Tôn vinh vẻ đẹp phụ nữ các dân tộc tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động tháng 3 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), trong 2 ngày (07/3 và 08/3) sẽ trở thành tâm điểm với những chương trình nghệ thuật đặc sắc, tôn vinh vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ các dân tộc nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ.

Điểm nhấn tiêu biểu trong dịp này chính là chương trình dân ca dân vũ với chủ đề "Hoa xuân đất Mường". Đây là sự kiện trọng tâm nhằm tái hiện không gian văn hóa đậm chất vùng cao, nơi du khách có thể hòa mình vào những giai điệu tôn vinh phái đẹp của đồng bào dân tộc Mường và các dân tộc phía Bắc.

Ngày thứ bảy (07/3), tại không gian làng dân tộc Mường, nghệ thuật Múa trống đu và Khua luống - những di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào tỉnh Phú Thọ - sẽ được trình diễn sống động.

Điệu múa trống đu được biết đến như một loại hình nghệ thuật đặc sắc không thể thiếu của đồng bào Mường mỗi dịp Tết đến, Xuân về với các động tác: lăn trống, vần trống, tung trống, vê trống, gõ trống… Tiết tấu của múa trống đu khi dồn dập khi uyển chuyển tạo nên những âm thanh mang đặc trưng sắc thái của dân tộc Mường, vừa da diết,vừa mãnh liệt. Qua đó thể hiện ước vọng về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc; là sự đoàn kết giữa tình làng nghĩa xóm, giảm đi ranh giới sang hèn trong xã hội; là khát vọng hướng tới tương lai hạnh phúc, an khang thịnh vượng của người dân lao động. 

Múa trống đu đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa của người Mường trong các dịp hội hè, lễ tết, mừng nhà mới, cầu mùa, mừng thọ… Từ gõ trống làm vui, múa trống đã trở thành nghệ thuật kết hợp với đó là phần trình diễn khua luống dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân đồng bào Mường cùng đồng bào và du khách trải nghiệm hoạt động (giới thiệu loại hình nghệ thuật, cách thức sử dụng và thực hành cùng nghệ nhân) tạo nên hợp âm rộn ràng của mùa xuân trên đất Mường.

Đặc biệt, vào chiều ngày Chủ nhật (08/3), từ 14h30 đến 16h00, đồng bào sẽ tổ chức tái hiện Nghi lễ Ví đu. Đây là một sinh hoạt văn hóa dân gian độc đáo, không chỉ thể hiện tinh thần lạc quan và sự khéo léo của người dân đất Mường mà còn là lời chúc mừng rạng rỡ gửi tới những người phụ nữ trong ngày đặc biệt của họ.

Hội ví đu gồm có phần lễ và phần hội tại khu vực dựng cây đu. Phần lễ được diễn ra theo đúng truyền thống dân tộc Mường, tỉnh Phú Thọ. Lễ vật do già làng, thầy mo và đại diện đồng bào chuẩn bị: xôi nếp, gà luộc, rượu cần, trầu cau, bánh truyền thống, hoa quả, hương, nến… Mâm lễ được bày trang trọng tại chân cây đu hoặc khu vực trung tâm bãi hội. Già làng hoặc thầy mo chủ trì, thực hiện nghi lễ thắp hương, khấn mời các thần linh, thần núi, thần sông, Thành hoàng bản Mường và tổ tiên về chứng giám. Lời khấn cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, dân bản khỏe mạnh, đoàn kết, hội ví đu diễn ra an toàn, vui tươi, không điều xui rủi. Trong lời cúng có nội dung báo cáo với thần linh về việc mở hội, mời con cháu các Mường tụ họp vui xuân, giao duyên, hát ví, chơi đu theo phong tục truyền thống đồng thời xin phép được dựng đu, đánh chiêng, hát ví trong những ngày hội. Sau khi hoàn tất bài cúng, thầy mo làm lễ hóa vàng, rưới rượu cần hoặc rắc gạo tượng trưng cho lộc trời đất ban phát.

Già làng tuyên bố kết thúc phần lễ, chính thức mở hội. Phần lễ cúng mang ý nghĩa tâm linh của cộng đồng sâu sắc, là cầu nối giữa con người với thần linh, tạo nền tảng thiêng liêng để bước vào phần hội ví đu rộn ràng, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc Mường.

Bên cạnh sắc xuân đất Bắc, không gian văn hóa Tây Nguyên tại làng dân tộc Ba Na cũng trở nên rộn ràng với chương trình dân ca dân vũ "Tháng Ba Tây Nguyên - Em là hoa Pơ Lang". Tại đây, du khách được đắm mình trong âm vang cồng chiêng và những vũ điệu hoang dã của đồng bào các dân tộc đại ngàn.

Đặc biệt, nhân ngày kỷ niệm 8/3, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ ưu tiên các hoạt động giới thiệu về người phụ nữ, về hạnh phúc gia đình của đồng bào dân tộc và về thế hệ trẻ, các hoạt động giao lưu, trải nghiệm của các nhóm đoàn thanh niên, sinh viên, học sinh. 

Các hoạt động nghệ thuật được lồng ghép nhịp nhàng với dòng chảy văn hóa xuyên suốt của cộng đồng 16 dân tộc đang sinh sống tại Làng như: Nùng, Tày, Mông, Dao, Thái, Khơ Mú... qua đó giới thiệu vẻ đẹp người phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số qua trang phục, nghề thủ công truyền thống và nếp sinh hoạt trong gia đình các nhóm đồng bào dân tộc. 

Qua đó giới thiệu nét sinh hoạt cũng như phẩm chất, đức hạnh của mỗi nếp nhà đồng bào dân tộc theo vùng miền đất nước, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số. Khắc họa rõ nét vẻ đẹp người phụ nữ qua trang phục truyền thống của đồng bào các dân tộc tại "Ngôi nhà chung".

Minh Thư