Ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm từ bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
(Chinhphu.vn) - Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nếu không được phát hiện sớm, chữa trị kịp thời sẽ gây ra rất nhiều biến chứng nguy hiểm, làm suy giảm chức năng hô hấp, tăng nguy cơ tái nhập viện và tử vong.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: SYT
Theo BSCKI. Phan Thị Luyến, Trưởng khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Ba Vì, nếu không được khám phát hiện và điều trị bệnh kịp thời người bệnh phải đối mặt với những biến chứng nặng nề, ảnh hưởng đến sức khỏe, suy giảm chất lượng cuộc sống, tuổi thọ, thậm chí đe dọa tính mạng. COPD không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát bệnh từ đó làm chậm phát triển bệnh, ngăn ngừa biến chứng. Đây là bệnh lý hô hấp mạn tính có nguy cơ xuất hiện nhiều đợt cấp, làm suy giảm chức năng hô hấp, giảm chất lượng cuộc sống, tăng nguy cơ tái nhập viện và tử vong. Đặc biệt, người bệnh COPD thường đồng mắc các bệnh lý tim mạch; sau đợt cấp, nguy cơ biến cố tim mạch có thể gia tăng rõ rệt. Vì vậy, việc nhận diện sớm các dấu hiệu tim mạch, đánh giá toàn diện người bệnh và phối hợp giữa các chuyên khoa có ý nghĩa quan trọng trong thực hành lâm sàng.
Việc tuân thủ điều trị giúp cải thiện triệu chứng, duy trì chức năng hô hấp, giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của các đợt cấp, qua đó hạn chế nguy cơ nhập viện và biến chứng.
Tại Bệnh viện Đa khoa Ba Vì, gần 1.000 người bệnh COPD đang được quản lý. Đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong chăm sóc người bệnh mắc bệnh hô hấp mạn tính, bởi COPD không chỉ cần điều trị khi xuất hiện triệu chứng mà đòi hỏi quá trình theo dõi, kiểm soát liên tục và lâu dài.
Thông qua hoạt động khám, quản lý và điều trị, người bệnh được hướng dẫn sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, theo dõi diễn biến sức khỏe và nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường. Đặc biệt, việc nâng cao kiến thức để người bệnh chủ động phối hợp điều trị, không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều dùng có vai trò quan trọng trong hạn chế bệnh tiến triển nặng.
BSCKI. Phan Thị Luyến khuyến cáo, đối với COPD ngoài điều trị bằng thuốc, thay đổi lối sống và kiểm soát các yếu tố nguy cơ là những giải pháp không thể thiếu. Việc bỏ thuốc lá là biện pháp quan trọng hàng đầu, bởi khói thuốc là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây tổn thương đường hô hấp và thúc đẩy bệnh tiến triển. Đồng thời hạn chế tiếp xúc với khói bụi, khí độc, môi trường ô nhiễm; giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển lạnh để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn đường hô hấp và khởi phát đợt cấp.
Người mắc COPD cần duy trì vận động thể lực phù hợp giúp cải thiện sức bền, khả năng gắng sức và chất lượng cuộc sống. Tập luyện ở mức độ trung bình khoảng 30-60 phút mỗi ngày, tùy theo tình trạng sức khỏe và khả năng dung nạp. Với những trường hợp bệnh nặng, cần giảm cường độ, thời gian tập luyện theo hướng dẫn của nhân viên y tế; chú trọng các bài tập phục hồi chức năng hô hấp như: Thở cơ hoành, thở chúm môi và kỹ thuật ho có kiểm soát.
Ngoài ra, chế độ dinh dưỡng cũng cần được quan tâm. Người bệnh nên ăn uống đầy đủ dưỡng chất, lựa chọn thức ăn mềm, dễ tiêu hóa, chia thành nhiều bữa nhỏ nếu thường xuyên khó thở khi ăn; tăng cường rau xanh, trái cây và bổ sung đủ nước phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Đặc biệt, tiêm phòng cúm và phế cầu theo khuyến cáo giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, một trong những yếu tố có thể khởi phát đợt cấp COPD. Người bệnh cần tái khám định kỳ, sử dụng thuốc đúng hướng dẫn và đến ngay cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu như khó thở tăng lên, ho khạc đờm nhiều hơn, đờm đổi màu hoặc sốt. Đối với những người có tiền sử hút thuốc lá, thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, hóa chất hoặc có biểu hiện ho kéo dài, khạc đờm, khó thở cần chủ động đi khám chuyên khoa hô hấp.
Thiện Tâm