Tạo đà vững chắc để Hà Nội tăng trưởng hai con số

Hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng

Theo Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế-xã hội Hà Nội, năm 2025 khép lại với những dấu ấn quan trọng của kinh tế Thủ đô. Tăng trưởng GRDP đạt trên 8%, quy mô kinh tế ước khoảng 1.562 nghìn tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 176,4 triệu đồng, thu ngân sách vượt 670 nghìn tỷ đồng.

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch rõ nét theo hướng hiện đại, dịch vụ chiếm tỷ trọng ngày càng lớn, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đẩy mạnh trên nhiều lĩnh vực.

Tuy nhiên, Hà Nội cũng thẳng thắn nhìn nhận những điểm nghẽn lớn như ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường, trật tự đô thị và an toàn thực phẩm, đòi hỏi các giải pháp căn cơ, đồng bộ trong giai đoạn tới.

Trong bối cảnh năm 2026 là năm đầu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2026–2030, đồng thời diễn ra nhiều sự kiện chính trị trọng đại, yêu cầu đặt ra cho Hà Nội không chỉ là duy trì đà phục hồi mà còn phải tạo bứt phá, hướng tới tăng trưởng GRDP 11% và cao hơn trong các năm tiếp theo. Các văn kiện quan trọng như Luật Thủ đô (sửa đổi), nghị quyết mới của Bộ Chính trị và Quy hoạch tổng thể Thủ đô được kỳ vọng sẽ tạo "đòn bẩy thể chế" mạnh mẽ, mở ra không gian phát triển mới cho Hà Nội trong tầm nhìn dài hạn.

Một trong những nhóm giải pháp được xác định là nền tảng để tạo đà tăng trưởng hai con số là tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Theo đó, Hà Nội cần đẩy mạnh cải cách bộ máy và thủ tục hành chính theo hướng công khai, minh bạch, giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân; tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh ổn định, công bằng; dỡ bỏ các rào cản gia nhập thị trường, bảo vệ quyền sở hữu tài sản và quyền tự do kinh doanh.

Song song với cải cách thể chế là yêu cầu huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển. Thành phố tập trung tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư công, khắc phục tình trạng phân tán, dàn trải nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ các dự án quan trọng, đặc biệt là những dự án được áp dụng cơ chế đặc thù. Việc điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, khả năng hấp thụ kém sang các dự án có tiến độ tốt hơn được xác định là giải pháp quan trọng nhằm tránh lãng phí nguồn lực xã hội.

Phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại và thông minh

Hạ tầng được xác định là "đòn bẩy" quan trọng để Hà Nội bứt phá trong giai đoạn 2026–2030. Thành phố tập trung phát triển hạ tầng giao thông theo hướng đột phá, đồng bộ và bền vững, nhằm giải quyết triệt để vấn đề ùn tắc và tăng cường kết nối vùng. Trọng tâm là hoàn thiện và vận hành toàn tuyến Vành đai 4, khởi động Vành đai 5, đầu tư các tuyến đường sắt đô thị như tuyến số 2.1, tuyến số 5, qua đó tạo hành lang phát triển mới cho Thủ đô và vùng lân cận.

Cùng với giao thông, Hà Nội định hướng phát triển hạ tầng công nghiệp và thương mại – dịch vụ theo hướng xanh, hiện đại, gắn với kinh tế số. Các khu công nghiệp lớn như Đông Anh, Sóc Sơn được hoàn thiện đồng bộ, đặc biệt mở rộng Khu công nghệ cao Hòa Lạc thành trung tâm sản xuất chip, bán dẫn và phần mềm của cả nước. Các tổ hợp thương mại – dịch vụ quy mô lớn gắn với các ga đường sắt đô thị được kỳ vọng sẽ hình thành những trung tâm mua sắm, giải trí sôi động, thúc đẩy tiêu dùng và dịch vụ đô thị.

Phát triển hạ tầng khoa học – công nghệ và hạ tầng số cũng là ưu tiên lớn. Thành phố thường xuyên rà soát, hoàn thiện các hệ thống quản lý, hệ thống một cửa điện tử, hệ thống báo cáo và các ứng dụng số để bảo đảm hoạt động quản lý và cung cấp dịch vụ công được thông suốt. Mục tiêu đặt ra là dẫn đầu cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo địa phương, trên 80% người dân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến, trên 50% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo vào năm 2030.

Ngoài ra, Hà Nội chú trọng đầu tư hạ tầng văn hóa, y tế, giáo dục và môi trường. Các công trình văn hóa quy mô lớn, hiện đại dọc trục sông Hồng; hệ thống bệnh viện tại các cửa ngõ và đô thị vệ tinh; trường học liên cấp, chất lượng cao tại các khu đô thị mới; hạ tầng xử lý rác thải, nước thải, kiểm soát ô nhiễm không khí… đều được xác định là những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng sống, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Hà Nội xác định cần đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, chuyển từ chiều rộng sang chiều sâu, dựa trên năng suất, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thành phố tập trung đầu tư có trọng điểm vào nghiên cứu và phát triển, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo; thúc đẩy các mô hình kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn. Việc nghiên cứu hình thành khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do gắn với các trung tâm logistics và hạ tầng giao thông lớn cũng được đặt ra như một hướng đi chiến lược.

Song hành với đổi mới mô hình tăng trưởng là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Hà Nội chú trọng đổi mới giáo dục – đào tạo, đẩy mạnh xã hội hóa, xây dựng hệ thống trường học thông minh, tăng cường liên kết với các cơ sở giáo dục quốc tế. Các chương trình đào tạo nghề, bồi dưỡng nhân lực công nghệ cao được triển khai mạnh mẽ để đáp ứng nhu cầu thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Với hệ thống giải pháp đồng bộ, toàn diện từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, đổi mới mô hình tăng trưởng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Hà Nội đang từng bước tạo nền tảng vững chắc để bứt phá, hướng tới tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.

Gia Huy