Xây dựng hệ thống khám, chữa bệnh từ xa

UBND TP. Hà Nội vừa phê duyệt Đề án xây dựng và vận hành hệ thống khám, chữa bệnh từ xa (Telehealth). Hệ thống này được xây dựng theo mô hình tập trung, kết nối từ Sở Y tế đến các bệnh viện, trung tâm chuyên khoa, chi cục và trạm y tế, qua đó tăng khả năng hỗ trợ chuyên môn cho tuyến cơ sở và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.

Theo thống kê của Sở Y tế, trên địa bàn thành phố có 127 bệnh viện và 126 trạm y tế. Sở Y tế Hà Nội trực tiếp quản lý 42 bệnh viện công lập và 47 bệnh viện ngoài công lập; bên cạnh đó là 38 bệnh viện đa khoa, chuyên khoa đầu ngành trực thuộc các bộ, ngành trung ương.

Tuyến cơ sở gồm 126 trạm y tế xã, phường cùng nhiều phòng khám đa khoa khu vực giữ vai trò chăm sóc sức khoẻ ban đầu, quản lý sức khoẻ toàn dân nhưng còn nhiều khó khăn. Về nhân lực ở tuyến y tế phường, xã, toàn thành phố có 7.992 người (bao gồm 1130 bác sĩ, 1546 y sĩ, 837 dược sĩ, 2834 điều dưỡng/kỹ thuật y/hộ sinh, còn lại là nhân lực khác), bình quân mỗi y, bác sĩ quản lý sức khoẻ cho hơn 3.000 dân. Một số trạm thiếu bác sĩ, đặc biệt là bác sĩ đa khoa, thiếu nhân lực chuyên môn ở lĩnh vực xét nghiệm, răng hàm mặt, mắt, tai mũi họng, tâm thần, phục hồi chức năng…

Nhiều trạm y tế chưa được đồng bộ về cơ sở vật chất, thiết bị. Cụ thể qua khảo sát có 7 trạm không có cả 3 loại máy (X-quang, siêu âm, xét nghiệm); 71 trạm có 1-2 loại; 48 trạm có đủ 3 loại.

Sự thiếu hụt bác sĩ chuyên khoa sâu, trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm hiện đại khiến phần lớn trạm y tế mới dừng ở sơ cấp cứu ban đầu, cấp phát thuốc thông thường và quản lý hành chính các chương trình y tế quốc gia. Niềm tin của người dân vào năng lực điều trị tại y tế cơ sở chưa cao; tình trạng vượt tuyến (kể cả với bệnh mạn tính) gây quá tải tuyến chuyên sâu vẫn là nút thắt lớn nhất trong chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Giải pháp có thể triển khai sớm, hiệu quả rõ rệt để từng bước giải quyết khó khăn trên là việc ứng dụng công nghệ thông tin tiên tiến, chuyển đổi số toàn diện và đặc biệt là xây dựng và vận hành hệ thống khám, chữa bệnh từ xa (Telehealth) của thành phố được xác định là giải pháp cấp bách, hiệu quả, với năm giá trị cốt lõi: (1) đưa chuyên gia đầu ngành đến tận tuyến cơ sở; (2) xoá rào cản không gian, địa lý, tạo bình đẳng tiếp cận dịch vụ kỹ thuật cao; (3) hỗ trợ quản lý, điều trị bệnh mạn tính, giảm việc di chuyển quãng đường dài chỉ để tái khám, nhận đơn thuốc định kỳ; (4) thúc đẩy số hóa dữ liệu lâm sàng, cận lâm sàng; liên thông kết quả chẩn đoán hình ảnh (PACS/RIS), xét nghiệm; tích hợp chữ ký số và kê đơn thuốc điện tử; (5) phát huy nguồn nhân lực chất lượng cao dùng chung thông qua hội chẩn trực tuyến toàn ngành, kết nối chuyên gia đầu ngành từ tất cả các đơn vị trên địa bàn.

Thành phố xây dựng hệ thống công nghệ thông tin phục vụ hội chẩn, tư vấn khám bệnh, chữa bệnh từ xa toàn ngành, kết nối thống nhất từ Sở Y tế, các đơn vị chuyên môn trực thuộc đến các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Theo đó, thành phố xây dựng điểm cầu trung tâm điều hành tại Sở Y tế Hà Nội (02 điểm cầu) cùng hệ thống MCU và nền tảng Telehealth dùng chung, làm đầu mối quản lý, điều phối và giám sát toàn bộ hoạt động hội chẩn, khám bệnh, chữa bệnh từ xa trên phạm vi toàn ngành y tế Hà Nội.

Đảm bảo 100% các bệnh viện công lập trực thuộc Sở Y tế, chi cục, trung tâm chuyên khoa, trung tâm khối bảo trợ và trạm y tế có phòng khám đa khoa hoàn thành xây dựng hệ thống hội chẩn, khám bệnh, chữa bệnh từ xa, kết nối kỹ thuật và trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ hỗ trợ, tư vấn, hội chẩn từ xa. Đối với 7 bệnh viện đã được đầu tư hệ thống từ trước: thực hiện tái đầu tư, nâng cấp khi hết thời gian khấu hao theo quy định.

Mỗi điểm cầu được thiết kế phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của đơn vị, bảo đảm truyền tải hình ảnh, âm thanh và dữ liệu y tế theo thời gian thực với chất lượng ổn định, an toàn và liên tục.

Điểm cầu bệnh viện theo mô hình phòng hội chẩn chuyên dụng, phục vụ đồng thời hội chẩn đa điểm, đào tạo trực tuyến, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn từ xa. Điểm cầu chi cục, trung tâm thuộc Sở Y tế theo mô hình phòng hội chẩn trực tuyến chuyên ngành, phục vụ chỉ đạo điều hành, đào tạo, hội nghị chuyên môn, tư vấn chuyên gia. Điểm cầu trạm y tế theo mô hình điểm khám, chữa bệnh từ xa tuyến cơ sở, ưu tiên tính linh hoạt, dễ vận hành và kết nối nhanh với tuyến trên.

Hoàn thiện trung tâm dữ liệu, kho dữ liệu y tế dùng chung và hệ thống an toàn thông tin đạt tối thiểu cấp độ 3; liên thông với hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, hệ thống BHYT, VNeID, iHanoi và các nền tảng dùng chung của thành phố.

Thành phố phấn đấu đến năm 2027, có 100% bệnh viện công lập trực thuộc Sở có điểm cầu Telehealth đạt chuẩn, kết nối nền tảng dùng chung; 100% trạm y tế xây dựng điểm khám, chữa bệnh từ xa; 100% chi cục, trung tâm chuyên khoa, trung tâm bảo trợ có điểm cầu trực tuyến.

Tỷ lệ ca bệnh mạn tính được quản lý, tư vấn từ xa tại tuyến cơ sở (giảm chuyển tuyến không cần thiết) tăng dần theo năm. Số lượt hội chẩn, tư vấn từ xa toàn ngành tăng tối thiểu 30%/năm. 100% biên bản hội chẩn từ xa được ký số, lưu trữ điện tử. Tỷ lệ hài lòng của người bệnh đối với dịch vụ khám, chữa bệnh từ xa tại tuyến cơ sở đạt trên 90%

Vào năm 2027 số lượt hội chẩn từ xa toàn ngành là trên 5000 lượt/năm và trên 15.000 lượt vào năm 2030. Tỷ lệ giảm chuyển tuyến không cần thiết là trên 5% năm 2027 và trên 15% năm 2030.

Thiện Tâm