Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm gắn với hoàn thiện thể chế phát triển

Giải quyết các "điểm nghẽn" lớn đang cản trở sự phát triển của Thủ đô

Trình bày báo cáo tại buổi làm việc của Tổng Bí thư Tô Lâm với Ban Thường vụ Thành uỷ Hà Nội vào sáng 10/01, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được xây dựng trên cơ sở thực hiện các kết luận của Bộ Chính trị, Quốc hội và Thường trực Chính phủ; đồng thời hợp nhất Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô nhằm khắc phục những hạn chế của các quy hoạch trước đây.

Một trọng tâm xuyên suốt của Quy hoạch là giải quyết các "điểm nghẽn" lớn đang cản trở sự phát triển của Thủ đô.

Đối với vấn đề ngập úng, quy hoạch tiếp cận theo hướng đồng bộ và lâu dài, thông qua việc phát triển hệ thống công trình ngầm, giao thông ngầm gắn với các trục vành đai, hướng tâm và xuyên tâm; kết hợp hệ thống thu gom nước, bể ngầm chống ngập và các trạm bơm.

Về giao thông, quy hoạch định hướng phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông đa phương thức, tăng cường kết nối liên vùng bằng đường bộ và đường sắt. Trong đó, hệ thống đường sắt đô thị được xác định là trụ cột, phát triển gắn với mô hình TOD, bãi đỗ xe ngầm và các không gian dịch vụ xung quanh nhà ga. Thành phố nghiên cứu mở rộng các cầu vượt sông Hồng, hoàn thiện các tuyến vành đai, trục hướng tâm và rà soát quy hoạch các sân bay nhằm mở rộng không gian phát triển và từng bước giảm áp lực cho khu vực nội đô.

Đối với môi trường, quy hoạch tập trung rà soát và điều chỉnh quy hoạch xử lý chất thải rắn, nước thải; hoàn thiện hệ thống thu gom, phân loại và xử lý đồng bộ. Các hành lang xanh, vành đai xanh dọc các con sông được xác định là không gian sinh thái trọng yếu, gắn với nhiệm vụ khơi thông dòng chảy, cải thiện môi trường và phát triển các không gian công cộng.

Một nội dung có tính đột phá của Quy hoạch tổng thể là tái cấu trúc đô thị nhằm giải quyết căn cơ các vấn đề về trật tự, kiến trúc và hạ tầng đô thị. Phạm vi tái cấu trúc tập trung từ vành đai 3 trở vào, ưu tiên khu vực vành đai 1 và vành đai 2, theo mô hình đô thị "đa tầng - đa lớp", kết hợp bảo tồn, tôn tạo các khu vực có giá trị lịch sử - văn hóa với tái cấu trúc toàn diện các khu vực còn lại.

3 quan điểm xuyên suốt trong xây dựng thể chế

Về xây dựng thể chế phát triển Thủ đô, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, song song với xây dựng quy hoạch tổng thể, Thành ủy Hà Nội xác định yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị và Luật Thủ đô năm 2024, báo cáo nêu rõ, trong bối cảnh Hà Nội phải thực hiện các mục tiêu đột phá của Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết lớn của Trung ương, việc xây dựng Nghị quyết mới của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô là yêu cầu tất yếu nhằm tạo lập khuôn khổ thể chế vượt trội, ổn định và có tầm nhìn dài hạn.

Dự thảo Nghị quyết mới của Bộ Chính trị xác lập 3 quan điểm xuyên suốt. Thứ nhất, định vị Thủ đô Hà Nội là trung tâm đầu não chính trị-hành chính quốc gia, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục, y tế và là đô thị kết nối toàn cầu.

Thứ hai, xây dựng thể chế và mô hình quản trị Thủ đô đặc thù, với phân cấp, phân quyền tối đa gắn với cơ chế, chính sách đặc thù và trách nhiệm giải trình.

Thứ ba, xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị Thủ đô thật sự trong sạch, vững mạnh, tiêu biểu, mẫu mực.

Trên cơ sở các quan điểm đó, Nghị quyết xác định mục tiêu phát triển Thủ đô theo từng giai đoạn dài hạn đến sau năm 2065; đồng thời đề ra 5 định hướng chiến lược và các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm về quy hoạch, thể chế, mô hình quản trị, phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và huy động nguồn lực.

Các nội dung này được nghiên cứu để thể chế hóa đồng bộ trong dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi, tạo nền tảng chính trị - pháp lý vững chắc cho việc triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô và phát triển Hà Nội bền vững trong tầm nhìn 100 năm.

Thùy Linh