Nâng vị thế trung tâm công nghiệp, đổi mới sáng tạo

Theo báo cáo mới nhất của Thống kê Hà Nội, chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 11/2025 tăng khoảng 0,9% so với tháng trước và tăng tới 8,5% so với cùng kỳ năm 2024. Ngành chế biến, chế tạo tiếp tục là trụ cột với mức tăng 2,2% theo tháng và 8,8% theo năm, tạo đà cho toàn ngành.

Tính chung 11 tháng, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 7% so với cùng kỳ. Nhiều nhóm sản xuất ghi nhận mức tăng cao như xe có động cơ tăng 18,1%, sản phẩm từ khoáng phi kim loại tăng 13,6%, da và sản phẩm từ da tăng 11,1%, điện tử và máy vi tính tăng 10,9%, kim loại tăng 10%. Bên cạnh đó, dược phẩm, hóa chất, in ấn và may mặc cũng gia tăng sản xuất, cho thấy nhu cầu thị trường đang mở rộng trở lại.

Lãnh đạo Sở Công Thương Hà Nội cho biết, tháng 11 luôn được xem là thời điểm bản lề của sản xuất công nghiệp Hà Nội, khi các doanh nghiệp bước vào giai đoạn dồn lực hoàn thành đơn hàng xuất khẩu và phục vụ nhu cầu mua sắm dịp Tết.

Việc duy trì đà tăng ấn tượng ở các ngành chế biến có hàm lượng công nghệ cao, kỹ thuật hiện đại cho thấy sức cạnh tranh đang được củng cố bằng chính năng lực nội tại của doanh nghiệp. Tuy nhiên, tăng trưởng công nghiệp của Hà Nội chủ yếu đến từ nhóm chế biến - chế tạo, với các lĩnh vực điện tử, dệt may, thiết bị cơ khí và chế biến thực phẩm.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội (Hansiba), Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn N&G Nguyễn Hoàng, tăng trưởng công nghiệp Thủ đô vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Trong đó, điểm nghẽn lớn là vốn, cơ chế và thủ tục. Nhiều đơn hàng công nghiệp hỗ trợ có vòng đời đầu tư 18-24 tháng trước khi tạo doanh thu, trong khi nguồn tín dụng chủ yếu ngắn hạn 3-6 tháng.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần hạ tầng hiện đại, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu…

Cần nhiều giải pháp giúp tăng trưởng công nghiệp hỗ trợ

Việc thành phố Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng của công nghiệp, trong đó có công nghiệp hỗ trợ, là 9,5% trong năm 2026 được coi là không dễ thực hiện. Để làm được, cần nhiều giải pháp giúp tăng trưởng công nghiệp hỗ trợ.

Theo ông Nguyễn Hoàng, công nghiệp hỗ trợ là mắt xích cốt lõi, bởi không có linh kiện, phụ trợ thì không thể có công nghiệp sản xuất cuối cùng. Khi phát triển tốt công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nội địa mới tham gia sâu chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn, hình thành hệ sinh thái sản xuất bền vững, qua đó tạo dư địa tăng trưởng lâu dài.

Để ngành công nghiệp Thủ đô tăng trưởng bền vững, giai đoạn 2026–2030, Hà Nội cần tập trung phát triển bền vững công nghiệp hỗ trợ để nâng vị thế trung tâm công nghiệp, đổi mới sáng tạo. Chủ trương đã rõ, điều quan trọng hiện nay là cách tổ chức thực thi. Doanh nghiệp cần nhất là thị trường và thị phần để sản phẩm có chỗ đứng.

Chúng ta có hai thị trường lớn cần khai thác đồng thời. Đó là là thị trường quốc tế, nơi sản phẩm công nghiệp hỗ trợ có thể xuất khẩu và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu; thị trường trong nước, không chỉ với quy mô hơn 100 triệu dân mà còn là thị trường gắn với khối doanh nghiệp FDI, các tập đoàn đa quốc gia đang sản xuất tại Việt Nam và Hà Nội.

Trong giai đoạn tới, kỳ vọng Hà Nội có những chính sách đột phá, đặc thù riêng cho công nghiệp hỗ trợ. Bởi nếu được thúc đẩy đúng hướng, doanh nghiệp ngành công nghiệp hỗ trợ có thể tham gia sâu vào chuỗi sản xuất toàn cầu, mở rộng thị phần tại Hà Nội và trong nước.

Để giải quyết nút thắt lớn hiện nay là nguồn vốn và cơ chế tài chính, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị thành lập Quỹ Phát triển công nghiệp Thủ đô, có thể trực thuộc Quỹ Đầu tư phát triển thành phố hoặc độc lập, huy động vốn nhà nước, tư nhân, hiệp hội. Quỹ sẽ hỗ trợ dự án công nghiệp hỗ trợ, giúp doanh nghiệp vượt rào cản tài chính và tăng sức cạnh tranh.

Ngoài vốn, nhân lực công nghệ cao là then chốt. Hà Nội cần chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, thu hút chuyên gia, đồng thời, xây dựng đề án hành động dài hơi về công nghiệp hỗ trợ, triển khai theo giai đoạn, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 11% năm 2026 và phát triển bền vững…

Thành phố Hà Nội cũng vừa phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2030, định hướng 2035 nhằm hình thành mạng lưới sản xuất, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Theo định hướng, Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ Hà Nội tập trung phát triển các lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ mà Thành phố có nhu cầu và lợi thế, phù hợp với yêu cầu của Hà Nội và cả nước; hình thành mạng lưới sản xuất với nhiều lớp cung ứng, kết nối với các tập đoàn đa quốc gia, các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp tại Hà Nội và các địa phương trên cả nước.

Đồng thời đẩy mạnh sự liên kết - cung ứng trong Vùng kinh tế Thủ đô; khuyến khích các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất, tận dụng thành quả của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số để phát triển các ngành công nghiệp mới có lợi thế…

Bích Phương