Phát huy vai trò của Đoàn viên thanh niên trong kỷ nguyên mới

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ 13, Uỷ viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Thành uỷ viên, Phó Chủ tịch UB MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng đã trình bày tham luận với chủ đề: "Phát huy vai trò của Đoàn trong giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hoá cho đoàn viên, thanh niên trong kỷ nguyên mới."

Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng cho rằng chúng ta đang ở tâm điểm của kỷ nguyên số, nơi công nghệ, trí tuệ nhân tạo tái định hình toàn diện tư duy và cách thức vận hành của xã hội. Trong bối cảnh ấy, giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp cách mạng, dẫn dắt thanh niên tham gia xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng.

Trong bài viết "Thanh niên với tương lai của đất nước", Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra cho Thanh niên ta: "yêu nước trong thời đại mới không chỉ thể hiện bằng cảm xúc, mà phải được thể hiện bằng tri thức, năng lực hành động, tinh thần chinh phục những đỉnh cao mới của khoa học - công nghệ và ý chí làm chủ tương lai đất nước."

Lý tưởng cách mạng hôm nay mang một hình hài sắc bén và thực tế: Đó là bản lĩnh, năng lực kiến tạo, khát vọng tự chủ công nghệ và khát vọng mãnh liệt về một Việt Nam phồn vinh, hùng cường.

Nhìn lại chặng đường qua, chúng ta tự hào khi tổ chức Đoàn đang mạnh mẽ tái cấu trúc hoạt động, tạo ra sự chuyển dịch từ bề nổi đến cốt lõi của phong trào. Sức trẻ hóa thành hành động thực tế: Từ việc đông đảo thanh niên xung kích tham gia xây dựng đường dây 500 KV, khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, các đội hình bình dân học vụ số, chuyển đổi số cộng đồng; cho đến những chiến dịch chưa từng có phủ đỏ trên không gian mạng với hàng tỷ lượt tương tác. Đó là những minh chứng trực quan nhất cho thấy khi lý tưởng được đặt đúng vào dòng chảy của thời đại, thanh niên luôn sẵn sàng cống hiến.

Với quyết tâm đó, Thành đoàn Hà Nội đã cụ thể hóa những chỉ đạo của trung ương tập trung vào hai nhóm nhiệm vụ trong tâm

Thứ nhất, trên mặt trận chính trị, tư tưởng, Thành đoàn Hà Nội thiết lập "phòng tuyến" vững chắc từ cơ sở qua tổ chỉ đạo công tác 35, Câu lạc bộ lý luận trẻ và các tổ nắm bắt dư luận của 191 cơ sở đoàn trực thuộc; triển khai hiệu quả "Cuộc thi Chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng" theo phương châm phủ sóng diện rộng, sắc bén chiều sâu. Năm 2026 cuộc thi nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của thanh niên Thủ đô với hơn 140 nghìn bài dự thi; Tổ chức tích cực các cuộc vận động "Xây dựng giá trị hình mẫu thanh niên Thủ đô thời đại mới", "Mỗi ngày một tin tốt, mối tuần một câu chuyện đẹp"; Song song đó, thiết lập các vùng xanh trên không gian mạng với hệ thống 579 trang cộng đồng với hơn 1 triệu thành viên là công chức, viên chức, công an, cán bộ đoàn và nhân dân các địa phương.

Thứ hai, trong thực tiễn hành động, lý tưởng, đạo đức và lối sống của đoàn viên, thanh niên Thủ đô được tôi luyện hiệu quả qua các phong trào tình nguyện gắn liền với các công trình, phần việc ý nghĩa. Hai công trình thanh niên tiêu biểu toàn quốc năm 2024,2025 là: "Mã hoá 310 địa chỉ đỏ" và "Phục dựng 1000 ảnh liệt sĩ" đã phần nào minh họa được cho những kết quả mà thanh niên Thủ đô nỗ lực trong thời gian qua. 

