Trao cơ hội sống, lan toả những nghĩa cử cao đẹp trong cộng đồng

Tham dự chương trình có GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế; PGS.TS Đồng Văn Hệ - Giám đốc Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người; TS.BS Nguyễn Trọng Diện - Giám đốc Sở Y tế Hà Nội; TS. Nguyễn Đức Long - Giám đốc Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn cùng đại diện lãnh đạo một số bệnh viện trên địa bàn và đại diện 3 gia đình có người thân đã hiến tặng mô, tạng.

Chương trình nhằm tri ân, tôn vinh những cá nhân, gia đình đã hiến tặng mô, tạng cứu người; ghi nhận đóng góp của đội ngũ y, bác sĩ và các cơ sở y tế trong công tác tư vấn, vận động và thực hiện hiến, ghép mô, tạng. 

Đồng thời, tuyên truyền sâu rộng, nâng cao nhận thức của toàn xã hội về ý nghĩa cao đẹp của việc hiến mô, tạng; phát động phong trào đăng ký hiến mô, tạng trong toàn dân, đặc biệt là nguồn hiến từ người chết não. Đẩy mạnh phối hợp giữa các cơ quan quản lý, cơ sở y tế, cơ quan báo chí và các tổ chức liên quan trong công tác truyền thông, vận động đăng ký hiến mô, tạng sau chết/chết não. Trao đổi những kinh nghiệm, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông và phát triển mạng lưới điều phối hiến, ghép mô, tạng; góp phần gia tăng nguồn mô, tạng phục vụ điều trị, cứu chữa người bệnh, lan tỏa giá trị nhân đạo, nhân văn trong cộng đồng.

Phát biểu khai mạc chương trình, TS.BS Nguyễn Trọng Diện - Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, trong nhiều năm qua, Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc trong lĩnh vực ghép tạng. Hà Nội luôn là địa phương đi đầu cả về công tác điều phối, vận động hiến tạng; làm chủ những kỹ thuật ghép tim, gan, thận, phổi, năng lực chuyên môn, kỹ thuật ghép tạng tiệm cận các trung tâm y khoa tiên tiến trong khu vực và thế giới. 

Từ những ca ghép đầu tiên còn nhiều khó khăn, đến nay các y bác sĩ Việt Nam đã có thể thực hiện nhiều ca ghép đa tạng phức tạp, cứu sống hàng nghìn bệnh nhân đang ở ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Đó là thành quả của trí tuệ, bản lĩnh và sự cống hiến không mệt mỏi của đội ngũ y tế.

Bên cạnh những thành tựu, thực tế số lượng người chờ ghép tạng ngày càng lớn, trong khi nguồn tạng hiến vẫn còn rất hạn chế. Chính vì vậy, việc xây dựng một mạng lưới hiến, ghép tạng rộng khắp, hiệu quả và bền vững tại Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Công tác tuyên truyền, tư vấn và vận động đăng ký hiến mô, tạng cần được thực hiện thường xuyên, sâu rộng, đúng quy định, với cách tiếp cận nhân văn, khoa học và tôn trọng người dân, người bệnh và gia đình.

Tại chương trình, TS. Nguyễn Đức Long - Giám đốc Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn chia sẻ, bệnh viện tự hào khi từng bước khẳng định vị thế và vai trò của mình trong hệ thống y tế Thủ đô và cả nước về công tác tư vấn, vận động và thực hiện hiến, ghép mô, tạng. Tính đến thời điểm hiện tại, bệnh viện đã thực hiện vận động và tiếp nhận thành công 5 ca hiến tạng từ người cho chết não. 

Từ 5 nguồn hiến tạng cao quý này, hàng chục mô, tạng (bao gồm tim, gan, thận, giác mạc) đã được lấy, bảo quản và điều phối kịp thời. Bệnh viện không chỉ chủ động thực hiện thành công các ca ghép thận ngay tại chỗ để cấp cứu bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, mà còn phối hợp nhịp nhàng với Trung tâm Điều phối Quốc gia và các bệnh viện tuyến Trung ương để hồi sinh sự sống cho 31 bệnh nhân nguy kịch trên khắp mọi miền đất nước.

Cần hiểu đúng để sẵn sàng đăng ký hiến tạng

Phát biểu tại chương trình, GS.TS Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, sau hơn ba thập kỷ kể từ ca ghép thận đầu tiên, y học Việt Nam đã có những bước tiến rất đáng tự hào. Chúng ta đã làm chủ nhiều kỹ thuật ghép tạng phức tạp, đến hết năm 2025 đã thực hiện gần 11.000 ca ghép, riêng năm 2025 đạt 1.368 ca, mức cao nhất từ trước đến nay; mạng lưới các cơ sở ghép cũng ngày càng được mở rộng. Một hệ thống hiến, ghép tạng trưởng thành phải được đánh giá bằng khả năng phát hiện nguồn hiến, tư vấn đúng lúc, điều phối kịp thời, phân bổ công bằng và sử dụng tốt nhất từng mô, tạng được trao tặng.

Từ tinh thần đó, GS.TS Trần Văn Thuấn đề nghị hệ thống hiến, ghép tạng cùng tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm:

Một là, tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người, trong đó quan tâm đầy đủ hơn đến quyền lợi chính đáng của người hiến và gia đình người hiến, cơ chế tài chính, điều phối và phân bổ tạng. Dù cơ chế có thay đổi thế nào, những nguyên tắc cốt lõi phải luôn được giữ vững: Tự nguyện, nhân đạo, công bằng, minh bạch và tuyệt đối không thương mại hóa mô, tạng.

Hai là, phát triển nguồn hiến phải trở thành trách nhiệm của cả hệ thống y tế, chứ không chỉ của các bệnh viện thực hiện ghép. Những cơ sở có hồi sức cấp cứu cần từng bước có đủ năng lực phát hiện người hiến tiềm năng, chẩn đoán chết não, tư vấn gia đình và phối hợp với hệ thống điều phối quốc gia. Hà Nội đã chủ động phát triển mạng lưới phát hiện, tư vấn, vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người giai đoạn 2026 đến 2030 và mong Thành phố tiếp tục đi đầu, hình thành một mô hình thực chất, hiệu quả, có thể nhân rộng.

Ba là, tiếp tục nâng cao năng lực điều phối quốc gia, phát triển hệ thống dữ liệu và ứng dụng công nghệ, để mỗi nguồn tạng được phân bổ trên cơ sở khoa học, công khai, minh bạch, đúng người và đúng thời điểm.

Bốn là, kiên trì xây dựng văn hóa hiến tặng trong cộng đồng. Truyền thông phải đi xa hơn việc vận động đăng ký, phải giúp người dân hiểu đúng về chết não, hiểu đầy đủ về hiến tạng và đủ tin tưởng để có thể trao đổi vấn đề này một cách bình thường trong chính gia đình mình. Bởi nguồn hiến bền vững nhất không thể chỉ được tạo nên bởi những chiến dịch vận động, mà phải được nuôi dưỡng từ nhận thức của người dân và niềm tin của xã hội vào một hệ thống y tế nhân văn, minh bạch và công bằng.

Thiện Tâm