tiện công cộng này tại các điểm gửi xe cũng được đặt ra theo quy hoạch.

Để cụ thể hóa nghị quyết, ngày 17/7/2026, UBND TP. Hà Nội ban hành Kế hoạch số 284/KH-UBND triển khai thực hiện. Kế hoạch xác định nhiệm vụ phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng, ưu tiên các loại hình vận tải khối lượng lớn; nâng cao chất lượng xe buýt, tăng cường kết nối giữa đường sắt đô thị với xe buýt và các phương thức vận tải khác; rà soát, đầu tư nâng cấp điểm đầu cuối, điểm trung chuyển, điểm dừng đỗ và nhà chờ.

Thành phố đồng thời triển khai lộ trình chuyển đổi xe buýt sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện chạy điện, năng lượng xanh; phát triển hạ tầng phục vụ xe đạp công cộng và thúc đẩy hệ sinh thái vận tải số. 

Đối với việc hạn chế phương tiện cá nhân, lộ trình thực hiện phải căn cứ vào điều kiện hạ tầng, năng lực đáp ứng của hệ thống vận tải công cộng và tác động kinh tế - xã hội, bảo đảm sự đồng thuận của người dân.

Bích Phương