Siết chặt kiểm soát, chống buôn lậu, gian lận thương mại dịp cuối năm

Theo Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, trong tháng 9, hoạt động mua bán, lưu thông hàng hóa trên địa bàn nhìn chung diễn ra ổn định. Nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được bảo đảm, không xảy ra tình trạng khan hiếm hoặc tăng giá bất hợp lý trên diện rộng. Một số loại rau xanh, rau gia vị có thời điểm tăng giá do thời tiết bất lợi ảnh hưởng đến sản lượng, thu hoạch và vận chuyển.

Đối với mặt hàng xăng dầu, giá bán lẻ có xu hướng tăng qua các kỳ điều hành, tạo thêm áp lực đối với chi phí vận tải, sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh xăng dầu cơ bản ổn định, chưa ghi nhận tình trạng đầu cơ, găm hàng, bán nhỏ giọt hoặc gián đoạn nguồn cung.

Ở chiều ngược lại, tình hình vi phạm pháp luật trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa tiếp tục tiềm ẩn phức tạp. Các hành vi được phát hiện chủ yếu liên quan đến hàng nhập lậu, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Trong kỳ báo cáo từ ngày 16/8 đến 15/9/2026, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đã kiểm tra 426 vụ, trong đó có 412 vụ kiểm tra đột xuất; xử lý 430 vụ vi phạm và chuyển 9 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra.

Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính đạt hơn 5,093 tỷ đồng; trị giá hàng hóa tịch thu hơn 465 triệu đồng; trị giá hàng hóa buộc tiêu hủy, khắc phục hậu quả hơn 2,357 tỷ đồng. Vi phạm tập trung chủ yếu ở các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, kinh doanh hàng nhập lậu và hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; trong đó thực phẩm, bánh Trung thu, bánh kẹo và đồ chơi trẻ em là những nhóm hàng đáng chú ý.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 30 vụ, phạt hành chính hơn 654 triệu đồng, với hàng hóa vi phạm gồm giày, quần áo thời trang, phụ tùng ô tô, bông tẩy trang và thịt xay. 

Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, lực lượng đã xử lý 15 vụ vi phạm với số tiền phạt 162,5 triệu đồng. Riêng các vụ việc liên quan đến thực phẩm, đã xử lý 74 vụ, phạt hơn 541,6 triệu đồng, với nhiều loại hàng hóa vi phạm, trong đó có hàng nghìn bánh Trung thu, bánh nướng, bánh dẻo, bánh kẹo và các loại thực phẩm khác.

Chủ động kiểm soát nguồn hàng, địa bàn trọng điểm

Theo đánh giá của Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, sau cao điểm Tết Trung thu, thị trường sẽ bước vào giai đoạn mua sắm cuối năm. Nguy cơ vi phạm có thể chuyển sang các nhóm hàng có nhu cầu tiêu dùng cao như quần áo, hàng gia dụng, mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm đông lạnh và phụ tùng ô tô.

Các khu vực có hoạt động kinh doanh, kho chứa và phân phối hàng hóa lớn tiếp tục được xác định là địa bàn cần theo dõi, quản lý chặt chẽ. Cùng với đó, các kho hàng, điểm tập kết và đầu mối phân phối được chú trọng bởi nguy cơ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và hàng hóa không rõ nguồn gốc có thể gia tăng khi lượng hàng lưu thông tăng.

Một trong những rủi ro xuyên suốt là tình trạng hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ hoặc khó truy xuất. Vì vậy, lực lượng Quản lý thị trường định hướng tăng cường nắm thông tin về chủ thể kinh doanh, nguồn nhập, kho chứa và quá trình lưu chuyển hàng hóa; ưu tiên kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn, chứng từ và khả năng truy xuất nguồn gốc đối với các nhóm hàng có nguy cơ cao.

Trong 8 tháng năm 2026, theo Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hà Nội, các lực lượng chức năng thành phố đã kiểm tra 6.333 vụ, phát hiện, xử lý 6.139 vụ vi phạm liên quan đến hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả, gian lận thương mại, gian lận thuế và các vi phạm khác. Trong đó có 189 vụ hàng cấm, hàng nhập lậu và 204 vụ hàng giả.

Công tác đấu tranh không dừng ở xử phạt hành chính. Cơ quan chức năng đã khởi tố 4 vụ với 4 bị can. Tổng số tiền thu nộp ngân sách Nhà nước trong tháng đạt hơn 1.780 tỷ đồng, gồm hơn 426 tỷ đồng tiền phạt vi phạm hành chính và hơn 1.353 tỷ đồng tiền truy thu thuế.

Không để hàng vi phạm "đi đường vòng" trên môi trường số

Cùng với các địa bàn, nhóm hàng trọng điểm, thương mại điện tử và mạng xã hội đang trở thành những "địa bàn" mới mà lực lượng chức năng phải kiểm soát. Thực tế cho thấy hàng vi phạm không chỉ được phát hiện tại kho hàng, cửa hàng hoặc điểm tập kết mà còn có thể được quảng cáo, chào bán trên các nền tảng số.

Môi trường số cho phép người bán dễ dàng thay đổi tài khoản, địa chỉ giao dịch, phương thức thanh toán và cách thức vận chuyển. Hàng hóa có thể được quảng cáo, chào bán ở một nơi nhưng tập kết, đóng gói và giao nhận tại nhiều địa điểm khác nhau, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý, kiểm tra và hậu kiểm.

Trong bối cảnh đó, Ban Chỉ đạo 389 Thành phố yêu cầu các lực lượng chủ động dự báo, nắm chắc tình hình theo lĩnh vực, địa bàn; tập trung kiểm tra các điểm tập kết, trung chuyển, giao nhận hàng hóa và những nhóm hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Cùng với kiểm tra trực tiếp, công tác giám sát, hậu kiểm trên môi trường thương mại điện tử, an toàn thực phẩm và tại các cơ sở có dấu hiệu vi phạm tiếp tục được tăng cường.

Theo đại diện Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, trong 4 tháng cuối năm 2026, lực lượng sẽ tiếp tục chủ động nắm tình hình, tập trung kiểm tra những lĩnh vực, mặt hàng có nguy cơ cao xảy ra buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm an toàn thực phẩm.

Trước mắt, trọng tâm là triển khai kế hoạch kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết Trung thu; tăng cường kiểm tra các nhóm hàng có nhu cầu tiêu dùng cao, kịp thời phát hiện và xử lý hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả và các vi phạm về an toàn thực phẩm.

Công tác phối hợp giữa Quản lý thị trường với Công an Thành phố, cơ quan Thuế và các đơn vị liên quan cũng tiếp tục được tăng cường, nhất là trong kiểm tra, xử lý hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các hành vi gian lận thương mại.

Cùng với các biện pháp nghiệp vụ, các lực lượng chức năng Hà Nội tiếp tục chú trọng tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp. Người dân được vận động chủ động cung cấp thông tin, báo tin về dấu hiệu vi phạm; lực lượng chức năng đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối, chia sẻ dữ liệu và nâng cao hiệu quả các đường dây nóng để tiếp nhận, xử lý thông tin kịp thời.

Diệu Anh