Từng bước chuyển đổi sinh kế bền vững: Từ buôn bán, giết mổ chó, mèo sang nghề an toàn, văn minh

Hội nghị tập huấn "Từng bước chuyển đổi sinh kế bền vững: Từ buôn bán, giết mổ chó, mèo sang các ngành nghề phát triển bền vững, an toàn và văn minh” do Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y thuộc Sở Nông nghiệp và môi trường Hà Nội phối hợp với tổ chức Soi Dog Foundation và doanh nghiệp xã hội Truyền thông thay đổi hành vi hướng tới phát triển bền vững Việt Nam (SBCC Vietnam) tổ chức.

Đây là hoạt động trọng tâm của dự án "Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững - từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại một số phường ở Hà Nội" được UBND TP. Hà Nội phê duyệt ngày 24/7/2025.

Dự án hướng tới hai mục tiêu song hành: góp phần thực hiện mục tiêu Quốc gia không có ca tử vong do bệnh dại ở người vào năm 2030, đồng thời nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và dần áp dụng các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế.

Thông qua Dự án này, Thành phố thể hiện đồng hành chủ động, ủng hộ người dân từng bước chuyển đổi sinh kế một cách bền vững - một định hướng lâu dài được thực hiện có hệ thống.

Thực trạng bệnh dại từ chó, mèo

Theo số liệu cập nhật từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 10 trường hợp nghi mắc/tử vong do bệnh dại tại 10 tỉnh, thành phố. Đáng chú ý, trên địa bàn thành phố Hà Nội đã ghi nhận các ổ dịch dại trên động vật tại 3 thôn thuộc 2 xã (Hòa Lạc, Hạ Bằng), với tổng số 28 con động vật phải tiêu hủy (gồm 27 con chó và 1 con mèo); đồng thời có nhiều người phải đi điều trị dự phòng sau phơi nhiễm bệnh dại.

Những con số này phản ánh tình hình dịch bệnh còn phức tạp, đòi hỏi các biện pháp can thiệp đồng bộ và quyết liệt hơn.

Tại hội nghị tập huấn, các chuyên gia cũng trình bày cập nhật tình hình và quy định mới năm 2026, nhấn mạnh mối liên hệ trực tiếp giữa hoạt động buôn bán, giết mổ chó mèo và nguy cơ lây lan bệnh dại - đặc biệt trong bối cảnh Hà Nội vừa ghi nhận 2 ổ dịch trên địa bàn.

Thành phố đang siết chặt kiểm soát nguồn gốc thực phẩm, xóa bỏ các điểm bán hàng rong và chợ tạm trên vỉa hè, lòng đường; đồng thời triển khai nhiều đợt kiểm tra đột xuất và định kỳ về các điều kiện hoạt động như giấy phép kinh doanh, hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hóa và điều kiện vệ sinh cơ sở… trong năm 2026.

Những hộ tiên phong chuyển đổi nghề buôn bán, giết mổ chó, mèo

Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Đình Đảng, Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội chia sẻ, chúng tôi biểu dương tinh thần tiên phong của gần chục hộ kinh doanh đã chủ động đăng ký chuyển đổi ngay sau đợt tập huấn lần trước. Đây được xem là những “hạt nhân” thay đổi tích cực, là tấm gương để lan tỏa trong cộng đồng. 

Cũng theo ông Nguyễn Đình Bảng, Thành phố không gây khó dễ, mà đang chủ động đồng hành, hỗ trợ người dân chuyển đổi một cách tự nguyện, thực chất. Những ổ dịch dại vừa xuất hiện ngay tại Hà Nội là lời cảnh báo về mầm bệnh dại vẫn đang hiện hữu, cần phải triển khai đồng bộ các biện pháp, giải pháp trong phòng, chống dịch bệnh, trong đó có việc kiểm soát hoạt động buôn bán, giết mổ chó mèo. 

Việc quản lý hoạt động giết mổ, kinh doanh thịt chó mèo góp phần đảm bảo văn minh, trật tư đô thị, góp phần bảo vệ tính mạng người dân và xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại, an toàn dịch bệnh.

Ở góc độ đơn vị quốc tế và đơn vị đồng hành cùng Chương trình, ông Faizan Jalil, Quản lý cấp cao Tổ chức Soi Dog Foundation nhấn mạnh, số liệu thị trường cho thấy ngành dịch vụ thú cưng tại Hà Nội đang tăng trưởng mạnh mẽ, tạo ra nhiều cơ hội nghề nghiệp với thu nhập ổn định và môi trường làm việc văn minh hơn. 

Dựa trên kinh nghiệm triển khai tại Thái Lan và các quốc gia khác trong khu vực, chúng tôi có thể khẳng định rằng khi được cung cấp lựa chọn sinh kế khả thi - với lộ trình cụ thể từng bước và sự hỗ trợ đồng hành thực chất - đa số người dân đều sẵn sàng và thành công trong việc chuyển sang ngành nghề mới an toàn, bền vững hơn, với thu nhập không thua kém, thậm chí cao hơn trước. 

"Soi Dog Foundation cam kết hỗ trợ toàn diện từ đào tạo kỹ năng nghề, hỗ trợ khởi nghiệp, đến kết nối thị trường và mạng lưới đối tác kinh doanh”, Quản lý cấp cao Tổ chức Soi Dog Foundation khẳng định.

Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc SBCC Vietnam cho biết ở góc độ truyền thông rằng, những hộ chủ động đăng ký tham gia chuyển đổi ngành nghề ngay sau đợt tập huấn lần trước là minh chứng cho tinh thần dám thay đổi để hướng tới những điều tốt đẹp hơn. Chúng tôi cam kết sẽ dành sự hỗ trợ tâm huyết và đầy đủ nhất cho những hộ đăng ký sớm, để chúng ta có thêm thời gian đồng hành, cùng nhau giải quyết khó khăn và tối ưu hóa mọi nguồn lực hỗ trợ.

Dự án khuyến khích các chủ cơ sở buôn bán, giết mổ chó mèo tình nguyện tham gia chương trình để được hỗ trợ miễn phí hoàn toàn, bao gồm: đào tạo kỹ năng nghề, hỗ trợ khởi nghiệp, tư vấn kinh doanh, kết nối thị trường, đối tác và hỗ trợ thủ tục pháp lý. 

Hội nghị này đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực kết hợp phòng chống dịch bệnh và phát triển kinh tế xã hội bền vững. Các đơn vị tổ chức kỳ vọng những người tiên phong sẽ trở thành tấm gương, lan tỏa niềm tin và thúc đẩy nhiều người khác cùng tham gia hành trình chuyển đổi.

Hiền Minh