Việc ứng dụng công nghệ thực tế ảo và Chatbot AI đã chuyển hóa những bài học lịch sử thành các trải nghiệm tương tác hấp dẫn, giúp công tác giáo dục lý tưởng cách mạng trở nên gần gũi, tự nhiên và thấm sâu hơn vào tâm trí người trẻ. Hay hành trình phục dựng những bức ảnh liệt sĩ hoen mờ chính là hành trình chạm vào trái tim. Nhìn lại những khuôn mặt của các chiến sĩ tuổi đôi mươi đã ngã xuống vì độc lập dân tộc, các bạn trẻ sẽ hiểu rõ hơn về giá trị của hòa bình, biết trân trọng lịch sử, từ đó hình thành thái độ sống tích cực, khát vọng dấn thân và cống hiến xây dựng Thủ đô và Đất nước. 

Tinh thần dấn thân còn được khẳng định qua việc tham gia hiệu quả vào các nhiệm vụ chính trị địa phương, tiêu biểu là 300 đội hình "Bình dân học vụ số", 126 đội hình tình nguyện hỗ trợ chính quyền 2 cấp, Đội hình 8.800 tình nguyện viên phục vụ sự kiện A80 cùng nhiều phần việc ý nghĩa khác.

 Để tổ chức Đoàn là người bạn đồng hành

Bên cạnh những cơ hội rộng mở, thanh niên đang chịu nhiều áp lực vô hình làm ảnh hưởng trực tiếp đến tư tưởng và lối sống. Đó là sự hoang mang giữa một "biển" thông tin thật - giả, tốt - xấu đan xen. Giữa thế giới ảo kết nối vạn vật, không ít bạn trẻ lại cảm thấy cô đơn, lạc lõng và dễ dàng sa đà vào những trào lưu độc hại, lệch chuẩn. Do vậy, tổ chức Đoàn phải làm tốt vai trò của một người bạn đồng hành thực sự. Với tinh thần đó, trong giai đoạn tiếp theo, Thành đoàn Hà Nội sẽ đẩy mạnh thực hiện 03 nhóm giải pháp.

Một là, chuyển mạnh từ giáo dục theo hướng truyền đạt một chiều sang giáo dục thông qua trải nghiệm. Đưa các nội dung tuyên truyền một chiều khô khan vào không gian tương tác số. Khi thanh niên được "nhập vai" qua thực tế ảo hay học tập, thi đua trên các nền tảng số, những bài học lý luận, lịch sử sẽ được thẩm thấu một cách tự nhiên và sâu sắc nhất.

Thứ hai, Giao tiếp cùng "tần số": Chạm vào cảm xúc bằng ngôn ngữ giới trẻ. Mạnh dạn loại bỏ các khuôn mẫu rườm rà, đóng gói thông điệp thành các định dạng ngắn gọn, có tính lan truyền cao như podcast, short-video hay infographic với nội dung phong phú, sáng tạo. Đặc biệt, lấy người trẻ dẫn dắt người trẻ. Dùng chính những câu chuyện dấn thân chân thực của họ để truyền lửa thay cho những khẩu hiệu khô cứng.

Thứ ba, Khơi dậy khát vọng cống hiến, thực hiện lẽ sống cao đẹp. Giáo dục lý tưởng, đạo đức và lối sống hiệu quả nhất chính là đặt người trẻ vào môi trường cống hiến thực tế, để họ thấy mình có giá trị, thấy những lý tưởng cao đẹp của mình đem lại điều tốt đẹp cho cộng đồng. Tổ chức Đoàn tiếp tục tăng cường tạo lập môi trường để thanh niên dùng chính chất xám, chuyên môn của mình giải quyết các bài toán cộng đồng, để mỗi bạn trẻ bắt đầu khát vọng lớn từ hành động nhỏ và hiệu quả thực.

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức và lối sống cho thanh niên hôm nay mang sứ mệnh mới. Đó không chỉ là tiếp nối truyền thống, mà là hành trình trang bị năng lực tự chủ để thế hệ trẻ có đủ bản lĩnh, tự tin và chủ động dẫn dắt trước mọi biến động thời cuộc.

Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng cùng sự dìu dắt của tổ chức Đoàn, thế hệ trẻ đang vươn mình bước vào kỷ nguyên mới với niềm tin sắt đá và khao khát làm chủ tương lai. Với vị thế là trái tim của cả nước, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục tăng cường đổi mới công tác giáo dục, xây dựng thế hệ thanh niên Thủ đô "Sáng lý tưởng – Vững bản lĩnh – Giàu khát vọng" tiên phong trong xây dựng Thủ đô và đất nước, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung của tổ chức Đoàn.

Minh Thư