Xây dựng quan hệ lao động hài hòa: Công đoàn Thủ đô hướng về cơ sở

Phát huy quyền làm chủ của người lao động

Thực hiện Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022, Bộ luật Lao động năm 2019 cùng các nghị định hướng dẫn của Chính phủ, ngay từ cuối năm 2025, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố Hà Nội đã ban hành Hướng dẫn về tổ chức Hội nghị cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Hội nghị người lao động năm 2026. 

Đây là căn cứ để các cấp Công đoàn phối hợp với chính quyền, người sử dụng lao động triển khai thực hiện đồng bộ quy chế dân chủ tại nơi làm việc, bảo đảm quyền tham gia quản lý, giám sát và đóng góp ý kiến của người lao động theo đúng quy định của pháp luật.

Đến nay, toàn Thành phố có 734/734 đơn vị tổ chức Hội nghị cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, đạt tỷ lệ 100%; đồng thời có 2.933/4.298 doanh nghiệp tổ chức Hội nghị người lao động, đạt 68,24%. Những kết quả này cho thấy sự chủ động của các cấp Công đoàn trong việc đưa quy chế dân chủ đi vào thực chất, tạo diễn đàn để người lao động trực tiếp tham gia xây dựng nội quy, quy chế, giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách cũng như đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp.

Thông qua các hội nghị, quyền làm chủ của viên chức, người lao động tiếp tục được phát huy, đồng thời khẳng định rõ vai trò của tổ chức Công đoàn trong đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên. Việc thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở không chỉ góp phần xây dựng môi trường làm việc dân chủ, đoàn kết mà còn tạo động lực để cán bộ, công chức, viên chức và người lao động yên tâm công tác, nâng cao năng suất lao động và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Cùng với việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, các cấp Công đoàn Thủ đô tích cực tham gia xây dựng, hoàn thiện và giám sát việc thực hiện các chính sách, pháp luật liên quan trực tiếp đến người lao động. 

Điểm nhấn nổi bật là LĐLĐ thành phố Hà Nội phối hợp với UBND Thành phố tổ chức hội nghị gặp gỡ, đối thoại trực tiếp giữa Chủ tịch UBND Thành phố với công nhân lao động. Đã có hơn 600 ý kiến, kiến nghị bằng văn bản và trực tiếp tại Hội nghị, tập trung vào những vấn đề thiết thực như bảo hiểm xã hội, nhà ở, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, việc làm và các chính sách an sinh xã hội.

Các cấp Công đoàn cũng đã hỗ trợ tổ chức đối thoại tại 17 doanh nghiệp, góp phần xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ giữa người lao động và người sử dụng lao động. Công đoàn cũng chủ động tham mưu với cấp có thẩm quyền về các nội dung giám sát, phản biện xã hội liên quan đến quyền lợi của đoàn viên, người lao động; tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện chính sách lao động, bảo hiểm xã hội, tiền lương, điều kiện làm việc tại doanh nghiệp. Đồng thời, công tác tuyên truyền, tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý được đẩy mạnh, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật cho người lao động, giúp họ chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Nâng cao chất lượng thương lượng, chăm lo thiết thực cho đoàn viên

Một trong những dấu ấn nổi bật khẳng định vai trò đại diện của Công đoàn Thủ đô là việc không ngừng nâng cao chất lượng thương lượng tập thể và ký kết thỏa ước lao động tập thể. Tính đến ngày 30/6/2026, LĐLĐ thành phố Hà Nội đã tiếp nhận 4.251 bản thỏa ước lao động tập thể; trong đó có 264 bản ký mới trong 6 tháng đầu năm, 136 bản được sửa đổi, bổ sung. 

Hiện có 4.185 bản còn hiệu lực, đạt tỷ lệ 80,74% trên tổng số doanh nghiệp có tổ chức Công đoàn. Đặc biệt, 3.885 bản đã được chấm điểm, phân loại, trong đó tỷ lệ thỏa ước đạt loại B trở lên chiếm 50,02%.

Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng các bản thỏa ước lao động tập thể cũng ngày càng được nâng lên với nhiều điều khoản có lợi hơn cho người lao động so với quy định của pháp luật. 

Nhiều doanh nghiệp thống nhất mức lương thử việc bằng ít nhất 90% mức lương chính thức; bố trí thời gian làm việc 7 giờ/ngày hoặc nghỉ thêm từ 1-2 ngày thứ Bảy mỗi tháng; cho người lao động nghỉ hưởng nguyên lương vào ngày thành lập doanh nghiệp; hỗ trợ bữa ăn ca từ 20.000-30.000 đồng và bổ sung suất ăn khi làm thêm từ 2 giờ trở lên; thưởng tháng lương thứ 13; hỗ trợ tiền thuê nhà, tiền đi lại, nuôi con nhỏ, phụ cấp chuyên cần, phụ cấp thâm niên... Những điều khoản này đã góp phần cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống và tạo động lực để người lao động gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

Cùng với đó, các hoạt động chăm lo đời sống, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động và cải thiện điều kiện làm việc tiếp tục được triển khai sâu rộng. Đặc biệt trong Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động" và "Tháng Công nhân" đã có nhiều hoạt động thiết thực được tổ chức đồng loạt tại cơ sở như tập huấn an toàn vệ sinh lao động, hội thi an toàn vệ sinh viên giỏi, diễn tập phòng chống cháy nổ, thăm hỏi công nhân bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các chương trình chăm lo trực tiếp cho đoàn viên.

Đặc biệt, các chương trình "Bữa cơm Công đoàn", diễn đàn "Công nhân vì doanh nghiệp, doanh nghiệp vì người lao động", chương trình "Cảm ơn người lao động"... tiếp tục trở thành những điểm nhấn nổi bật trong hoạt động Công đoàn Thủ đô. Không chỉ mang ý nghĩa chăm lo đời sống vật chất, các hoạt động này còn tạo sự gắn kết giữa doanh nghiệp với người lao động, lan tỏa tinh thần sẻ chia, đồng hành và xây dựng môi trường làm việc nhân văn, ổn định.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả đại diện, bảo vệ quyền lợi người lao động, thời gian tới LĐLĐ TP. Hà Nội sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động, nâng cao nhận thức về vai trò của đối thoại, thương lượng tập thể và thỏa ước lao động tập thể; triển khai hiệu quả các mẫu thỏa ước, hướng dẫn quy trình thương lượng; tổ chức các hội thảo, tọa đàm chia sẻ kinh nghiệm, bồi dưỡng kỹ năng cho cán bộ Công đoàn; kiện toàn và nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ tư vấn thương lượng tập thể. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thương lượng, ký kết và thực hiện thỏa ước lao động tập thể tại cơ sở, định kỳ đánh giá kết quả thực hiện nhằm bảo đảm quyền lợi của tập thể người lao động, góp phần phòng ngừa tranh chấp lao động, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.

Những kết quả đạt được trong thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, đối thoại, thương lượng tập thể và chăm lo toàn diện cho đoàn viên, người lao động tiếp tục khẳng định vai trò là chỗ dựa tin cậy của tổ chức Công đoàn Thủ đô. Đây không chỉ là nền tảng để bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động mà còn góp phần xây dựng đội ngũ công nhân, viên chức, lao động Thủ đô ngày càng lớn mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thiện Tâm