Tăng tốc ‘xanh hóa’ giao thông công cộng Thủ đô

Theo số liệu của Sở Xây dựng Hà Nội, hiện nay mạng lưới xe buýt trên địa bàn Hà Nội có 155 tuyến, trong đó có 128 tuyến buýt trợ giá, 24 tuyến buýt kế cận và buýt thương mại không trợ giá; số lượng xe buýt hiện có hơn 1.800 xe.

Theo lộ trình chuyển đổi sang xe buýt chạy năng lượng xanh, từ nay đến năm 2030, toàn bộ mạng lưới xe buýt trên địa bàn Hà Nội sẽ sử dụng xe điện, xe chạy động cơ xanh. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, tiến độ chuyển đổi của Thành phố đang được đẩy nhanh hơn so với kế hoạch.

Từ ngày 1/4/2026, Hà Nội chính thức đưa vào vận hành thêm 10 tuyến xe buýt điện với tổng số 288 phương tiện thông qua hình thức đấu thầu, đánh dấu bước tiến lớn trong lộ trình phát triển giao thông công cộng xanh. Đây được xem là đợt chuyển đổi quy mô lớn nhất từ trước tới nay của hệ thống xe buýt Thủ đô.

Chỉ riêng trong tháng 4/2026, Thành phố liên tục bổ sung hàng trăm xe buýt điện trên nhiều tuyến trọng điểm. Các tuyến 15 (Bến xe Gia Lâm – Phố Nỉ), 17 (Long Biên – Nội Bài), 36 (Long Biên – Yên Xá), 16 (Bến xe Mỹ Đình – Bến xe Nước Ngầm), 24 (Long Biên – Ngã Tư Sở – Cầu Giấy), 29 (Bến xe Giáp Bát – Tân Lập), cùng các tuyến 41, 46, 49, 72… đã được thay thế bằng xe buýt điện hiện đại.

Đại diện Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông TP.Hà Nội cho biết, trong tháng 5/2026, Thành phố tiếp tục đưa thêm 59 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến (54, E06TC, 11, 12), qua đó nâng tổng số xe buýt sử dụng điện và năng lượng xanh trên toàn Thành phố là 856 xe, bao gồm 717 xe buýt điện và 139 xe sử dụng khí CNG, tương ứng chiếm 43,8% tổng số phương tiện. Con số này vượt xa mục tiêu đề ra trong Kế hoạch số 149/KH-UBND của Thành phố.

Đáng chú ý, Thành phố cũng định hướng phát triển buýt điện mini để phù hợp các tuyến đường nhỏ, ngõ hẹp, đưa xe buýt đến gần hơn với khu dân cư.

Theo Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco), các phương tiện mới đều được thiết kế sàn thấp, có thiết bị hỗ trợ người khuyết tật, hệ thống điều hòa, camera giám sát, bảng điện tử thông báo điểm dừng và nhiều tiện ích hiện đại nhằm nâng cao trải nghiệm hành khách. Song song với đầu tư phương tiện, hệ thống trạm sạc cũng được xây dựng đồng bộ để bảo đảm vận hành ổn định, liên tục.

Thường xuyên sử dụng tuyến buýt điện số 17 từ Long Biên đi Nội Bài, chị Nguyễn Thu Hường (Long Biên) cho biết xe vận hành êm, sạch sẽ, không có mùi xăng dầu như xe buýt cũ nên tạo cảm giác dễ chịu hơn cho hành khách.

"Điều tôi thích nhất là xe chạy rất êm và ít tiếng ồn. Buổi sáng đi làm không còn cảm giác mệt mỏi như trước. Nếu mạng lưới buýt điện phủ rộng hơn, tôi sẵn sàng sử dụng thường xuyên thay cho xe máy", chị Hằng chia sẻ.

Trong khi đó, anh Bùi Văn Hùng (Mỹ Đình, Hà Nội) cho rằng, việc chuyển đổi sang xe buýt điện giúp hình ảnh giao thông công cộng của Hà Nội trở nên hiện đại hơn. "Các xe mới đều có wifi, điều hòa tốt, bảng điện tử rõ ràng. Quan trọng hơn là thân thiện với môi trường. Giới trẻ hiện nay cũng quan tâm nhiều hơn tới giao thông xanh nên xe buýt điện tạo được thiện cảm rất lớn", anh Hùng nói.

Hiện nay, Tổng Công ty Vận tải Hà Nội đã xây dựng đề án chuyển đổi phương tiện giai đoạn 2024-2035 với kế hoạch đầu tư hơn 1.300 xe buýt điện cùng hệ thống trạm sạc, tổng vốn dự kiến khoảng 6.500 tỷ đồng. Doanh nghiệp đặt mục tiêu hoàn thành chuyển đổi phương tiện trước năm 2030 theo định hướng của Thành phố.

Có thể thấy, việc hàng loạt tuyến buýt điện mới liên tiếp được đưa vào vận hành đang tạo ra diện mạo mới cho giao thông công cộng Thủ đô. Những chiếc xe "xanh", vận hành êm ái không chỉ góp phần giảm phát thải, cải thiện chất lượng môi trường mà còn từng bước hình thành văn hóa sử dụng giao thông công cộng trong đời sống đô thị.

Trong hành trình xây dựng Hà Nội xanh, sạch, văn minh và hiện đại, phát triển xe buýt điện không đơn thuần là thay đổi phương tiện vận tải, mà còn là bước chuyển mạnh mẽ về tư duy phát triển đô thị bền vững của Thủ đô trong tương lai.

Diệu Anh