Phát huy truyền thống nghìn năm văn hiến, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh

 Xây dựng môi trường sống văn minh và phát triển Hà Nội ngày càng giàu đẹp, hiện đại

Thăng Long – Hà Nội, mảnh đất nghìn năm văn hiến, là nơi hun đúc và trao truyền những phẩm chất thanh lịch, văn minh, trách nhiệm, nghĩa tình qua nhiều thế hệ. Phát huy những giá trị tốt đẹp đó, việc thực hiện Quy tắc ứng xử, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh luôn là nhiệm vụ quan trọng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Thủ đô và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.

Phát biểu tại hội nghị phát động, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết, sau gần 10 năm triển khai Quy tắc ứng xử, nhiều chuyển biến tích cực đã được ghi nhận, nhưng kết quả vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Vì vậy, điều quan trọng lúc này không chỉ là tuyên truyền về chuẩn mực, mà phải đưa chuẩn mực vào hành động; không chỉ phát động, mà phải tạo chuyển biến thực chất và bền vững.

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW và Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh cần gắn với việc phát huy giá trị "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo" và nâng cao chất lượng sống, hạnh phúc của Nhân dân. Kết quả phải được cảm nhận từ một công sở tận tâm hơn, một gia đình yêu thương hơn, một trường học thân thiện hơn, một khu dân cư nghĩa tình hơn và một không gian mạng có trách nhiệm hơn.

Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã ban hành Kế hoạch số 482/KH-SVHTT ngày 02/6/2026, Hướng dẫn số 682/HD-SVHTT ngày 12/8/2026 về tiêu chí đánh giá, chấm điểm mô hình và Kế hoạch số 119/KH-SVHTTDL ngày 21/9/2026 tổ chức các hoạt động hưởng ứng thực hiện Quy tắc ứng xử, xây dựng Người Hà Nội thanh lịch văn minh. Hội nghị hôm nay là dịp thống nhất cách triển khai, đồng thời phát động đợt cao điểm thực hiện Quy tắc ứng xử và Cuộc thi trực tuyến "Văn hóa từ mỗi hành động".

Triển khai 10 mô hình "không gian thực hành"

Năm nay, Thành phố tập trung vào 10 mô hình gắn với đời sống hằng ngày, cụ thể: Tuyến phố, khu dân cư văn minh Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp; Công sở văn hóa - kỷ cương - trách nhiệm - tận tình - thân thiện; Trường học thân thiện - nói lời hay, làm việc tốt - cảnh quan đẹp; Thiết chế văn hóa - thể thao thân thiện - kết nối văn hóa cộng đồng; Gia đình văn hóa - Dòng họ văn minh - Khu dân cư nghĩa tình; Di tích, lễ hội văn minh - an toàn - hiện đại; Thư viện mở - không gian đọc thanh lịch; Người Hà Nội ứng xử đẹp trên không gian mạng; Chợ văn minh - tiểu thương thân thiện; Công dân xanh - hội nhập - thanh lịch, văn minh.

Đây là 10 mô hình nhưng cũng là 10 không gian để thực hành nếp sống văn hóa. Mỗi địa phương cần chọn việc thiết thực, tập trung giải quyết vấn đề người dân quan tâm và duy trì đến khi tạo được thay đổi rõ ràng.

Điểm mới quan trọng là mỗi mô hình đều có bộ tiêu chí và thang điểm riêng, xác định rõ việc cần làm, kết quả cần đạt và minh chứng cần có. Bộ tiêu chí, thang điểm và minh chứng là công cụ để đánh giá khách quan, coi trọng kết quả thực tế và sự hài lòng của người dân; tuyệt đối không chạy theo thành tích.

Đánh giá bằng tiêu chí cụ thể, phát huy sự hưởng ứng rộng khắp

Đến nay, 126/126 xã, phường đã ban hành kế hoạch và đăng ký mô hình phù hợp, Văn phòng Hội đồng nhân Thành phố và 9 Sở ngành đã đăng ký mô hình thực hiện Quy tắc ứng xử. Những con số cho thấy sự hưởng ứng rộng khắp, tạo nền tảng để đưa các chuẩn mực ứng xử vào từng không gian của đời sống.

Tại các cơ quan, đơn vị của Thành phố, việc đăng ký mô hình "Công sở văn hóa - kỷ cương - trách nhiệm - tận tình - thân thiện" hướng tới xây dựng môi trường làm việc văn minh, chuyên nghiệp; gắn văn hóa ứng xử với cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Sự hưởng ứng này tạo nền tảng để triển khai đồng bộ, huy động sự tham gia của các cơ quan, đơn vị và Nhân dân.

