Vai trò của cán bộ cơ sở trong phòng chống bệnh dại

Trước đó, các đơn vị này cũng đã phối hợp tổ chức tập huấn cho các chủ cơ sở giết mổ, kinh doanh chó, mèo tại 4 địa bàn: phường Xuân Phương, Dương Nội, Từ Liêm và Hà Đông của Hà Nội, để từng bước chuyển đổi sinh kế bền vững từ buôn bán, giết mổ chó, mèo sang các ngành nghề phát triển bền vững và an toàn.

Các hội nghị này đều nằm trong khuôn khổ Dự án "Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo tại một số phường trên địa bàn thành phố Hà Nội" được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt ngày 24/7/2025. Dự án nhằm góp phần thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia không còn ca tử vong ở người do bệnh dại vào năm 2030, đồng thời nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế.

Đối với cán bộ và nhân viên thú ý, buổi tập huấn tập trung chia sẻ về những hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước về phòng, chống bệnh dại; tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm soát hoạt động giết mổ, kinh doanh, vận chuyển động vật và sản phẩm động vật và các giải pháp truyền thông, hỗ trợ chuyển đổi sinh kế cho các hộ kinh doanh thịt chó, mèo...

Hội nghị tập huấn cũng cập nhật thông tin, hướng dẫn chuyên môn về xử lý phơi nhiễm bệnh dại, kỹ thuật tiêm phòng cho động vật nuôi, kinh nghiệm phối hợp giữa các ngành trong công tác phòng, chống dịch bệnh...

Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Đình Đảng, Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội cho biết, cán bộ thú y và quản lý địa bàn cần kiểm soát chặt chẽ hoạt động giết mổ, kinh doanh, vận chuyển động vật, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc thực phẩm, kiên quyết xử lý vi phạm và xóa bỏ các điểm kinh doanh không đảm bảo vệ sinh, môi trường. Đây là trách nhiệm trực tiếp và cấp thiết của ngành trong bối cảnh dịch bệnh dại đang có nguy cơ diễn biến phức tạp trên địa bàn Thủ đô.

Ngoài công tác phòng chống bệnh dại, chương trình tập huấn lần này cũng tập trung thảo luận các giải pháp truyền thông thay đổi hành vi và chuyển đổi sinh kế bền vững cho các chủ cơ sở kinh doanh, giết mổ thịt chó mèo. Các đại biểu cũng đưa ra các định hướng quan trọng trong tuyên truyền, vận động cộng đồng cùng tham gia.

Ở góc độ quốc tế, ông Faizan Jalil, Quản lý Cao cấp của tổ chức Soi Dog Foundation, chia sẻ, kinh nghiệm triển khai tại Thái Lan và Hàn Quốc đã cho thấy mối liên hệ trực tiếp giữa hoạt động giết mổ, kinh doanh thịt chó mèo với nguy cơ lây lan bệnh dại trong cộng đồng. Động vật bị vận chuyển và giết mổ ngoài tầm kiểm soát thú y chính là mắt xích yếu nhất trong chuỗi phòng dịch. 

Chính vì vậy, vai trò của cán bộ cơ sở trong việc đảm bảo các chủ cơ sở kinh doanh, giết mổ tuân thủ đúng quy định và thực hành phúc lợi động vật là yếu tố quan trọng. Về lâu dài, cần thực hiện lộ trình chuyển đổi sinh kế cho toàn bộ các hộ giết mổ và kinh doanh thịt chó, mèo sang các mô hình kinh tế phù hợp hơn, hướng tới xây dựng một không gian đô thị an toàn, văn minh và nhân văn.

Là đơn vị trực tiếp triển khai chiến lược truyền thông thay đổi hành vi trong dự án, bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc doanh nghiệp xã hội SBCC Vietnam cho biết, thay đổi hành vi cộng đồng không thể thành công nếu không có đội ngũ cán bộ cơ sở vừa đóng vai trò định hướng nhận thức, vừa thực thi, giám sát hành vi của người dân và các chủ cơ sở giết mổ, kinh doanh. Chính cán bộ là người dẫn dắt quá trình chuyển đổi - từ tuyên truyền thuyết phục đến kiểm tra, xử lý vi phạm. 

Chương trình tập huấn này được thiết kế với mong muốn trang bị cho các cán bộ thú y kiến thức và công cụ để triển khai các giải pháp có thể cải thiện sức khỏe cộng đồng, phúc lợi động vật và chất lượng cuộc sống đối với người dân Hà Nội, từ đó có thể trở thành một mô hình tham khảo cho các đô thị khác ở Việt Nam.

HM