Từ hạt cốm xanh đến thương hiệu OCOP 3 sao: Bước tiến mới của làng nghề Mễ Trì
(Chinhphu.vn) - Nhắc đến Hà Nội vùng đất nghìn năm văn hiến, người ta thường nhớ ngay đến những tinh hoa ẩm thực mang hồn cốt Thăng Long. Trong số đó, cốm Mễ Trì từ lâu đã trở thành một biểu tượng đặc sắc, một món quà quê thanh khiết gắn liền với ký ức của biết bao thế hệ người Hà Nội.

Xôi cốm Mễ Trì dẻo thơm được làm từ 100% hạt lúa nếp non. Ảnh: VGP/Thiện Tâm
Trải qua hơn một thế kỷ, nghề làm cốm tại Mễ Trì vẫn được gìn giữ, kế thừa và phát triển như một phần không thể thiếu của đời sống văn hóa Thủ đô. Hạt cốm xanh non, dẻo thơm không chỉ chứa đựng sự chăm chút của người thợ mà còn là sự kết tinh của trời đất, của hương lúa đồng nội, của tình yêu quê hương bền bỉ theo năm tháng.
Trong hành trình giữ lửa nghề, Hợp tác xã làng nghề truyền thống cốm Mễ Trì với thương hiệu Cốm Mộc Ngô Thức đã trở thành điểm tựa quan trọng góp phần gìn giữ và nâng tầm sản phẩm làng nghề. Với tâm huyết bảo tồn giá trị văn hóa và hướng tới sản xuất hiện đại, HTX đã xây dựng quy trình chế biến đảm bảo an toàn, đồng thời phát triển nhiều dòng sản phẩm từ cốm để đáp ứng thị hiếu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng.
Toàn bộ sản phẩm của HTX đều được làm từ 100% hạt lúa nếp non được tuyển chọn kỹ lưỡng ngay từ đồng ruộng. Quy trình làm cốm vẫn giữ cốt lõi sự thủ công truyền thống – công đoạn rang, giã, sàng được thực hiện tỉ mỉ để cốm giữ được màu xanh tự nhiên, độ dẻo và hương thơm đặc trưng. Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng đồng đều và an toàn sức khỏe, HTX đã kết hợp thêm các thiết bị hiện đại trong các khâu làm sạch, đóng gói, bảo quản. Sự hòa quyện giữa truyền thống và công nghệ chính là bí quyết giúp cốm Mễ Trì hôm nay giữ trọn hương vị xưa mà vẫn phù hợp yêu cầu của thị trường hiện đại.
Danh mục sản phẩm của HTX ngày càng phong phú, không chỉ còn là cốm tươi hay cốm khô như trước kia. Người tiêu dùng có thể tìm thấy nhiều món ngon chế biến từ cốm như: Bánh cốm, chả cốm, xôi cốm, sữa chua cốm, trà sữa cốm… Mỗi sản phẩm đều mang trong mình sự sáng tạo nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng của làng nghề. Đặc biệt, với sự đầu tư về bao bì, thiết kế đẹp mắt, tinh tế, đạt tiêu chuẩn vệ sinh các sản phẩm cốm mang thương hiệu Cốm Mộc Ngô Thức ngày càng được ưa chuộng làm quà biếu, quà tặng trong các dịp lễ, tết, sự kiện.

Bánh cốm Mộc Ngô Thức của HTX làng nghề truyền thống cốm Mễ Trì. Ảnh: HTX
Nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm của HTX cũng đã được ghi nhận. Hiện có 6 sản phẩm chế biến từ cốm của HTX được đánh giá và công nhận sản phẩm OCOP 3 sao – một minh chứng quan trọng khẳng định uy tín và thương hiệu của cốm Mễ Trì trên thị trường. Đây không chỉ là niềm tự hào của HTX mà còn góp phần khẳng định vị thế của làng nghề truyền thống trong chương trình phát triển kinh tế nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới.
Với phương châm "Giữ gìn hương vị xưa – Mang đến sự khác biệt", HTX đặc biệt chú trọng xây dựng thương hiệu dựa trên sự bền vững. Mỗi mẻ cốm được chế biến đều được kiểm soát chặt chẽ từ khâu thu hoạch nếp non, sơ chế, rang, giã, cho đến đóng gói. Nhờ vậy, các sản phẩm của HTX không chỉ đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm mà còn đạt chất lượng ổn định, đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Đây cũng chính là hướng đi để các sản phẩm làng nghề truyền thống không bị mai một mà tiếp tục phát huy trong đời sống đương đại.
Không dừng lại ở việc sản xuất, HTX còn tích cực tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá đặc sản địa phương. Sắp tới, các sản phẩm cốm của đơn vị sẽ được giới thiệu rộng rãi tại chương trình "Tự hào nông sản Việt", diễn ra từ ngày 23 đến 26/4 tại Quảng trường Khu đô thị thôn Cổ Dương, xã Phúc Thịnh. Đây là cơ hội quan trọng để HTX đưa sản phẩm làng nghề tiếp cận người tiêu dùng cả nước, khẳng định giá trị của cốm Mễ Trì trong dòng chảy nông sản Việt Nam.
Tham gia chương trình, HTX kỳ vọng có thể giới thiệu đến người tiêu dùng những thông điệp gắn với truyền thống văn hóa Hà Nội thông qua từng hạt cốm xanh. Đây cũng là dịp để các nghệ nhân làng nghề chia sẻ về quy trình làm cốm, những bí quyết gia truyền và câu chuyện gìn giữ nghề qua nhiều thế hệ. Sự tham gia của HTX góp phần tạo nên không gian trưng bày phong phú, vừa mang sắc thái hiện đại vừa đậm nét truyền thống.
Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, việc phát triển thương hiệu gắn với tiêu chuẩn OCOP, nâng cao chất lượng và mở rộng hệ thống phân phối là hướng đi tất yếu. Cốm Mễ Trì từ một sản phẩm quê dân dã, đến nay đã được nâng tầm trở thành một đặc sản mang dấu ấn văn hóa, là món quà tinh tế gửi gắm câu chuyện về đất và người Hà Nội.
Nhìn lại hành trình hơn trăm năm của làng nghề, có thể thấy mỗi thế hệ người Mễ Trì đều góp một phần công sức để giữ cho nghề làm cốm không bị mai một. Những cố gắng không ngừng của HTX là minh chứng cho tinh thần sáng tạo và trách nhiệm của người làm nghề truyền thống trong thời kỳ mới. Và chính từ những hạt cốm xanh mộc mạc ấy, văn hóa ẩm thực Hà Nội lại được tiếp nối, lan tỏa và trường tồn.
Thiện Tâm