Tại đợt phát động, để đạt kết quả thiết thực, ông Phạm Tuấn Long đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung thực hiện tốt năm nhiệm vụ.

Thứ nhất, đề cao trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Mỗi cơ quan hãy bắt đầu từ chính mình; mỗi cán bộ hãy bắt đầu từ cách thực thi công vụ hằng ngày, từ tinh thần trách nhiệm, thái độ tận tình, sự tôn trọng và chất lượng phục vụ Nhân dân.

Thứ hai, tổ chức thực hiện các mô hình đã đăng ký bằng nhiệm vụ cụ thể, phân công rõ người, rõ việc, rõ tiến độ và rõ kết quả. Kiên quyết tránh hình thức, làm theo phong trào hoặc chỉ chú trọng hồ sơ. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và Nhân dân trong tham gia, giám sát và duy trì mô hình.

Thứ ba, đổi mới tuyên truyền theo hướng gần gũi, thuyết phục, lấy hành động đẹp, câu chuyện thật và cách làm hiệu quả làm trung tâm. Tôn vinh những việc tử tế, những ứng xử văn minh; đồng thời kiên trì nhắc nhở, điều chỉnh các hành vi chưa phù hợp, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng và trên không gian mạng.

Thứ tư, tổ chức hiệu quả Cuộc thi trực tuyến "Văn hóa từ mỗi hành động", khuyến khích các tầng lớp Nhân dân tham gia bằng những video ngắn, câu chuyện văn hóa, hành vi ứng xử đẹp và sáng kiến thiết thực. Cuộc thi cần trở thành một kênh lan tỏa cảm hứng và khuyến khích hành động, không chỉ là hoạt động truyền thông trong thời gian phát động.

Thứ năm, thực hiện nghiêm việc tự đánh giá, chấm điểm theo bộ tiêu chí; bảo đảm số liệu, hồ sơ minh chứng và kết quả kiểm tra thực tế thống nhất, trung thực. Hoàn thành báo cáo đúng tiến độ để Thành phố tổng hợp, đánh giá, biểu dương và nhân rộng các mô hình tiêu biểu tại hội nghị tổng kết dự kiến tháng 12/2026.

Xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh là nhiệm vụ lâu dài, không thể hoàn thành chỉ bằng một đợt phát động hay một cuộc thi. Đó là quá trình bền bỉ biến chuẩn mực thành thói quen, biến nhận thức thành hành động, biến giá trị văn hóa thành sức mạnh nội sinh của Thủ đô.

Mỗi cơ quan làm tốt hơn trách nhiệm của mình, mỗi gia đình vun đắp nếp sống đẹp hơn, mỗi người dân ứng xử có trách nhiệm hơn - đó chính là những nền tảng thiết thực để xây dựng Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại.

Phát động Cuộc thi trực tuyến "Văn hóa từ mỗi hành động"

Riêng với Cuộc thi trực tuyến "Văn hóa từ mỗi hành động", Giám đốc Sở văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tích cực tuyên truyền, phổ biến Thể lệ Cuộc thi trên hệ thống thông tin cơ sở, trang thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội; đồng thời phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tích cực hưởng ứng, tham gia.

Mỗi bài dự thi, mỗi video ngắn hãy kể một câu chuyện thật, ghi lại một hành động đẹp hoặc giới thiệu một sáng kiến thiết thực; qua đó lan tỏa cách ứng xử văn minh, truyền cảm hứng để cộng đồng cùng làm theo. Hãy để cuộc thi không chỉ dừng ở sự hưởng ứng, mà trở thành động lực thúc đẩy những hành động đẹp trong đời sống hằng ngày.

Ông mong muốn mỗi cơ quan, đơn vị, mỗi khu dân cư, mỗi trường học sẽ tìm thấy những câu chuyện đẹp của chính mình; mỗi người dân sẽ chủ động ghi lại, chia sẻ những việc làm tốt đẹp, những cách ứng xử văn minh và những sáng kiến thiết thực góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Mỗi tác phẩm dự thi không chỉ là một sản phẩm tham gia Cuộc thi, mà còn là một thông điệp văn hóa, một tấm gương đẹp và một hạt nhân lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng.

Minh Thư